Totes Gebirge

Totes Gebirge
Kontynent	Europa
Państwo	Austria
Najwyższy szczyt	Großer Priel; (2515 m n.p.m.)
Jednostka dominująca	Północne Alpy Wapienne
	; Położenie na mapie Alp; granice pasma według Alpenvereinseinteilung der Ostalpen (1984)
	Położenie na mapie Austrii Totes Gebirge
	47°43′03″N 14°03′51″E/47,717500 14,064167

Totes Gebirge^[2] – pasmo górskie w Austrii, w Północnych Alpach Wapiennych, leżąca między Salzkammergut-Berge a Alpami Ennstalskimi. Najwyższy szczyt – Großer Priel, 2515 m n.p.m. Nazwa masywu (w nieoficjalnym tłumaczeniu: Góry Martwe) nawiązuje do szaty roślinnej, a właściwie prawie całkowitego jej braku.

Topografia

Rejon Totes Gebirge ma charakter krasowego płaskowyżu o stromych ścianach, z kilkoma szczytami przekraczającymi wyraźnie wysokość 2000 m n.p.m. Ze względu na nisko położone i głęboko wcięte doliny potoków różnice poziomów w obrębie masywu dochodzą do 2000 m. Najwyższym szczytem masywu jest Großer Priel, 2515 m n.p.m. Nieco niższym, wybitnym szczytem w formie potężnej iglicy skalnej jest Spitzmauer. Innymi ważnymi szczytami są Warscheneck oraz Kleiner Priel.

Najwyższe szczyty:

Großer Priel – 2515 m
Spitzmauer – 2446 m
Schermberg – 2396 m
Große Hochkasten – 2389 m
Warscheneck – 2388 m
Hochmölbing – 2336 m
Hebenkas – 2285 m
Rotgschirr – 2270 m

Weisse Wand – 2193 m
Plankamira – 2178 m
Kleiner Priel – 2134 m
Elm – 2128 m
Schönberg – 2093 m
Woising – 2064 m
Rinnerkogel – 2012 m

Współrzędne geograficzne: 47°43′N 14°04′E/47,716667 14,066667.

Geologia

Totes Gebirge zbudowane są ze skał osadowych – białych wapieni i dolomitów powstałych pierwotnie na dnie mórz istniejących w okresie triasu i jury. W wyniku ruchów górotwórczych związanych z orogenezą alpejską osady morskie zostały sprasowane, sfałdowane, a następnie oderwane od podłoża i przemieszczone w postaci licznych płaszczowin. Płaszczowiny te wchodzą w skład tzw. austryjskich jednostek tektonicznych. Płaszczowiny zbudowane z utworów mezozoicznych nasunięte zostały następnie na leżące na północ od nich młodsze utwory typu fliszowego (wieku kredowego i trzeciorzędowego). Ich odsłonięcia znajdują się już poza obszarem Gór Martwych i stanowią one od strony północnej przedpole Północnych Alp Wapiennych.

Turystyka i narciarstwo

Totes Gebirge są atrakcyjnym rejonem turystycznym. Istnieje sieć ścieżek górskich, niektóre z nich są znakowane farbą. Niezbyt liczne schroniska wysokogórskie ułatwiają zwiedzanie masywu. Najdogodniejszym punktem wyjścia dla wycieczek górskich jest miejscowość Hinterstoder.

Hinterstoder jest też znanym ośrodkiem narciarskim. Wyciągi krzesełkowe i orczykowe oraz trasy narciarskie zlokalizowane są na północnych stokach górującego nad Hinterstoder szczytu Höss (ok. 1850 m). Ogólna długość tras zjazdowych wynosi około 35 km. Ze względu na niskie położenie miejscowości Hinterstoder (600 m n.p.m.) najdłuższe, kilkukilometrowe zjazdy pokonują różnicę wzniesień 1250 m.

Schroniska:

Albert-Appel-Haus (1660 m)
Almtalerhaus (714 m)
Dümlerhütte (1495 m)
Ebenseer Hochkogelhaus (1558 m)
Hochmölbinghütte (1685 m)
Ischler Hütte (1369 m)
Lambacher Hütte (1438 m)
Leistalmhütte (1640 m)
Liezener Hütte (1767 m)
Linzer Tauplitzhaus (1645 m)
Loserhütte (1498 m)

Prielschutzhaus (1420 m)
Pühringer Hütte (1637 m)
Rinnerhütte (1473 m)
Schermerhütte (1560 m)
Spechtenseehütte (1045 m)
Theodor-Karl-Holl-Haus (1605 m)
Welser Hütte (1740 m)
Wildenseehütte (1525 m)
Wurzerhütte (1373 m)
Zellerhütte (1575 m)

Przypisy

↑ Podział Alp Wschodnich według Alpenverein: Alpenvereinseinteilung der Ostalpen (1984). [dostęp 2014-07-21].
↑ Główny Urząd Geodezji i Kartografii wymienia tylko nazwę oryginalną: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 24, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2014-06-27].

[1] Podział Alp Wschodnich według Alpenverein: Alpenvereinseinteilung der Ostalpen (1984). [dostęp 2014-07-21].

[2] Główny Urząd Geodezji i Kartografii wymienia tylko nazwę oryginalną: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 24, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2014-06-27].

[1]

[2]

Nördliche Ostalpen	1 Las Bregencki 2 Alpy Algawskie 3a Lechquellengebirge 3b Alpy Lechtalskie 4 Wettersteingebirge und Mieminger Kette 5 Karwendel 6 Brandenberger Alpen 7a Ammergauer Alpen 7b Bayerische Voralpen 8 Kaisergebirge 9 Leoganger und Loferer Steinberge 10 Alpy Berchtesgadeńskie 11 Chiemgauer Alpen 12 Salzburger Schieferalpen 13 Tennengebirge 14 Dachstein 15 Totes Gebirge 16 Alpy Ennstalskie 17a Salzkammergut-Berge 17b Oberösterreichische Voralpen 18 Hochschwabgruppe 19 Mürzsteger Alpen 20 Rax-Schneeberg-Gruppe 21 Ybbstaler Alpen 22 Türnitzer Alpen 23 Gutensteiner Alpen 24 Las Wiedeński
Zentrale Ostalpen	25 Rätikon 26 Silvretta 27 Samnaungruppe 28 Verwallgruppe 29 Sesvennagruppe 30 Alpy Ötztalskie 31 Stubaier Alpen 32 Sarntaler Alpen 33 Tuxer Alpen 34 Alpy Kitzbühelskie 35 Alpy Zillertalskie 36 Venedigergruppe 37 Rieserfernergruppe 38 Villgratner Berge 39 Granatspitzgruppe 40 Glocknergruppe 41 Schobergruppe 42 Goldberggruppe 43 Kreuzeckgruppe 44 Ankogelgruppe 45a Radstädter Tauern 45b Schladminger Tauern 45c Rottenmanner und Wölzer Tauern 45d Seckauer Tauern 46a Alpy Gurktalskie 46b Lavanttaler Alpen 47 Randgebirge östlich der Mur
Südliche Ostalpen	48a Ortler-Alpen 48b Gruppo Sobretta-Gavia 48c Nonsberggruppe 49 Alpi dell’Adamello e della Presanella 50 Prealpi Gardesane 51 Dolomiti di Brenta 52 Dolomity 53 Dolomiti di Fiemme 54 Prealpi Vicentine 56 Alpy Gailtalskie 57a Alpi Carniche 57b Prealpi Carniche 58 Alpy Julijskie 59 Karawanki i Pohorje 60 Alpy Kamnickie
Westliche Ostalpen	63 Plessur-Alpen 64 Platta-Gruppe 65 Albula-Alpen 66 Bernina-Alpen (66a Berninagruppe, 66b Bergell) 67 Livigno-Alpen 68 Alpy Bergamskie

Totes Gebirge

Topografia

Geologia

Turystyka i narciarstwo

Przypisy

Content Disclaimer