Unkus

Samcze narządy genitalne motyla

Unkus[1] (łac. uncus) – w ogólnym sensie jest to struktura w postaci zakrzywionego haka wyrastająca z trójkątnej płytki grzbietowej i skierowana ku dołowi. Występuje u samców motyli, muchówek i niektórych innych grup[2].

Może też oznaczać haczykowaty wyrostek tworzący krawędź otworu odbytowego[2].

Motyle

W wąskim sensie unkus to struktura wystająca środkowo-grzbietowo z tegumenu (tegumen) samców motyli[3]. Jest to struktura najsilniej oddalona ku tyłowi, nieparzysta, połączona stawowo u nasady z tegumenem[2]. Kształt unkusa jest różny. Zwykle jest on niepodzielony, ale czasem bywa dwu- lub trójwidlasty. Może też być zredukowany lub nieobecny[3]. Unkus powstaje prawdopodobnie przez oddzielenie od dziesiątego somitu odwłoka[2].

U Opostegidae unkusa brak[4]. Podobnie u Cemiostomidae[5]. Niesobkowate (Hepialidae) mają unkus silnie zesklerotyzowany, przygięty do dołu i niekiedy czarny. U Eriocraniidae jest rozwidlony[6]. Blastobasidae mają unkus krótki i gruby, a u Ethmidae połączony jest stawowo z gantosem[7]. U piórolotkowatych ma zwykle kształt zagiętego, pazurkowatego wyrostka na szczycie tegumenu[8]. U omacnicowatych jest zawsze dobrze rozwinięty[9]. U miernikowcowatych unkus przybiera zazwyczaj formę smukłego, zaostrzonego stożka, choć niekiedy może być rozdwojony, jak u niektórych Cidaria[10]. U wielu zwójkowatych jest on silnie wydłużony i zesklerotyzowany, choć u innych może być tylko niewielkim, słabo stwardniałym wzgórkiem[1]. U trociniarkowatych jest on zakończony ostrym, podgiętym kolcem[11]. Sówkowate mają unkus długi i zwykle wąski, u niektórych gatunków łopatowato rozszerzony[12]. U powszelatkowatych jego długość i szerokość mogą być różne[13].

Przypisy

  1. a b Józef Razowski: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyt 41b. Zwójkówki – Tortricidae. Wstęp oraz podrodziny Tortricinae i Sparganothinae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1969, s. 7.
  2. a b c d Gordon Gordh, David Headrick: A Dictionary of Entomology. Wyd. 2. 2011, s. 1425.
  3. a b Ian Francis Bell Common: Moths of Australia. 1990.
  4. Jarosław Buszko: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyt 4b. Opostegidae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1981, s. 4–5.
  5. Jarosław Buszko: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyt 28-29. Cemiostomidae, Phyllocnistidae, Lyonetiidae, Oinophilidae. Warszawa, Wrocław: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1981.
  6. Sergiusz Toll: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyty 2-4. Micropterygidae, Eriocraniidae, Krótkowąsy – Hepialidae. Warszawa: PWN, Polski Związek Entomologiczny, 1959.
  7. Jarosław Buszko: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyt 36. Ethmiidae, Blastobasidae. Warszawa, Wrocław: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1978.
  8. Jarosław Buszko: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyt 43-44. Przeglądki – Thyrididae, Piórolotki – Pterophoridae. Warszawa, Wrocław: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1979, s. 16.
  9. Stanisław Błeszyński: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyt 45b. Omacnicowate – Pyralidae. Wachlarzykowate – Crambidae. Warszawa: PWN, Polski Związek Entomologiczny, 1956, s. 3–4.
  10. Stanisław Błeszyński: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyt 46a. Miernikowce – Geometridane. Wstęp i podrodziny Brethinae, Orthostixinae, Geometrinae, Sterrhinae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1960, s. 5.
  11. Zbigniew Schnaider: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyt 10. Trociniarkowate – Cossidae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1978, s. 7.
  12. Andrzej Samuel Kostrowicki: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyt 43a. Sówki – Noctuidae. Wstęp i podrodzina Cuculliinae. Warszawa: PWN, Polski Związek Entomologiczny, 1956, s. 5.
  13. Mieczysław Krzywicki: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVII Motyle – Lepidoptera, zeszyt 60. Powszelatki – Hesperiidae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1970, s. 4.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya