Turzówka
| |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Kraj | |||||
| Powiat | |||||
| Burmistrz |
Ľubomír Golis[1] | ||||
| Powierzchnia |
34,91[2] km² | ||||
| Wysokość |
522[3] m n.p.m. | ||||
| Populacja (2023) |
| ||||
| • liczba ludności |
6 936[4] | ||||
| • gęstość |
200,21[5] os./km² | ||||
| Nr kierunkowy |
+421 41[3] | ||||
| Kod pocztowy |
023 54[3] | ||||
| Tablice rejestracyjne |
CA | ||||
Położenie na mapie kraju żylińskiego  | |||||
Położenie na mapie Słowacji  | |||||
 49°24′10″N 18°37′19″E/49,402778 18,621944
| |||||
| Strona internetowa | |||||
Turzówka[a][6] (słow. Turzovka, do 1927 także Kysuce, węg. Turzófalva do 1899 Turzovka) – miasto w północno-zachodniej Słowacji w kraju żylińskim, w powiecie Czadca.
Położenie
Leży w górnej części doliny Kisucy, na pograniczu Beskidu Morawsko-Śląskiego (konkretnie jego słowackich przedgórzy, określanych tu jako Turzovska vrchovina, na północy) oraz Jaworników (na południu). Należą do niego osady Hlinené, Košariská, Turkov i Predmier. Miasto jest członkiem i założycielem stowarzyszenia pod nazwą Horné Kysuce.
Historia
Miejscowość wspominana jest po raz pierwszy w 1598 r., kiedy Jerzy VII Thurzo (stąd nazwa), ówczesny właściciel feudalnego „państwa” bytczańskiego, założył ją na terenie starszej osady Predmier[7]. Głównym zajęciem mieszkańców było szałaśnictwo (hodowla owiec), hodowla bydła, prymitywne rolnictwo oraz praca w lasach i obróbka drewna (głównie wyrób gontów). Od połowy XVIII w. bardzo popularne stało się druciarstwo: druciarze z Turzówki mieli swoje warsztaty m.in. w Katowicach, Lublinie, Kijowie, Petersburgu i w Moskwie[8]. Po I wojnie światowej mieszkańcy zajmowali się garncarstwem, pracą w miejscowych tartakach, wielu pracowało w trzynieckiej hucie lub w kopalniach węgla i zakładach metalurgicznych Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego. Wysoki poziom osiągnęła emigracja, zwłaszcza do Stanów Zjednoczonych i Kanady.
W 1914 r. uruchomiona została przechodząca przez Turzówkę linia kolejowa z Czadcy do Makowa.
Do 1954 r. Turzovka była jedną z największych wsi na Słowacji[7]. Status miasta uzyskała w 1970 r.
Demografia
W 2011 roku miasto liczyło 7,8 tys. mieszkańców.
Turzówka jest celem pielgrzymów (Kysuckie Lourdes) – w 1958 r. miały tutaj mieć miejsce objawienia maryjne.
Miejscowość jest lokalnym ośrodkiem turystycznym i punktem wyjściowym kilku znakowanych szlaków turystycznych.
W 1998 roku, z okazji uroczystości 400-lecia założenia miasta, mieszkańcy Turzowki postawili w swoim mieście pomnik upamiętniający kisuckich druciarzy. Jego autorem jest czołowy słowacki rzeźbiarz Miroslav Cipár, który urodził się w niedaleko położonej Wysokiej nad Kisucą[9]. Fundatorem pomnika „Drotár a džarek”, przedstawiającego wędrownego druciarza z młodym pomocnikiem, był potomek słowackich druciarzy, którzy wyemigrowali do USA, Paul Okuliar z Południowej Karoliny[7]. Znajduje się tu także niewielki obelisk, upamiętniający pochodzącego z Predmieru Tomáša Uhorčíka, kapitana zbójnickiej kompanii, której przewodził później słynny Juraj Janosik[7].
Uwagi
- ↑ Wymawia się Tur-zówka.
Przypisy
- ↑ Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí. Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-11-08]. (słow.).
- ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7014rr_obc: 34,91S_SK, om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter).
- ↑ a b c Statistical Office of the Slovak Republic: Základná charakteristika. 2015-04-17. [dostęp 2022-03-31]. (słow.).
- ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne). www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7101rr_obc: AREAS_SK.
- ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7014rr_obc: AREAS_SK.
- ↑ Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 11. Europa, Część I, 2009 Publikacja w formacie PDF.
- ↑ a b c d Mirosław J. Barański. Drotári, drotári, jako dzivé husi.... „Gazeta Górska”. R. XXIX (4 (116)), s. 46-53, jesień 2021. Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie. ISSN 1231-7101. (pol.).
- ↑ Bartolomej Vavrík, Viliam Galvánek: Javorníky, Kysuce. Turistický sprievodca ČSSR č.14, wyd, Šport, slovenské telovýchovné vadavateľstvo, Bratisłava 1984, s. 279.
- ↑ Pomnik Druciarz i jego czeladnik (Turzovka). [dostęp 2023-12-11]. (cz.).
Linki zewnętrzne
- Turzówka, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 668.
| Miasta |
|
|---|---|
| Wsie |
|
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.