Tony de Brum

Tony de Brum
Ilustracja
Tony de Brum (2013)
Pełne imię i nazwisko

Tony Anton deBrum

Data i miejsce urodzenia

26 lutego 1945
Tuvalu

Data i miejsce śmierci

22 sierpnia 2017
Majuro, Wyspy Marshalla

Zawód, zajęcie

polityk

Multimedia w Wikimedia Commons

Tony Anton de Brum, Tony A. deBrum (ur. 26 lutego 1945 na Tuvalu, zm. 22 sierpnia 2017 w Majuro) – marszalski polityk, minister delegowany przy prezydencie[a], trzykrotnie minister spraw zagranicznych, minister finansów, minister zdrowia i środowiska oraz senator. Laureat Right Livelihood Award.

Życiorys

Urodził się 26 lutego 1945[1], na wyspach Tuvalu[2]. Wychowywał się na atolu Likiep, w czasie kiedy Stany Zjednoczone przeprowadziły na Wyspach Marshalla 67 podwodnych prób broni atomowej i termojądrowej[3]. W 1954, łowiąc z dziadkiem ryby, był świadkiem eksplozji Castle Bravo[4][2].

Był jednym z pierwszych mieszkańców Wysp Marshalla, który uzyskał wyższe wykształcenie[3] – w 1968 roku[4] ukończył studia na Uniwersytecie Hawajskim[2]. Zaraz po studiach został negocjatorem i odegrał kluczową w rozmowach z rządem USA w sprawie suwerenności Wysp Marshalla[3], które w 1979 doprowadziły do podpisania układu stowarzyszeniowego, a w 1986 do niepodległości (jako suwerennego państwa stowarzyszonego ze Stanami Zjednoczonymi)[5][4].

Był współtwórcą konstytucji wyspiarskiego państwa[3], uchwalonej w 1979 roku[6], a w latach 1979–1987 jego pierwszym ministrem spraw zagranicznych[1].

Przez wiele lat był marszalskim parlamentarzystą[3][4]. W latach 1998–2000 był ministrem finansów, a w latach 2008–2009 ponownie kierował Ministerstwem Spraw Zagranicznych[1]. Był także ministrem zdrowia i środowiska[3][4].

Objął funkcję ministra delegowanego przy prezydencie Christopherze Loeaku[3].

Zajmował się sprawami ograniczenia potencjału broni jądrowej, globalnym ociepleniem, zmianami klimatycznymi i ochroną środowiska. W 2012 został za swoje działania wyróżniony przyznawaną przez Nuclear Age Peace Foundation nagrodą dla wybitnych przywódców dążących do pokoju. W 2013 oficjalnie informował Radę Bezpieczeństwa ONZ o zagrożeniach dla możliwości przetrwania Wysp Marshalla w obliczu problemów wynikających z globalnego ocieplenia[3]. Był głównym inicjatorem deklaracji z Majuro, uznającej zmiany klimatyczne za największe zagrożenie dla państw rejonu Pacyfiku[4].

W latach 2014–2016 po raz trzeci pełnił obowiązki ministra spraw zagranicznych[1], w tym czasie złożył do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości pozwy przeciwko dziewięciu „państwom atomowym” za nieprzestrzeganie układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej. Ponadto przeciwko rządowi amerykańskiemu wystosował pozwy w amerykańskich sądach[4].

W 2015 za swoją działalność związaną z ochroną środowiska i działaniami zapobiegającymi rozprzestrzenianiu się broni jądrowej otrzymał, wraz z mieszkańcami Wysp Marshalla, Right Livelihood Award[4], zwaną alternatywną Nagrodą Nobla. W 2016 był nominowany do Pokojowej Nagrody Nobla[7].

Wspólnie z lingwistą Alfredem Capelle był autorem pierwszego słownika marszalsko-angielskiego[2].

Zmarł 22 sierpnia 2017 w Majuro w wieku siedemdziesięciu dwóch lat[1][2][7].

Życie prywatne

Był żonaty z Rosalie, mieli dwie córki. W chwili śmierci miał dziesięcioro wnucząt i pięcioro prawnucząt[2].

Uwagi

  1. ↑ Odpowiednik wiceprezydenta.

Przypisy

  1. ↑ a b c d e B. Schemmel: Index De-Dh. rulers.org. [dostęp 2017-08-23]. (ang.).
  2. ↑ a b c d e f Lisa Friedman: Tony de Brum, Voice of Pacific Islands on Climate Change, Dies at 72. nytimes.com. [dostęp 2017-08-23]. (ang.).
  3. ↑ a b c d e f g h Honorable Tony de Brum. ct-si.org. [dostęp 2017-08-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (ang.).
  4. ↑ a b c d e f g h Tony de Brum & the People of the Marshall Islands (Marshall Islands). rightlivelihood.org. [dostęp 2017-08-23]. (ang.).
  5. ↑ Marshalla, Wyspy. Historia, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2017-08-23].
  6. ↑ Marshalla, Wyspy. Ustrój polityczny, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2017-08-23].
  7. ↑ a b Shawn Raymundo: Former Marshall Islands minister, Nobel nominee Tony de Brum dies. guampdn.com. [dostęp 2017-08-23]. (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya