Ungernia

Ungernia
Ilustracja
Ungernia sewerzowii
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

szparagowce

Rodzina

amarylkowate

Rodzaj

Ungernia

Nazwa systematyczna
Ungernia Bunge
Bull. Soc. Imp. Naturalistes Moscou 49 (II): 271 (1875)[3]
Typ nomenklatoryczny

Ungernia trisphaera Bunge[4]

Kwiatostany Ungernia sewerzowii

Ungernia Bungerodzaj roślin z rodziny amarylkowatych, obejmujący 10 gatunków, występujących endemicznie w Azji Środkowej, na obszarze Afganistanu, Iranu, Kazachstanu, Kirgistanu, Tadżykistanu, Turkmenistanu i Uzbekistanu[3]. Rośliny zawierają alkaloidy i są surowcem ich pozyskiwania do produkcji leków[5].

Nazwa naukowa rodzaju została nadana na cześć barona Franza von Ungern-Sternberga, niemieckiego botanika i lekarza, żyjącego w XIX wieku w Estonii[6].

Morfologia

Pokrój
Wieloletnie rośliny zielne[7].
Pęd
Duże cebule, niekiedy połączone wydłużonym, rozgałęziającym się kłączem[7].
Liście
Siedzące, sezonowe, równowąskie lub taśmowate, często wyrastające po kwitnieniu[7].
Kwiaty
Szypułkowe, zebrane w kwiatostan wyrastający na masywnym głąbiku, wsparty dwiema podsadkami. Okwiat promienisty, rurkowato-lejkowaty. Rurka cylindryczna lub rozszerzająca się stopniowo w kierunku gardzieli. Pręciki wolne, położone poniżej gardzieli okwiatu w 2 okółkach, w każdym różnej długości. Znamię główkowate (nieco trójklapowe)[7].
Owoce
Pękające torebki, zawierające liczne, spłaszczone, oskrzydlone, nieregularnie tarczowate nasiona o ciemnobrązowej lub czarnej łupinie[7].

Biologia

Rozwój
Geofity cebulowe. Wiele gatunków po kwitnieniu późnym latem lub jesienią wytwarza liście, które pozostają na roślinie w okresie zimy i obumierają na wiosnę[7].
Siedlisko
Stepy i skaliste góry[7].
Cechy fitochemiczne
Korzenie (w mniejszych ilościach bulwy i liście) roślin z rodzaju Ungernia zawierają alkaloidy amarylidowe: głównie galantaminę, likorinę, narwedynę, pankratinę, hordeninę i ungerninę[8], będące źródłem wielu leków[5]. Sól bromowodorowa galantaminy jest szeroko stosowana w medycynie w leczeniu miastenii, miopatii, a także w leczeniu skutków polio, rwy kulszowej i porażeniach wielonerwowych, a także urazach nerwów czuciowych i ruchowych. Alkaloid narwedyna ma działanie przeciwnarkotyczne i ułatwia przenoszenie pobudzenia nerwowego do neuronów cholinergicznych. Alkaloid pankratyna obniża ciśnienie krwi, działa uspokajająco i zwiększa aktywność środków nasennych. Hordenina wykazuje działanie adrenomimetyczne, służy do hamowania perystaltyki jelit podczas biegunki. Likorina ma działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe oraz wzmacnia obniżające gorączkę działanie aminofenazonu[9].
Ekstrakt z bulw U. sewerzovii ma działanie owadobójcze na mszyce. Przy stężeniu na poziomie 0,25–1,0% śmiertelność nimf wynosi 100%[10].
Genetyka
Liczba chromosomów 2n = 22[7].

Systematyka

Pozycja systematyczna
Rodzaj z plemienia Lycorideae, podrodziny amarylkowych Amaryllidoideae z rodziny amarylkowatych Amaryllidaceae[11].
Wykaz gatunków[3]

Zastosowanie

Ungernia victoris jest tradycyjną rośliną leczniczą w Uzbekistanie. Pieczone cebulki są używane do leczenia ran oraz do usuwania ropy z czyraków. Według Awicenny nasiona tej rośliny są najlepszym lekarstwem na biegunkę. Nasiona popijane wodą lub winem pomagają leczyć wrzody żołądka i poprawiają trawienie. Wino nasycone nasionami służy do leczenia kamieni nerkowych[9].

Z cebul tych roślin pozyskiwano klej[12].

Cebule po upieczeniu lub ugotowaniu są jadalne[12].

Przypisy

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-02-18] (ang.).
  3. a b c Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-02-18]. (ang.).
  4. Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2021-02-18]. (ang.).
  5. a b Kh. A. Kadyrov, A. Abdusamatov, S. Yu. Yunusov. Ungernia alkaloids. „Chemistry of Natural Compounds”. 16 (6), s. 525–540, 1980. Springer Science and Business Media LLC. DOI: 10.1007/bf00564851. ISSN 0009-3130. (ang.). 
  6. David Gledhill: The names of plants. Wyd. 4. Cambridge University Press, 2008. ISBN 978-0-511-47376-0.
  7. a b c d e f g h Snijman D.A., Meerow A.W.: Amaryllidaceae. W: Klaus Kubitzki: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 3: Flowering Plants. Monocotyledons: Lilianae (except Orchidaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 99-100. DOI: 10.1007/978-3-662-03533-7. ISBN 978-3-662-03533-7. (ang.).
  8. A. D. Volodina, E. K. Dobronravova, T. T. Shakirov. A polarographic investigation of the alkaloids of Ungernia. „Chemistry of Natural Compounds”. 12 (3), s. 318–319, 1976. Springer Science and Business Media LLC. DOI: 10.1007/bf00567806. ISSN 0009-3130. (ang.). 
  9. a b Sasha Eisenman: Medicinal plants of Central Asia: Uzbekistan and Kyrgyzstan. Springer, 2013. ISBN 978-1-4614-3911-0. OCLC 810448904. (ang.).
  10. Taisiya D. Chermenskaya, Elena A. Stepanycheva, Anna V. Shchenikova, Elena I. Savelieva i inni. Insecticidal effects of Ungernia severtzovii bulb extracts against the grain aphid Schizaphis graminum (Rondani). „Industrial Crops and Products”. 36 (1), s. 122–126, 2012. Elsevier BV. DOI: 10.1016/j.indcrop.2011.08.010. ISSN 0926-6690. (ang.). 
  11. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2021-02-18]. (ang.).
  12. a b Komarow W.L.: Flora URSS. T. 4. Leningrad: Institutum Botanicum Academiae Scientarum URSS, 1935, s. 481.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya