Tubbataha
| Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |
| Państwo | |
|---|---|
| Spełniane kryterium |
VII, IX, X |
| Numer ref. | |
| Region[b] |
Azja i Pacyfik |
| Historia wpisania na listę | |
| Wpisanie na listę |
1993 |
| Dokonane zmiany |
2009 |
Tubbataha – rafa koralowa na Morzu Sulu w prowincji Palawan na Filipinach. Rafę tworzą dwa atole – North Atoll i South Atoll, które wraz z oddaloną o ok. 20 km na północ Jessie Beazley Reef objęte są ochroną w ramach Parku Morskiego Rafy Tubbataha (ang. Tubbataha Reefs Natural Park; filip. Bahurang Tubbataha). Park morski zajmuje powierzchnię prawie 100 tys. ha i charakteryzuje się wielką bioróżnorodnością. Występuje tu m.in. 360 gatunków koralowców, 600 gatunków ryb (w tym 11 gatunków rekinów), 100 gatunków ptaków, a jaja składają żółwie szylkretowe i zielone.
W 1993 roku park został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Nazwa
„Tubbataha” w języku sama oznacza „długą rafę narażoną na odpływ”[1]. Mieszkańcy sąsiedniej wyspy Cagayancillo nazywają rafę „Gusong”[1].
Geografia
Rafa Tubbataha znajduje się pośrodku Morza Sulu, ok. 150 km od Puerto Princesa w prowincji Palawan na Filipinach[2]. Rafę tworzą dwa atole – North Atoll i South Atoll, które wraz z oddaloną o ok. 20 km na północ Jessie Beazley Reef objęte są ochroną w ramach Parku Morskiego Rafy Tubbataha (ang. Tubbataha Reefs Natural Park; filip. Bahurang Tubbataha)[2]. Rafy wykształciły się na podmorskim grzbiecie Cagayan Ridge utworzonym przez wygasłe wulkany[3]. Między listopadem a marcem rafy narażone są na sztormy tropikalne związane z monsunami północno-wschodnimi, a między lipcem i październikiem południowo-zachodnimi[1].
Flora i fauna
Rafa znajduje się w tzw. Trójkącie Koralowym – obszarze wód tropikalnych obejmujących wody Indonezji, Malezji, Papui-Nowej Gwinei, Filipin, Wysp Salomona i Timoru Wschodniego, gdzie występuje 76% wszystkich gatunków koralowców budujących rafy koralowe i 37% wszystkich gatunków ryb koralowych[4].
Występuje tu m.in. 360 gatunków koralowców, 600 gatunków ryb (w tym 11 gatunków rekinów), 100 gatunków ptaków, 13 gatunków delfinów i wielorybów a jaja składają żółwie szylkretowe i zielone[5]. Na dwóch wysepkach rafy gniazduje m.in. endemit Anous minutus worcestri oraz zagrożony wyginięciem Fregata andrewsi[6].
Historia
Z uwagi na izolację geograficzną i niesprzyjające warunki, przez wieki rafa pozostawała poza zasięgiem systematycznej działalności człowieka[1]. Jedynie w okresie letnim przypływali tu na połów ryb mieszkańcy sąsiedniej wyspy Cagayancillo[1]. W latach 80. XX wieku bogata w ryby rafa stała się atrakcyjnym obszarem dla rybaków, którzy często używali drastycznych metod, stosując dynamit i cyjanek, by zagwarantować jak największy połów[1]. Na skutek protestów nurków i aktywistów na rzecz ochrony przyrody, w 1988 roku utworzono tu narodowy park morski – pierwszy tego typu na terenie Filipin[1].
W 1993 roku park został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a w 2009 roku wpis został poszerzony[7]. W 1999 roku park został wypisany na listę konwencji ramsarskiej mokradeł o szczególnym znaczeniu[6].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g Tubbataha Reefs Natural Park: History. [dostęp 2016-04-10]. (ang.).
- ↑ a b Tubbataha Reefs Natural Park: Location. [dostęp 2016-04-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-21)]. (ang.).
- ↑ Tubbataha Reefs Natural Park: Formation. [dostęp 2016-04-10]. (ang.).
- ↑ Hoegh-Guldberg, O., Hoegh-Guldberg, H., Veron, J.E.N., Green, A., Gomez, E. D., Lough, J., King, M., Ambariyanto, Hansen, L., Cinner, J., Dews, G., Russ, G., Schuttenberg, H. Z., Peña fl or, E.L., Eakin, C. M., Christensen, T. R. L., Abbey, M., Areki, F., Kosaka, R. A., Tew fi k, A., Oliver, J.: The Coral Triangle and Climate Change: Ecosystems, People and Societies at Risk. Brisbane: WWF Australia, 2009, s. 5. ISBN 978-1-921031-35-9. [dostęp 2016-04-10].
- ↑ Tubbataha Reefs Natural Park: Biodiversity. [dostęp 2016-04-10]. (ang.).
- ↑ a b Tubbataha Reefs Natural Park: Global and ecological significance. [dostęp 2016-04-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-11-17)]. (ang.).
- ↑ UNESCO: Tubbataha Reefs Natural Park. [dostęp 2016-04-10]. (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.