Tolko
| osada | |
 Kościół | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2004) |
627 |
| Strefa numeracyjna |
89 |
| Kod pocztowy |
11-200[2] |
| Tablice rejestracyjne |
NBA |
| SIMC |
0471159 |
Położenie na mapie gminy wiejskiej Bartoszyce  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego  | |
Położenie na mapie powiatu bartoszyckiego  | |
 54°14′32″N 20°42′37″E/54,242222 20,710278[1]
| |
Tolko (niem. Tolks) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bartoszyce, przy drodze wojewódzkiej nr 512, w odległości ok. 9 km od najbliższego miasta Bartoszyc. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Historia
Wieś założona w XIV w. W XIV w. wieś była służebnym majątkiem rycerskim. Od XVI do XIX była siedzibą rodową rodziny von Tettau. W 1889 majątek ziemski Tolko, wraz z podległymi folwarkami: Cegielnia, Kiersity, Kurek, Młynisko, Spurławki i Wyręba, zajmował obszar 1264 ha.
W 1935 r. w szkole zatrudniony był jeden nauczyciel i uczyło się 45 dzieci. W 1939 we wsi było 495 mieszkańców. W 1983 r. we wsi funkcjonował PGR, znajdowało się 21 budynków mieszkalnych z 352 osobami. W tym czasie we wsi była jednoizbowa szkoła podstawowa, realizująca program czterech klas szkoły podstawowej. Była też świetlica, klub, punkt biblioteczny, sala kinowa na 50 miejsc, tartak.
Zabytki
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są obiekty[3]:
- zespół pałacowy, XVIII–XIX:
- pałac rodu von Tettau, wybudowany w stylu barokowym z końca XVII w., na planie prostokąta z dwoma ryzalitami. Nad wejściem kartusz herbowy. Boczne przybudówki pochodzą z XIX w. Po 1945 r. pałac był użytkowany przez PGR. Gruntownie był odrestaurowany w latach 1983–1987.
- park krajobrazowy
Poza pałacem do zabytków zaliczyć można spichlerz murowany z XIX w., wybudowany na planie prostokąta, w części konstrukcji ryglowej, z dachem z półszczytami.
Ludzie związani z miejscowością
- Piotr z Tolka, jeden z działaczy antykrzyżackich Związku Pruskiego.
- Georg von Tettau, ur. w 1837 – zm. w 1930, feldmarszałek Królestwa Prus i komtura Zakonu Joannitów. Jego herb z krzyżami maltańskimi znajduje się do dzisiaj nad głównym wejściem do pałacu.
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 139763.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1304 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 31.12.2017 woj. warmińsko-mazurskie
Bibliografia
- Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury. Przewodnik, Białystok: Agencja TD, 1996. ISBN 83-902165-0-7, s. 121.
- Rzempołuch A., 1993. Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich, Agencja Wyd. Remix, Olsztyn.
- Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic. Wyd. drugie zmienione. Wyd. Pojezierze, Olsztyn 1987, 480 str., ISBN 83-7002-239-1
- dobra, powiat iławkowski z siedzibą w mieście Iława Pruska, Iławka (Bagrationowsk), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 362.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.