Użusole

Użusole
Užusaliai
Ilustracja
Główna ulica miejscowości, z cerkwią św. Aleksandra Newskiego w głębi (2011)
Herb
Herb
Państwo

 Litwa

Okręg

 kowieński

Rejon

janowski

Populacja (2021)

 

• liczba ludności

615

Kod pocztowy

LT-55044

Położenie na mapie Litwy
Mapa konturowa Litwy, u góry znajduje się punkt z opisem „Użusole”
Ziemia55°58′55″N 24°11′42″E/55,981944 24,195000
Multimedia w Wikimedia Commons

Użusole (lit. Užusaliai) – wieś na Litwie, położona w okręgu kowieńskim w rejonie janowskim, centrum administracyjne starostwa (gminy) Užusaliai(inne języki) i podgminy (seniūnaitija(inne języki)). W 2021 r. miejscowość liczyła 615 mieszkańców[1].

Etymologia

Nazwa miejscowości zawiera przedrostek užu- oraz rdzeń sala («wyspa»), co razem oznacza obszar lądu otoczony ze wszystkich stron wodą; wyższy, suchy obszar lądu na bagnach, rojstach (por. ostrów); działka orna między łąkami[2].

Geografia

Miejscowość znajduje się 25 km na północny wschód od Kowna, 19 km od Janowa. Na północ od Użusoli przepływa Šešuva(inne języki) (Szeszuwa[3], Szeszuwka[4]), a przez samą wieś – dopływ Szeszuwki – Prowarda[5] (Pravarta[1]). Wokół jest wiele lasów, bagien i stawów. Na północny zachód od miejscowości znajduje się stacja kolejowa Kalnėnai.

Historia

Wieś wzmiankowana w dokumencie z 1744 i rok ten jest często wymieniany jako data pierwszej wzmianki w źródłach pisanych[1][2]. Użusole wymieniane są w dokumentach synodu diecezji wileńskiej z 1744 roku jako należąca do parafii w Kormiałowie[6][7] (powiat kowieński województwa trockiego). Niektóre źródła mówią jednak o wcześniejszym nadaniu przez Władysława IV lenna Użusole i Kołniany Meysztowiczom herbu Rawicz (5 grudnia 1636 r. w Grodnie[8]) za wojny moskiewskie i szwedzkie[9]. W rękach tej rodziny miejscowość znajdowała się do lat 60. XIX w.[10][11][12] W czasie powstania styczniowego w 1863 r. wieś została spalona, a mieszkańców wysiedlono i deportowano. Następnie osiedlili się tu Rosjanie, a wieś została przemianowana na Aleksandrowska Słoboda[13] (Nowo-Aleksandrowskaja Słoboda[14]) na cześć Aleksandra Newskiego. W 1866 r. wybudowano tu cerkiew św. Aleksandra Newskiego i założono szkołę. W XIX w. w Użusolach (powiat kowieński guberni kowieńskiej) wzmiankowane są również dwór, gorzelnia i młyn wodny[15][16].

W 1941 roku żołnierze niemieccy zabili we wsi 48 osób. W czasach sowieckich powstał w Użusolach ośrodek kołchozu[1].

W 2012 roku herb miejscowości został zatwierdzony przez prezydenta Litwy[1]. Prawosławni mieszkańcy wsi należą do parafii św. Aleksandra Newskiego w Użusolach[17], zaś katolicy do parafii św. Anny w Kormiałowie (kościół św. Anny w Kormiałowie(inne języki) w dekanacie Kowno II(inne języki) archidiecezji kowieńskiej)[18].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e Užusaliai. Visuotinė lietuvių enciklopedija. [dostęp 2023-04-16]. (lit.).
  2. ↑ a b Užusaliai. Lietuvių kalbos išteklių informacinė sistema E. KALBA. [dostęp 2023-04-16]. (lit.).
  3. ↑ Aleksandrowska Słoboda, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 20.
  4. ↑ Szeszuwka, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XI: Sochaczew – Szlubowska Wola, Warszawa 1890, s. 911.
  5. ↑ Prowarda, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 68.
  6. ↑ Synod Diecezji Wileńskiej z 1744 roku. Jamiński Zespół Indeksacyjny. [dostęp 2023-04-16].
  7. ↑ Diecezja Wileńska, 1744. pawet.net. [dostęp 2023-04-16].
  8. ↑ Uruski 1932 ↓, s. 50.
  9. ↑ Walerian Meysztowicz: Gawędy o czasach i ludziach. Polska Fundacja Kulturalna, 1973, s. 86. [dostęp 2023-04-16].
  10. ↑ Roman Aftanazy: Materiały do dziejów rezydencji: Dawne województwa: trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie. Andrzej Baranowski (red.). Polska Akademia Nauk, Instytut Sztuki, 1986, s. 98. [dostęp 2023-04-16].
  11. ↑ Roman Aftanazy: Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. T. 3. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 118. [dostęp 2023-04-16].
  12. ↑ Meysztowiczowie_summary. vistulana.pl. [dostęp 2023-04-16]. (ang.).
  13. ↑ Użusole, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 676.
  14. ↑ Uruski 1932 ↓, s. 53.
  15. ↑ Użusole, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 874.
  16. ↑ Zachariasz Mosakowski: Użusole (Užusaliai), młyn wodny. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, 2021. [dostęp 2023-04-16].
  17. ↑ Храм во имя святого благоверного князя Александра Невского. orthodoxy.lt. [dostęp 2023-04-16]. (ros.).
  18. ↑ Karmėlavos Šv. Onos parapija. kaunoarkivyskupija.lt. [dostęp 2023-04-16]. (lit.).

Bibliografia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya