Ulvöspinel
| |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
Fe2TiO4 |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
5.5 do 6 |
| Łupliwość |
brak |
| Układ krystalograficzny |
regularny |
| Gęstość |
4,78 g/cm³ |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
brązowy do czarnego |
| Połysk |
metaliczny |
Ulvöspinel (ulvospinel lub ulvit) – minerał z grupy spineli będący tlenkiem żelaza i tytanu o wzorze: Fe2TiO4 (ortotytanian żelaza).
Nazwa pochodzi od szwedzkiej wyspy Ulvö, gdzie został odkryty w 1943 roku.
Właściwości
- Układ krystalograficzny – regularny
- Połysk – metaliczny
- Twardość w skali Mohsa – 5.5 do 6
- Barwa – brązowy do czarnego
- Gęstość – 4,78 g/cm³
- Przełam: muszlowy, nierówny
- Łupliwość: brak
- Dwójłomność – brak (substancja izotropowa)
Zazwyczaj tworzy kryształy izometryczne, przyjmujące postać ośmiościanów. Jest kruchy, nieprzezroczysty. Ulvospinel tworzy stałe roztwory z magnetytem i tytanomagnetytem.
Występowanie
Powstaje w skałach magmowych (głębinowych i wylewnych) także w utworach przeobrażonych i w skałach okruchowych. Jest pospolity w tytanonośnych złożach magnetytu. Występuje także w kimberlitach i niektórych bazaltach, zwłaszcza na Księżycu (udział do 10%) i Marsie.
Miejsca występowania: Szwecja, Niemcy.
W Polsce został znaleziony w złożach rud tytanowo-magnetytowych na Suwalszczyźnie oraz w bazaltach na Dolnym Śląsku.
Zastosowanie
- źródło otrzymywania tytanu
- ma znaczenie naukowe
Ulvospinel tworzy stałe roztwory z magnetytem w wysokich temperaturach i warunkach redukujących, podczas krystalizacji magmy bogatej w tlenek tytanu. Ma tendencję do utlenienia się do magnetytu i ilmenitu podczas stygnięcia skały. W ten sposób mogą się tworzyć widoczne w kryształach magnetytu warstewki stałego roztworu tych dwóch minerałów. Nie interpretowano jednak tego zjawiska jako oznaki obecności ulvospinelu, dopóki wspomniana reakcja utleniania nie została odtworzona w laboratorium. Eksperyment po raz pierwszy opisali Buddington i Lindsley (1964, Journal of Petrology 5, p. 310–357). Wyniki tych badań są szczególnie ważne dla tektoniki płyt, ponieważ magnetyt zawiera informację o polu magnetycznym Ziemi podczas formowania skały.
- kamień kolekcjonerski
Bibliografia
- Bolewski A., Manecki A.: Mineralogia szczegółowa, Wydawnictwo PAE. Warszawa 1993, ISBN 83-85636-03-X
- A Manecki – Encyklopedia minerałów z polskim i angielskim słownikiem nazw. Minerały Ziemi i materii kosmicznej, AGH Uczelniane Wydawnictwa Naukowo- Dydaktyczne, Kraków 2004, ISBN 83-89388-67-7
Linki zewnętrzne
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.