Typhula
 Pałecznica grubonasadowa (Typhula phacorrhiza) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
pałecznica |
| Nazwa systematyczna | |
| Typhula (Pers.) Fr. Observ. mycol. (Havniae) 2: 296 (1818) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Typhula phacorrhiza (Reichardt) Fr. 1818 | |
.jpg)
.jpg)
Typhula (Pers.) Fr. (pałecznica) – rodzaj grzybów z rodziny pałecznicowatych (Typhulaceae)[1].
Charakterystyka
Są to głównie grzyby saprotroficzne występujące na martwych łodygach roślin zielnych, łodygach paproci, traw, opadłych liściach i szczątkach drzewnych. Niektóre gatunki występują na szerokiej gamie roślin żywicielskich, inne wydają się być specyficzne dla żywiciela. Kilka gatunków jest lub może stać się fakultatywnymi (oportunistycznymi) pasożytami upraw i traw darniowych, powodując choroby o nazwie pałecznica traw i pałecznica zbóż i traw[2].
Większość gatunków opisano w północnej strefie umiarkowanej, w tropikach lub na półkuli południowej są one rzadsze, ale być może wynika to z tego powodu, że prowadzono tam niewiele badań gatunków tego rodzaju[2].
Bazydiokarpy (owocniki) wyrastają pojedynczo lub pojedynczo ze sklerocjum lub bezpośrednio z podłoża. Mają kształt od nitkowatego do maczugowatego, zazwyczaj z wyraźnym, sterylnym trzonem i płodną główką, zwykle białą, u niektórych gatunków płowożółtą do różowej. Sklerocja (jeśli występują) są kuliste lub soczewkowate, twarde i zrogowaciałe, o barwie od żółtobrązowej do czarnobrązowej. System strzępkowy monomityczny, strzępki ze sprzążkami lub bez. Na podstawkach powstaje od 2 do 4 gładkich, bezbarwnych i amyloidalnych lub nieamyloidalnych bazydiospor[2].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Typhulaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Rodzaj Typhula utworzył Christiaan Hendrik Persoon w 1818 r. Gatunkiem typowym jest Typhula phacorrhiza (Reichardt) Fr. 1818[1]. Synonimy nazwy naukowej: Clavaria? Typhula Pers., Cnazonaria Corda, in Sturm, Phacorhiza Pers.[3] Polską nazwę nadał Stanisław Chełchowski w 1898 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były także jako macnik lub słupówka[4].
- Typhula abietina (Fuckel) Corner 1950 – pałecznica iglakolubna
- Typhula contorta (Holmsk.) Olariaga 2013 – pałecznica skręcona[5]
- Typhula corallina Quél. 1883[6]
- Typhula crassipes Fuckel 1870 – pałecznica koralowata
- Typhula culmigena (Mont. & Fr.) Berthier 1976 – pałecznica trójkątno-sercowato-zarodnikowa
- Typhula erythropus (Pers.) Fr. 1818 – pałecznica czerwonawa
- Typhula fistulosa (Holmsk.) Olariaga – pałecznica rurkowata[5]
- Typhula incarnata Lasch 1838 – pałecznica trawowa[7]
- Typhula ishikariensis S. Imai 1930 – pałecznica trawolubna
- Typhula juncea (Alb. & Schwein.) P. Karst 1882 – tzw. buławniczka sitowata[8]
- Typhula micans (Pers.) Berthier 1976 – pałecznica fioletowawa
- Typhula ovata (Pers.) J. Schröt. 1888[9]
- Typhula phacorrhiza (Reichard) Fr. 1818 – pałecznica grubonasadowa
- Typhula pusilla (Pers.) J. Schröt. 1888 – pałecznica maleńka
- Typhula quisquiliaris (Fr.) Henn. 1896 – pałecznica orlicowa
- Typhula sclerotioides (Pers.) Fr. 1838 – pałecznica sklerotowa
- Typhula setipes (Grev.) Berthier 1976 – pałecznica szczecinkowotrzonowa
- Typhula spathulata (Corner) Berthier 1976[10]
- Typhula subvariabilis Berthier 1974 – pałecznica nalistna
- Typhula todei Fr. 1815 – pałecznica paprociowa
- Typhula trifolii Rostr. 1890 – pałecznica koniczynowa[11]
- Typhula uncialis (Grev.) Berthier 1976 – pałecznica łodygowoogonkowa
- Typhula variabilis Riess 1850 – pałecznica zmienna
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody[4], jeśli nie podano innej adnotacji.
Przypisy
- ↑ a b c Index Fungorum [online] [dostęp 2014-02-15] (ang.).
- ↑ a b c J. Berthier, Monographie des Typhula, Pistillaria et genres voisins, Société Linnéenne de Lyon, 1976, s. 1–213.
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2014-02-15] (ang.).
- ↑ a b Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 680–684, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ a b Nazwa polska według atlasu internetowego na portalu www.grzybiarze.eu.
- ↑ Występowanie tego gat. w Polsce wymaga sprawdzenia. W. Wojewoda traktuje go jako synonim Typhula crassipes, według Index Fungorum jest to jednak odrębny gatunek.
- ↑ Występowanie tego gat. w Polsce wymaga sprawdzenia. W. Wojewoda traktuje go jako synonim Typhula flavipes, takiego gat. brak jednak na Index Fungorum.
- ↑ Polska nazwa buławniczka była spójna z nazwą systematyczną Macrotyphula. Po przeniesieniu taksonu do rodzaju Typhula, nazwa ta stała się niespójna z nazwą łacińską.
- ↑ Występowanie tego gat. w Polsce wymaga sprawdzenia. W. Wojewoda traktuje go jako synonim Typhula pusilla, według Index Fungorum jest to jednak odrębny gatunek.
- ↑ Taksony z referencjami w bibliografii grzybowej [online], grzyby.pl [dostęp 2024-07-19] (pol.).
- ↑ Typhula (pałecznica), grzyby.pl [dostęp 2024-11-07] (pol.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.