Toni Morrison

Toni Morrison
Chloe Anthony Wofford-Morrison
Ilustracja
Toni Morrison (1998)
Imię i nazwisko

Chloe Anthony Wofford-Morrison

Data i miejsce urodzenia

18 lutego 1931
Lorain

Data i miejsce śmierci

5 sierpnia 2019
Nowy Jork

Narodowość

amerykańska

Język

angielski

Alma Mater

Uniwersytet Howarda
Uniwersytet Cornella

Dziedzina sztuki

powieść, esej

Ważne dzieła
  • Pieśń Salomonowa
  • Umiłowana
  • Jazz
podpis
Odznaczenia
Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone) Komandor Orderu Sztuki i Literatury (Francja)
Nagrody

Nagroda Nobla w dziedzinie literatury

Multimedia w Wikimedia Commons

Toni Morrison, właśc. Chloe Anthony Wofford-Morrison (ur. 18 lutego 1931 w Lorain, zm. 5 sierpnia 2019 w Nowym Jorku[1]) – amerykańska powieściopisarka i eseistka, laureatka literackiej Nagrody Nobla (1993), z przekonań feministka[2].

Życiorys

Dzieciństwo i młodość

Urodziła się w wielodzietnej czarnoskórej rodzinie robotniczej Georga i Ramah Wofford[3]. Do 12 roku życia nosiła imię Chloe Ardelia, zmieniła je na Antonina podczas przejścia na katolicyzm[4] i chrztu[3]. Forma Toni jest zdrobnieniem dokonanym przez przyjaciół[3]. Studiowała na uniwersytetach Howarda i Cornella; w 1955 uzyskała tytuł magistra literatury amerykańskiej[5] za pracę “Virginia Woolf’s and William Faulkner’s Treatment of the Alienated”[3].

Rodzina i praca

Następnie wykładała na Uniwersytecie Howarda w Waszyngtonie. Tam poślubiła Harolda Morrisona, urodzonego na Jamajce architekta z którym miała dwóch synów: Forda i Slada. Małżeństwo rozpadło się w 1964, a Toni Morrison wróciła do Lorain. Otrzymała pracę w Random House i przeniosła się do Syracuse. W 1968 Morrison została przeniesiona do Nowego Jorku i pracowała w dziale wydawnictw szkolnych[3].

Pisarka i naukowczyni

W 1970 w wydawnictwie Holt, Rinehart i Winston opublikowała swoją pierwszą książkę The Bluest Eye. Kilka lat później została redaktorką handlową Random House nowojorskiej oficyny wydawniczej, która zaczęła publikować jej utwory[3]. W 1989 roku została wykładowczynią na wydziałach humanistycznych Uniwersytetu w Albany i Uniwersytetu w Princeton. Na uczelni pracowała do 2006, do czasu przejścia na emeryturę[6].

Zadebiutowała powieścią The Bluest Eye (1970), opisującą osamotnienie czarnoskórego dziecka w społeczeństwie o rasistowskich uprzedzeniach.

Kolejne utwory Morrison to: Sula (1973); Pieśń Salomonowa (1977) – saga ubogiej czarnoskórej rodziny w miasteczku amerykańskim, która została Książką Roku w Stanach Zjednoczonych; Tar Baby (1981)[7]; Umiłowana (1987), wyróżniona Nagrodą Pulitzera; Jazz (1992) oraz zbiór esejów Grając w ciemnościach (1992), Raj (1998)[8].

W 1993 roku otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury[9]. W uzasadnieniu decyzji o przyznaniu jej pisarce Szwedzka Akademia napisała: „W powieściach charakteryzujących się siłą wizji literackiej i poetyckich wartości Morrison przedstawia najważniejsze problemy amerykańskiej rzeczywistości”.

Oprócz powieści pisała wspólnie z nieżyjącym synem Sladem powieści dla dzieci[10], opowiadania, libretto do opery Margaret Garner (2005)[11] oraz literaturę faktu, m.in. w 2017 roku „The Origin of Others”[12].

Zasiadała w jury konkursu głównego na 58. MFF w Cannes (2005).

Uhonorowanie

W listopadzie 2017 roku Uniwersytet Princeton, na którym Toni Morrison wykładała w latach 1989–2006, dla uznania jej zasług nadał dotychczasowemu budynkowi West College nazwę Morrison Hall[6].

Twórczość (polskie wydania)

Nagrody

Ekranizacje

  • W 1998 roku została zekranizowana powieść Umiłowana. Tytuł: Beloved (pol. Pokochać)

Przypisy

  1. ↑ Margalit Fox: Toni Morrison, Towering Novelist of the Black Experience, Dies at 88. nytimes.com, 6 sierpnia 2019. [dostęp 2019-08-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-06)]. (ang.).
  2. ↑ Toni Morrison & Black Feminism – The Project on the History of Black Writing [online] [dostęp 2022-10-27] (ang.).
  3. ↑ a b c d e f Hilton Als, How Toni Morrison Fostered a Generation of Black Writers, „The New Yorker”, 20 października 2003, ISSN 0028-792X [dostęp 2018-02-05] (ang.).
  4. ↑ Jej rodzina należała do Afrykańskiego Kościoła Metodystyczno-Episkopalnego [1].
  5. ↑ a b Toni Morrison receives National Humanities Medal, „Princeton University” [dostęp 2018-02-05] (ang.).
  6. ↑ a b Princeton dedicates Morrison Hall in honor of Nobel laureate and emeritus faculty member Toni Morrison, „Princeton University” [dostęp 2018-02-06] (ang.).
  7. ↑ Tar Baby [online], goodreads.com [dostęp 2018-02-05].
  8. ↑ Toni Morrison, Paradise, A.A. Knopf, 1998, ISBN 978-0-679-43374-3 [dostęp 2018-02-05] (ang.).
  9. ↑ Morrison Toni, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-02-18].
  10. ↑ Ariel Leve, Toni Morrison on love, loss and modernity, 17 lipca 2012, ISSN 0307-1235 [dostęp 2018-02-07] (ang.).
  11. ↑ A Mother’s Desperate Act: ‘Margaret Garner’, „NPR.org” [dostęp 2018-02-07] (ang.).
  12. ↑ Lidija Haas, The Origin of Others by Toni Morrison review – the language of race and racism [online], the Guardian, 18 października 2017 [dostęp 2018-02-07] (ang.).
  13. ↑ Raj [online], proszynski.pl [dostęp 2018-02-05].
  14. ↑ Odruch serca (Toni Morrison) [online], wydawnictwoalbatros.com [dostęp 2018-02-05] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-08] (ang.).
  15. ↑ Anna Jaworska-Guidotti, Toni Morrison, “Dom” [online], magazynkontakt.pl [dostęp 2018-02-05] (pol.).
  16. ↑ Aneta Górnicka-Boratyńska, Miłość, Morrison, Toni [online], wyborcza.pl [dostęp 2018-02-05].
  17. ↑ Debiut Toni Morrison w końcu w Polsce, „Księgarnie Świat Książki” [dostęp 2018-02-05] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-08] (pol.).
  18. ↑ Juliusz Kurkiewicz, Nowe książki: mocna powieść noblistki, reportaż z ostatniej takiej epidemii w Polsce i coś o głupim tacie [online], wyborcza.pl [dostęp 2018-02-05].
  19. ↑ Kto jest górą? – 1 – Lew czy mysz? – komiks.gildia.pl – komiks, recenzje, newsy, galerie, konkursy [online], komiks.gildia.pl [dostęp 2018-02-05].
  20. ↑ Najbardziej niebieskie oko [online], Wydawnictwo Poznańskie [dostęp 2023-04-04] (pol.).
  21. ↑ Samoszacunek. Eseje i medytacje [online], Wydawnictwo Poznańskie [dostęp 2023-04-04] (pol.).
  22. ↑ 1993 Toni Morrison • Literacka Nagroda Nobla, „Noblisci.pl”, 5 stycznia 2012 [dostęp 2018-02-05] (pol.).
  23. ↑ Alison Flood, Toni Morrison to receive presidential medal of freedom [online], the Guardian, 30 kwietnia 2012 [dostęp 2018-02-05] (ang.).
  24. ↑ 2016 PEN Literary Award Winners – PEN America, „PEN America”, 22 lutego 2016 [dostęp 2018-02-05] (ang.).
Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie literatury
XX wiek
XXI wiek

Nobel

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya