Türbe
Türbe, tiurbe[1] – turecki grobowiec, mauzoleum, które budowano dla prominentnych osobistości (sułtanów, wodzów, przywódców religijnych). Jego perska nazwa to gonbad. Türbe pojawiły się po raz pierwszy w XI-wiecznym budownictwie seldżuckim w Iranie, a później wskutek seldżuckich podbojów zaczęły się rozprzestrzeniać w Anatolii. Tradycję budowania türbe kontynuowali Turcy osmańscy.
Pierwsze türbe miały postać wieży i osiągały nawet 60 metrów wysokości, przypominając walcowy lub stożkowy kształt seldżuckich namiotów. W XII w. pojawiły się türbe o podstawie w kształcie wielokąta (sześcio- lub ośmiokąta). Najstarsze türbe, które dotrwało do naszych czasów, znajduje się w irańskim Gorganie i zostało wybudowane w latach 1006–1007 (zobacz: Grobowiec w Gonbad-e Kawus). Anatolijskie türbe miały kształt walca lub graniastosłupa, poza wypukłą kopułą. Türbe może stać samodzielnie, ale najczęściej jest częścią jakiegoś kompleksu kultowego, np. meczetu.
W najbliższej odległości od granic Polski można spotkać türbe na Węgrzech, gdzie powstawały w czasie tureckiej okupacji w XVI i XVII w. Wśród nich najbardziej znane jest budapeszteńskie türbe Gül Baby i türbe Idrisa Baby w Peczu.
-
-
Gonbad-e Kawus, najstarsze znane türbe; Iran -
Przypisy
- ↑ tiurbe, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2023-05-08].
Bibliografia
- türbe, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2022-10-05] (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.