Tremella

Trzęsak
Ilustracja
Trzęsak pomarańczowożółty (Tremella mesenterica)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

Tremellomycetes

Rząd

trzęsakowce

Rodzina

trzęsakowate

Rodzaj

trzęsak

Nazwa systematyczna
Tremella Pers.
Neues Mag. Bot. 1: 111 (1794)
Typ nomenklatoryczny

Tremella mesenterica Pers.

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons
Trzęsak mózgowaty
Trzęsak listkowaty

Tremella Pers. (trzęsak) – rodzaj grzybów z rodziny trzęsakowatych (Tremellaceae)[1]. W Europie występuje około 25 gatunków, w Polsce kilkanaście.

Charakterystyka

Niektóre gatunki to nadrzewne grzyby saprotroficzne porastające drewno, przeważnie opadłe gałęzie[2], ale większość to grzyby nagrzybne i grzyby naporostowe[3].

Owocniki klapowane, kuliste, nieregularnie kępiaste, fałdzisto powyginane, kryzowate, często przypominające zwoje mózgowe, szeroko przyrośnięte do podstawy. Grzyby tremelloidalne o konsystencji przejściowo miękkawo-galaretowatej, rzadko z twardym miąższem, po zaschnięciu stają się rogowate. Cała powierzchnia pokryta hymenium. Trzęsak listkowaty (Tremella foliacea) może mieć nawet 20 cm średnicy, ale większość tych grzybów jest raczej mała (kilka cm). Grzybnia w stanie wilgotnym jest błyszcząca i gładka[2].

Charakterystyczna jest zdolność trzęsaków do kurczenia się podczas wysychania i ponownego pęcznienia przy dostatecznej wilgotności. Niektóre gatunki w ogóle nie wytwarzają owocników, lecz występują w owocnikach innych grzybów w postaci strzępek grzybni i podstawek. Dzięki jaskrawym kolorom łatwo te grzyby rozpoznać[2].

Miąższ galaretowaty w różnych kolorach, miękki i przeświecający, z wiekiem rozpływa się w bezkształtną masę. Wysyp zarodników biały, nieamyloidalny. Zarodniki okrągławo-eliptyczne, gładkie, bez pory rostkowej. Podstawki podzielone wzdłuż przegrodami, z czterema palcowatymi sterygmami[2]. Często występuje stadium bezpłciowe (anamorfa), u którego komórki konidiotwórcze wytwarzają pojedyncze konidia, konidia w wiązkach lub asterokonidia[3].

Powodują białą zgniliznę drewna. Głównie spotyka się je na martwym drewnie drzew liściastych (np. buka, klonu, brzozy, czeremchy), ale także na iglastych. Mogą także pasożytować na innych grzybach (np. trzęsak mózgowaty (Tremella encephala) jest pasożytem grzybni skórnika krwawiącego (Stereum sanguinolentum), z którym współwystępuje na martwym drewnie drzew iglastych – najczęściej na niezbyt grubych gałęziach sosnowych). Owocniki pojawiają się przez cały rok, najczęściej w okresach wilgotnych, na jesieni, w zimie i wiosną[2].

Trzęsaki są nieszkodliwe, jednak uważane są za niejadalne. Nie odznaczają się żadnym smakiem ani zapachem, poza tym ich galaretowata konsystencja nie zachęca do konsumpcji[2].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Tremellaceae, Tremellales, Incertae sedis, Tremellomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Rodzaj Tremella utworzył Christiaan Hendrik Persoon w 1794 r. Gatunkiem typowym jest Tremella mesenterica[1]. Synonimy naukowe: Dermatangium, Encephalium, Epidochium Fr., Gelatina Raf., Gyraria Nees, Hepataria Raf., Hormomyces Bonord., Lindauopsis Zahlbr., Nakaiomyces Kobayasi, Tremella Dill. ex L., Tremella[4]. Polską nazwę podał K. Zaleski ze współautorami w 1948 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym rodzaj ten opisywany był też jako trzęsidło, móżdżak i kisielec[5].

Gatunki występujące w Polsce

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według W. Wojewody[5], W. Fałtynowicza[8] i innych[6].

Przypisy

  1. ↑ a b c Index Fungorum [online] [dostęp 2022-11-27] (ang.).
  2. ↑ a b c d e f E. Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
  3. ↑ a b Paul Diederich, Ana M. Millanes, Mats Wedin, James D. Lawrey, Flora of Lichenicolous Fungi. Volume 1 · Basidiomycota, Luksemburg: National Museum of Natural History, 2022, s. 131, ISBN 978-2-919877-26-3.
  4. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
  5. ↑ a b Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 654–658, ISBN 83-89648-09-1.
  6. ↑ a b c d Taksony z referencjami w bibliografii grzybowej [online], grzyby.pl [dostęp 2024-05-22] (pol.).
  7. ↑ Według Index Fungorum gatunek niepewny.
  8. ↑ Wiesław Fałtynowicz, Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, s. 314–315, ISBN 83-89648-06-7.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya