Tommotiida
| Tommotiida | |
| Okres istnienia: kambr | |
![]() Rekonstrukcja tommotiida z rodzaju Eccentrotheca (sklerytom o kształcie rurkowatym) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Nadtyp | |
| Rząd |
Tommotiida |
Tommotiida – wymarła (wyłącznie kambryjska) grupa pierwotnych czułkowców, obejmująca przodków dzisiejszych trzech dzisiejszych typów: ramienionogów, kryzelnic i mszywiołów; najczęściej ujmowana w randze rzędu[1].
Opis
Tommotiidy to zwierzęta posiadające zewnętrzny szkielet, składający się z licznych płytek (sklerytów) zbudowanych z fosforanu wapnia. Skleryty te mają zróżnicowane kształty, są to płytki i stożki o wielkości około milimetra[2], czasami wewnątrz są podzielone przegrodami[3]. W obrębie jednego sklerytomu występują skleryty o różnych kształtach[4]. Symetria całego szkieletu jest bardzo różna u poszczególnych przedstawicieli tej grupy[5][3].
Tommotiidy zostały najpierw odkryte jako izolowane skleryty; były zatem jednymi z wielu kambryjskich small shelly fossils – drobnych elementów szkieletowych zwierząt o niepewnym położeniu systematycznym[6]. Dopiero odnalezienie całych sklerytomów pozwoliło na bezsprzeczne ustalenie ich pokrewieństw[7], jednak dla wielu tommotiidów znane są ciągle tylko izolowane skleryty, więc organizacja szkieletu pozostaje nieznana[3].
Występowanie
Tommotiidy należą do najstarszych skamieniałości szkieletowych[2]. Zwierzęta (i niektóre inne grupy) zaczęły wytwarzać szkielety we wczesnym kambrze; zjawisko to określa się mianem eksplozji kambryjskiej. Najmłodszym znanym tommotiidem jest Lapworthella bornholmiensis (Poulsen, 1942), znana ze środkowego kambru (gużangu) Bornholmu i Chin[8].
Nomenklatura i systematyka

Nazwę zaproponował i formalny opis taksonu podał radziecki paleontolog Vladimir Missarzhevsky[9]. Nazwa pochodzi od typowego rodzaju Tommotia Missarzhevsky, 1970[10][11].
Wśród tommotiidów można wyróżnić co najmniej dwie nieformalne grupy, różniące się symetrią sklerytomu[3]:
- ekcentrotecidy ze sklerytomem o kształcie rurkowatym (na przykład rodzaje Eccentrotheca i Paterimitra)[12];
- kamenellidy o sklerytomach dwubocznie symetrycznych (na przykład rodzaje Camenella i Wufengella)[1][2].
Ekcentrotecidy są zatem osiadłymi filtratorami, natomiast kamenellidy są mobilnymi (posiadającymi zdolność ruchu) zwierzętami o „robakowatym” kształcie[2].
Nie ma powszechnie przyjmowanej formalnej systematyki tej grupy[2].
Pokrewieństwa z dzisiejszymi zwierzętami
Niektóre rekonstrukcje pokrewieństw postulują bliskie pokrewieństwo ekcentrotecidów i kryzelnic; w tym przypadku kamenellidy są bliższe ramienionogom[12]. Inne rekonstrukcje filogenezy zakładają odwrotny scenariusz[1].
Rodzaje Micrina i Paterimitra zalicza się do tommotiidów, ale można je również uznać za wczesnych przedstawicieli typu ramienionogów[13][14]. Ramienionogi najprawdopodobniej powstały z tommotiidów przez pedomorfozę: larwa niektórych tommotiidów posiada sklerytom, składający się tylko z dwóch sklerytów, podobnie jak muszla dorosłych ramienionogów składa się z dwóch skorupek[15][16].
Przypisy
- ↑ a b c Jin Guo i inni, A Cambrian tommotiid preserving soft tissues reveals the metameric ancestry of lophophorates, „Current Biology”, 32 (21), 2022, 4769–4778.e2, DOI: 10.1016/j.cub.2022.09.011, ISSN 0960-9822 [dostęp 2025-04-10].
- ↑ a b c d e C.B. Skovsted, U. Bathasar, G.A. Brock, J.R. Paterson, The tommotiid Camenella reticulosa from the early Cambrian of South Australia: Morphology, scleritome reconstruction, and phylogeny, „Acta Palaeontologica Polonica”, 54 (3), 2009, s. 525–540.
- ↑ a b c d Léa Devaere i inni, The tommotiid Kelanella and associated fauna from the early Cambrian of southern Montagne Noire (France): implications for camenellan phylogeny, „Palaeontology”, 57 (5), 2014, s. 979–1002, DOI: 10.1111/pala.12098, ISSN 1475-4983 [dostęp 2025-08-25] (ang.).
- ↑ Christian B. Skovsted, Marissa J. Betts, Timothy P. Topper, Glenn A. Brock, The early Cambrian tommotiid genus Dailyatia from South Australia, „Memoirs of the Association of Australasian Palaeontologists”, 48, 2015, s. 1-117.
- ↑ Stefan Bengtson, Early skeletal fossils, [w:] Lipps, J.H. & Waggoner, B.M. (red.), Neoproterozoic–Cambrian Biological Revolutions, „The Paleontological Society Papers”, 10, 2004, s. 67–77 [zarchiwizowane z adresu 2008-10-03].
- ↑ Stefan Bengtson, The lower cambrian fossil tommotia, „Lethaia”, 3 (4), 1970, s. 363–392, DOI: 10.1111/j.1502-3931.1970.tb00829.x, ISSN 0024-1164 [dostęp 2025-04-10].
- ↑ Christian B. Skovsted, Glenn A. Brock, John R. Paterson, Lars E. Holmer, Graham E. Budd, The scleritome of Eccentrotheca from the Lower Cambrian of South Australia: Lophophorate affinities and implications for tommotiid phylogeny, „Geology”, 36 (2), 2008, s. 171–174, DOI: 10.1130/G24385A.1, ISSN 0091-7613 [dostęp 2025-04-10].
- ↑ Léa Devaere, Christian B. Skovsted, The youngest known tommotiid: Lapworthella bornholmiensis (Poulsen, 1942) from Cambrian Stage 4 to Guzhangian (Miaolingian) strata of Bornholm and southern Sweden, „GFF”, 143 (2-3), 2021, s. 151–167, DOI: 10.1080/11035897.2021.1913761, ISSN 1103-5897 [dostęp 2025-07-31].
- ↑ Missarzhevsky, V.V. [Missarževskij, V.V.], Oldest skeletal fossils and stratigraphy of Precambrian and Cambrian boundary beds [in Russian], „Trudy Akademii Nauk SSSR”, 443, 1989, s. 1–238.
- ↑ B.B. Миссаржевский, Новое родовое название Tommotia Missarzhevsky, „Папеонтол. журн.”, 1970 (4), 1970.
- ↑ Stefan Bengtson, THE LOWER CAMBRIAN FOSSIL TOMMOTIA, „Lethaia”, 3, www.scup.com, 1970, s. 363–392, DOI: 10.1111/j.1502-3931.1970.tb00829.x [dostęp 2025-07-31] (ang.).
- ↑ a b Michael Steiner, Ben Yang, Simon Hohl, Da Li, Philip Donoghue, Exceptionally preserved early Cambrian bilaterian developmental stages from Mongolia, „Nature Communications”, 12 (1), 2021, s. 1037, DOI: 10.1038/s41467-021-21264-7, ISSN 2041-1723 [dostęp 2025-08-25] (ang.).
- ↑ Lars E. Holmer, Christian B. Skovsted, Glenn A. Brock, James L. Valentine, John R. Paterson, The Early Cambrian tommotiid Micrina, a sessile bivalved stem group brachiopod, „Biology Letters”, 4 (6), 2008, s. 724–728, DOI: 10.1098/rsbl.2008.0277, ISSN 1744-9561, PMID: 18577500, PMCID: PMC2614141 [dostęp 2025-08-25].
- ↑ Christian B. Skovsted i inni, The scleritome of Paterimitra: an Early Cambrian stem group brachiopod from South Australia, „Proceedings. Biological Sciences”, 276 (1662), 2009, s. 1651–1656, DOI: 10.1098/rspb.2008.1655, ISSN 0962-8452, PMID: 19203919, PMCID: PMC2660981 [dostęp 2025-08-25].
- ↑ L.E. Holmer, L. Popov, M. Ghobadipour, Z. Zhang, Phylogeny of Cambrian Brachiopods, [w:] U. Brand (red.), 9th International Brachiopod Congress – Congrès international sur les Brachiopodes: Brachiopods: Sentinels of the Phanerozoic. Program with Abstracts. Niagara Falls – St. Catharines, Ontario, Canada, 2024.
- ↑ U. Brand, L. Angiolini, M.A. Bitner, A.T. Halamski, Ninth International Brachiopod Congress, St. Catharines, Ontario, Canada, 24th June–2nd July 2024 [online], BrachNet, 2024.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
