Uno Cygnaeus

Uno Cygnaeus
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

12 października 1810
Hämeenlinna

Data i miejsce śmierci

2 stycznia 1888
Helsinki

Zawód, zajęcie

pedagog

Multimedia w Wikimedia Commons
Pomnik w Jyväskylä i nagrobek w Helsinkach na cmentarzu Hietaniemi

Uno Cygnaeus (ur. 12 października 1810 w Hämeenlinna, zm. 2 stycznia 1888 w Helsinkach) – fiński pedagog, działacz oświatowy[1] i reformator szkolnictwa, kapelan[2].

Życiorys

Ukończył gimnazjum w Hämeenlinna (szw. Tavastehus) w 1827, następnie uczęszczał na Uniwersytet Helsiński, zdobywając tytuł magistra w 1836. Później spędził dwa lata jako asystent pastora i kapelana więziennego w Wyborgu, nauczając także w tym czasie w prywatnej szkole. W 1840 został kapelanem na Alasce, w kolonii handlowej Sitka, gdzie głębokie wrażenie wywarły na nim dysproporcje między handlowcami a ubogimi autochtonami, handlującymi m.in. futrami[2].

W 1845 powrócił do Europy i przez następne dwanaście lat był kierownikiem fińskiej szkoły w Sankt Petersburgu. W tym okresie prowadził badania nad dorobkiem Johanna Heinricha Pestalozziego oraz Friedricha Fröbla i ich doktrynami pedagogicznymi. Na ich bazie rozwinął własne pomysły edukacyjne[2].

W 1856, kiedy car Aleksander II zapowiedział całkowitą reorganizację szkół podstawowych w Wielkim Księstwie Finlandii, wykorzystał okazję na zrealizowanie swoich pomysłów. Przedstawił rozwinięty przez siebie projekt reformy szkolnictwa, którą później uosabiał, w krótkiej pracy Strodda Tankar. W 1863 został dyrektorem nowego seminarium fińskiego w Jyväskylä, które to stanowisko piastował aż do śmierci[2].

Koncepcje

Skoncentrował swój program nauczania na pracach ręcznych, czerpiąc z pomysłu Fröebla na wprowadzenie do zajęć szkolnych takich czynności, jak tkanie, robótki ręczne, układanie form z papieru, praca z piaskiem, gliną, czy zabawy kolorem w przedszkolu. Rozszerzył jednak koncepcję froebelowską o prace rolnicze, ogrodnictwo, prace w metalu i drewnie oraz zbiorowe wyplatanie koszyków nazywane veisto lub sloyd (z języka szwedzkiego slöjd – prace ręczne). W wyniku starań Cygnaeusa autonomiczne władze fińskie w 1866 wprowadziły obowiązkowy system sloydów dla chłopców we wszystkich szkołach wiejskich i dla nauczycieli płci męskiej w instytucjach szkoleniowych. W 1872 rząd rozszerzył ten system na szkoły miejskie i utworzył w Naäs szkołę Sloyd, dla szkolenia kadr nauczycielskich. Druga szkoła, nazywana Sloyd Seminarium, została założona w 1875[2].

Pomysł szkolenia z zakresu robót ręcznych rozprzestrzenił się najpierw na Szwecję, potem na Francję, Niemcy, Anglię, Indie, Chile i Stany Zjednoczone, gdzie utrzymuje się do dziś wraz z ekonomią domową, jako część programu nauczania w niektórych szkołach[2].

W Polsce idee Cygnaeusa wykorzystał Władysław Przanowski w kształceniu nauczycieli prac ręcznych w Państwowym Instytucie Robót Ręcznych w Warszawie[3][4][5][6][7][8].

Przypisy

  1. ↑ Cygnaeus Uno, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2018-01-26].
  2. ↑ a b c d e f Uno Cygnaeus, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2022-10-05] (ang.).
  3. ↑ slojd, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2019-12-13].
  4. ↑ W. Ambroziewicz, Władysław Przanowski i jego dzieło. Warszawa: PZWS, 1964, s. 89, 135;
  5. ↑ P. Gołdyn, Wkład Wielkopolan wschodnich w rozwój oświaty w Polsce w pierwszej połowie XX wieku. Wybrane przypadki. „Lubelski Rocznik Pedagogiczny” T. 35: 2016 nr 4, s. 172;
  6. ↑ T. Aleksander, Wykorzystanie pracy do stymulowania rozwoju dzieci i młodzieży w systemach wychowawczych XX wieku. „Horyzonty Wychowania” 2015 vol. 14 nr 30, s. 42;
  7. ↑ H. Thorbjörnsson, Swedish educational sloyd – an international success. „Tidskrift för Lärarutbildning och Forskning” 2006 nr 2/3, s. 24;
  8. ↑ K. Jakubiak, Społeczny i wychowawczy sens pracy oraz wychowania gospodarczego Polaków od XVIII wieku do początków XX wieku. „Labor et Educatio” 2013 nr 1, s. 10-11.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya