Trójpłatnik

Trójpłatnik
Triaenops
Dobson, 1871[1]
Ilustracja
Głowa trójpłatnika perskiego (T. persicus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

nietoperze

Podrząd

rudawkokształtne

Nadrodzina

Rhinolophoidea

Rodzina

rogonosowate

Rodzaj

trójpłatnik

Typ nomenklatoryczny

Triaenops persicus Dobson, 1871

Gatunki

5 gatunków (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Trójpłatnik[2] (Triaenops) – rodzaj nietoperzy z rodziny rogonosowatych (Rhinonycteridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące we wschodniej części Afryki i w południowo-zachodniej Azji[3][4][5].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 52–72 mm, długość ogona 25–38 mm, długość ucha 10–17,4 mm, długość tylnej stopy 8–12 mm, długość przedramienia 44–60 mm; masa ciała 4–18 g[4][6].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1871 roku irlandzki zoolog, fotograf i chirurg wojskowy George Edward Dobson w artykule zatytułowanym O nowym rodzaju i gatunku Rhinolophidae, z opisem nowego gatunku Vesperus i notatkami na temat kilku innych gatunków owadożernych nietoperzy z Persji, opublikowanym w czasopiśmie „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”[1]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) trójpłatnik perski (T. persicus).

Etymologia

Triaenops: gr. τρίαινα tríaina ‘trójząb’; ωψ ōps, ωπος ōpos ‘twarz, wygląd’[7].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[8][6][3][2]:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa[2] Podgatunki[4][3][6] Rozmieszczenie geograficzne[4][3][6] Podstawowe wymiary[4][6][a] Status
IUCN[9]
Triaenops persicus Dobson, 1871 trójpłatnik perski gatunek monotypowy wzdłuż zachodniego i południowego wybrzeża Jemenu, południowo-zachodniego i północno-wschodniego Omanu, wschodnich Zjednoczonych Emiratów Arabskich, południowego Iranu i południowego Pakistanu; zakres wysokości: 0–1550 m n.p.m. DC: 5,6–7,2 cm
DO: 2,7–3,8 cm
DP: 4,8–5,8 cm
MC: 6–18 g 		 LC 
Triaenops parvus Benda & Vallo, 2009 trójpłatnik jemeński gatunek monotypowy pas o długości około 300 km wzdłuż wybrzeża południowego Półwyspu Arabskiego we wschodnim Jemenie i południowo-zachodnim Omanie; zakres wysokości: 0–650 m n.p.m. DC: 5,2–6,1 cm
DO: 3–3,4 cm
DP: 4,4–4,8 cm
MC: 4–9 g 		 DD 
Triaenops afer W.C.H. Peters, 1876 trójpłatnik afrykański gatunek monotypowy od Etiopii, Dżibuti i Somalii na południe do środkowego Mozambiku, na zachód do wschodniej Republiki Środkowoafrykańskiej i północno-wschodniej Demokratycznej Republiki Konga (z archipelagiem Zanzibar), rozdzielony w południowo-zachodnim Kongu i północno-zachodniej Angoli; zakres wysokości: 0–1700 m n.p.m. DC: 5,5–7,2 cm
DO: 2,5–3,8 cm
DP: 4,8–6 cm
MC: 8–17 g 		 LC 
Triaenops menamena S.M. Goodman & Ranivo, 2009 trójpłatnik madagaskarski gatunek monotypowy endemit Madagaskaru: głównie na niższych i suchszych terenach na zachodzie, sporadycznie zgłaszany z obszarów wyżynnych; zakres wysokości: 0–1450 m n.p.m. DC: 5,6–6,6 cm
DO: 2,8–3,5 cm
DP: 4,6–5,6 cm
MC: 6–16 g 		 LC 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  DD  – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.

Opisano również wymarły gatunek z późnego plejstocenu i holocenu dzisiejszego Madagaskaru[10]:

Uwagi

  1. ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

Przypisy

  1. ↑ a b G.E. Dobson. On a new genus and species of Rhinolophidæ, with description of a new species of Vesperus, and notes on some other species of insectivorous bats from Persia. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 40, s. 455, 1871. (ang.). 
  2. ↑ a b c Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 96. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  3. ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 118. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  4. ↑ a b c d e P. Benda: Family Rhinonycteridae (Trident Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 205–207. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
  5. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Triaenops. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-23]. (ang.).
  6. ↑ a b c d e Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 466–467. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  7. ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 687, 1904. (ang.). 
  8. ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-28]. (ang.).
  9. ↑ Taxonomy: Triaenops – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-01-02]. (ang.).
  10. ↑ K.E. Samonds. Late Pleistocene bat fossils from Anjohibe Cave, northwestern Madagascar. „Acta Chiropterologica”. 9 (1), s. 46, 2007. DOI: 10.3161/1733-5329(2007)9[39:LPBFFA]2.0.CO;2. (ang.). 

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya