Turgiele

Turgiele
Turgeliai
Ilustracja
Kościół w Turgielach
Herb
Herb
Państwo

 Litwa

Okręg

 wileński

Rejon

solecznicki

Gmina

Turgiele

Starosta

Wojciech Jurgielewicz

Populacja (2001)

 

• liczba ludności

663

Kod pocztowy

LT-17044

Położenie na mapie rejonu solecznickiego
Mapa konturowa rejonu solecznickiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Turgiele”
Położenie na mapie Litwy
Mapa konturowa Litwy, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Turgiele”
Położenie na mapie Polski w 1939 r.
Mapa konturowa Polski w 1939 r., u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Turgiele”
Ziemia54°27′20″N 25°30′30″E/54,455556 25,508333
Multimedia w Wikimedia Commons

Turgiele (lit. Turgeliai) – miasto leżące 18 km na północny wschód od Solecznik nad Mereczanką. Siedziba gminy Turgiele (118,6 km², 2866 osób). W Turgielach mieszka 670 osób, w Taboryszkach 380, a w Pasiekach 200.

Siedziba rzymskokatolickiej parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Turgielach. Przy ulicy Wileńskiej 27 znajduje się Gimnazjum im. Pawła Ksawerego Brzostowskiego, w którym nauczanie prowadzone jest w języku polskim. Szkołę założono w 1994 roku. W roku szkolnym 2024/25 uczęszcza do niego 172 uczniów. Dyrektorem placówki jest Iwona Tyszkiewicz. Zatrudnionych jest 29 nauczycieli[1]. Przy szkole działa muzeum poświęcone postaci Brzostowskiego, twórcy Rzeczypospolitej Pawłowskiej.

Historia

Turgiele – wyraz pochodzenia litewskiego od wyrazu turgus, czyli targ, rynek. Turgiele w przeszłości nazywane Mały Merecz albo Merecz Mongirdowski. Położone nad Mereczanką, ponad doliną tej rzeki. Dawniej Mereczankę nazywano Mereczem, a tę nazwę przyjęło wiele wsi.

Kościół pod wezwaniem Matki Bożej wzniesiony około 1511 roku, a fundatorami byli Wacław i Aleksander Mongirdowiczowie oraz Wiktor Gabriałowicz i Mikołaj Michniewicz. Nowy, murowany wybudowano w latach 1835–1837, kiedy parafią zarządzał ks. Atanazy Ihnatowicz.

W 1905 roku w Turgielach działała początkowa wiejska szkoła. W 1903 roku Turgiele uzyskały status miasteczka i liczyły 196 mieszkańców. Słynęły z dużego jarmarku w ciągu roku – w dniu 8 maja. 18 kwietnia 1919 r. podczas wojny polsko-bolszewickej, polska kawaleria pod dowództwem ppłk. Władysława Beliny-Prażmowskiego (1888–1938) wkroczyła w rejon Turgieli, by stąd dokonać uderzenia na Wilno.

W dwudziestoleciu międzywojennym miasteczko leżące w Polsce, w województwie wileńskim[a], w powiecie wileńsko-trockim. Siedziba w gminy Turgiele[2]. W 1931 miejscowość liczyła 434 mieszkańców, zamieszkałych w 77 budynkach[2].

Z Turgielami związany był ks. prałat Józef Obrembski. 12 czerwca 1932 roku otrzymał święcenia kapłańskie, po czym od razu zabrany został przez księdza dziekana Pawła Szepeckiego do Turgiel, gdzie bywał jeszcze jako kleryk. Ksiądz Józef Obrembski pracował w Turgielach osiemnaście lat: od 1932 do 1950 roku. Spełniał nie tylko obowiązki duszpasterskie, ale też wykonywał mnóstwo pracy społecznej. W Turgielach ks. J. Obrembski zaprzyjaźnił się z generałem Lucjanem Żeligowskim, który po przewrocie majowym (1926 r.) otrzymał ziemię w Andrzejowie koło Turgieli.

28 grudnia 1943 r. oddział (115 ludzi) Gracjana Fróga „Szczerbiec” i oddział „Tońka” przeprowadziły udany atak na posterunek policji litewskiej w Turgielach. Litwini do końca okupacji niemieckiej nie mieli posterunku w Turgielach. Okolice Turgiel zostały oczyszczone z niemieckich i litewskich okupantów i powstała słynna akowska Rzeczpospolita Turgielska. W kwietniu 1944 roku we wsi stacjonowała Kompania Szturmowa 3 Brygady Wileńskiej AK kpt. Romualda Rajsa „Burego”.

Zabytki

  • Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP zbudowany w latach 1835–1837 w stylu neobarokowym
  • Kaplica grobowa Kobylińskich z 1850 r.

Uwagi

  1. ↑ Przynależność wojewódzka zmieniała się. Miejscowość leżała w Ziemi Wileńskiej (1922 - 1926), następnie w województwie wileńskim (1926 - 1945).

Przypisy

  1. ↑ Baza danych szkół [online], orpeg.pl, 15 października 2024 [dostęp 2024-11-15] (pol.).
  2. ↑ a b Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej.. T. I. Województwo wileńskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1938.

Bibliografia

  • Mieczysław Machulak, W stronę Solecznik, wyd. Apla, Krosno 2005.

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya