Tyta

Pierwszak z tytą

Tyta (niem. Schultüte, Zuckertüte) – zwyczajowy prezent otrzymywany przez dzieci idące po raz pierwszy do szkoły.

Ma postać rogu obfitości wypełnionego słodyczami – odwróconego stożka lub ostrosłupa z kartonu, oklejonego ozdobnym papierem. Niekiedy owinięta jest celofanem i związana u góry wstążką. Zwyczaj obdarowywania pierwszaków podobnymi upominkami odnotowano w Niemczech na początku XIX wieku (potwierdzony w 1817 roku w Jenie[1]).

Zwyczaj znany na terenie zachodniej Polski z dwudziestolecia międzywojennego, obecnie występuje na Górnym Śląsku i w Jaworznie, spotykany także w Wielkopolsce i na Warmii[2].

Na Górnym Śląsku dzieciom z uboższych rodzin okolicznościowe tyty fundowane są przez organizacje społeczne i fundacje.

Po dokonanym podziale Niemiec w ich części wschodniej (NRD) przyjęły się sześciokątne Zuckertüten o długości 85 cm, podczas gdy w zachodniej części nadal stosowano tradycyjne okrągłe (zwykle o długości 70 cm)[3].

Jako odpowiednik dla zwykłych torebek na cukier, w gminie Vogtei wytwarzane są specjalne pudełka na cukier (Zuckerschachteln), rozdawane dzieciom rozpoczynającym naukę w szkole. Mają postać pudełka z łuby ozdobionego obrazkami i powiedzeniami. Zwyczaj ten być może nawiązuje do dawnych skrzynek wytwarzanych z kory drzewnej, służących do przewożenia drobnych przedmiotów[4].

Przypisy

  1. jena.de: Schulanfang und Zuckertüte. 16.04.2010. [dostęp 2010-09-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-07-14)]. (niem.).
  2. bn: Śląskie pierwszaki maszerują do szkoły z "tytami". 05.09.2004. [dostęp 2010-09-01].
  3. Hans-Günter Löwe: Schulanfang. Ein Beitrag zur Geschichte der Schultüte. Dresden: Edition Freiberg, 2014, ISBN 978-3-943377-28-6, s. 76.
  4. Reiner Schmalzl: Süßes mit Segen.„Glaube und Heimat” nr 35/29.08.2021, s. 6.

Bibliografia

  • Marek Szołtysek: Ilustrowany słownik gwary śląskiej. Rybnik: Śląskie ABC, 1999, ISBN 83-909286-4-7

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya