Twardocice

Twardocice
wieś
Ilustracja
Opuszczony kościół luterański
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

złotoryjski

Gmina

Pielgrzymka

Liczba ludności (2011–03)

676[2]

Strefa numeracyjna

76

Kod pocztowy

59-524[3]

Tablice rejestracyjne

DZL

SIMC

0366445

Położenie na mapie gminy Pielgrzymka
Mapa konturowa gminy Pielgrzymka, w centrum znajduje się punkt z opisem „Twardocice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Twardocice”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Twardocice”
Położenie na mapie powiatu złotoryjskiego
Mapa konturowa powiatu złotoryjskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Twardocice”
Ziemia51°05′48″N 15°46′35″E/51,096667 15,776389[1]
Multimedia w Wikimedia Commons

Twardocice (niem. Harpersdorf[4]) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Pielgrzymka, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.

Integralne części wsi Twardocice[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0366451 Rochów część wsi
0366468 Zielonki część wsi

Podział administracyjny

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego.

Nazwa

Nazwa miejscowości pochodzi od polskiego określenia stopnia spoistości – twardości[7]. Śląski pisarz Konstanty Damrot w swojej pracy o nazewnictwie na Śląsku wydanej w 1896 roku w Bytomiu wymienia dwie nazwy polską Twardoszyce oraz niemiecką Harpersdorf cytując również staropolską nazwę pod jaką miejscowość została zanotowana w łacińskim dokumencie z roku 1206 Twardoczicze. Wywodzi ją od polskiego określenia twardości – Name durch eine Ubersetzung des polnischen Twardosz (Twardy) (…)[7].

Historia

Twardocice należą do starych osad przedhistorycznych. Na terenie wsi znaleziono ułamki ceramiczne i przęślik neolityczny. Wieś, wymieniona w roku 1206 jako Twardoczice, w roku 1223 jako Artbrahtsdorf, w roku 1224 jako Hartprehstdorf, położona nad rzeką Gajową na Pogórzu Bolesławieckim. Własność cysterek trzebnickich. W XV wieku husyci zniszczyli miejscową kaplicę odpustową, w roku 1524 protestanci przejęli kościół. W roku 1633 wojska A. Wallensteina spustoszyły wieś. Twardocice trzykrotnie niszczył pożar, w latach: 1657, 1709 i 1726, spłonęło wiele domów, szkoła, owczarnia i zbór ewangelicki, zbudowany w roku 1701.

W latach 1554–1725 wieś i okolice były zamieszkane przez protestancką grupę religijną szwenkfeldystów, skąd wygnały ich prześladowania. Obecnie mieszkają w Stanach Zjednoczonych.

Wieś stanowiła dobra rycerskie.

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[8]:

  • kościół parafialny pw. św. św. Piotra i Pawła, z 1732 r., XIX w., pojezuicki – powstał dla misji jezuickiej, która miała za zadanie wyplenić szwenkfeldyzm[9]. Wnętrze jednolite stylowo, późnobarokowe, ołtarz główny z obrazem Trójcy Świętej, ambona. Polichromie stropu przemalowane w 1962[10]
  • plebania, z 1732 r., XIX w., obecnie znajduje się tu szkoła podstawowa
  • wieża kościoła ewangelickiego granicznego, ucieczkowego, kościół zbudowany w latach 1701–1727[9] – XVII-XVIII w., z kaplicą grobową Holzbergów, z 1726 r.; kościół służył protestantom z sąsiedniego księstwa jaworskiego, gdzie nie mogli mieć miejsc kultu – jeden z największych na Śląsku, miał 2400 miejsc siedzących, obecnie w stanie ruiny
  • dawny cmentarz ewangelicki przy ruinie kościoła
  • teren pocmentarny z obeliskiem – pomnikiem Kaspara Schwenkfelda, wzniesionym w 1863 r. w miejscu zwanym Viehweg; pomnik odnowiono w 2003 r.
  • zespół pałacowy I, nr 44:
    • pałac, z początku XVIII w., przebudowany w pierwszej połowie XIX w.
    • stajnia – z trzeciej ćwierci XIX w.
    • spichrz – z czwartej ćwierci XIX w.
    • dwie stodoły z bramą – z początku XX w.
    • obora – z czwartej ćwierci XIX w.
  • park pałacowy II – XVIII-XIX w.
  • aleja dojazdowa, obsadzona lipami
  • dawny barokowy zajazd z XVIII w.

inne zabytki:

  • podpiwniczenia zabytkowego pałacu późnobarokowego z 1780 r. – zachowały się do dziś, otoczone parkiem z groblami i stawem
  • budynek mieszkalno-gospodarczy nr 45

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 27 maja 2025, identyfikator PRNG: 141906.
  2. ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 2011-03-31.
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A, styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014-03-09].
  4. ↑ Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262 (ISAP)).
  5. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014-03-09]. 
  6. ↑ TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  7. ↑ a b Konstanty Damrot: Die älteren Ortsnamen Schlesiens, ihre Entstehung und Bedeutung: mit einem Anhange über die schlesisch-polnischen Personennamen: Beiträge zur schlesischen Geschichte und Volkskunde. Beuthen: Verlag von Felix Kasprzyk, 1896, s. 61.
  8. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 263. [dostęp 2012-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-10-31)].
  9. ↑ a b Góry i Pogórze Kaczawskie (mapa turystyczna, skala 1:60 000). Grzegorz Wysocki (red.). Warszawa – Wrocław: Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1984.
  10. ↑ Janusz Czerwiński, Ryszard Chanas, Dolny Śląsk – przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka, 1977, s. 390.

Bibliografia

  • Pogórze Kaczawskie, Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7, pod red. M. Staffy, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, s. 592–598, ISBN 83-85773-47-9.
  • Góry i Pogórze Kaczawskie. Skala 1:40.000. Jelenia Góra: Wydawnictwo Turystyczne Plan, 2004. wyd. II. ISBN 83-88049-02-X.
Gmina Pielgrzymka

Siedziba gminy: Pielgrzymka

Wsie
Części wsi
Przysiółek wsi

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya