Verla

Fabryka obróbki drewna i tektury w Verli[a][a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Państwo

 Finlandia

Typ

kulturowy

Spełniane kryterium

IV

Numer ref.

751

Region[b]

Europa i Ameryka Północna

Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę

1996
na 20. sesji

Położenie na mapie Finlandii
Mapa konturowa Finlandii, na dole znajduje się punkt z opisem „Fabryka obróbki drewna i tektury w Verli”
Ziemia61°03′44,28″N 26°38′20,94″E/61,062300 26,639150
Multimedia w Wikimedia Commons
  1. ↑ Oficjalna nazwa wpisana na listę UNESCO
  2. ↑ Oficjalny podział dokonany przez UNESCO

Verla – XIX-wieczna wieś na południu Finlandii, ok. 30 km od Kouvoli, lokalizacja zabytkowej fabryki obróbki drewna, masy papierowej, papieru i kartonu, która w 1996 została wpisana na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Fabryka obróbki drewna i tektury

Historia

Pierwsza fabryka obróbki drewna – inwestycja Hugo Neumana[1] – stanęła w Verli w 1872 roku, lecz została zamknięta po pożarze w 1876 roku[2].

Kolejny zakład został wybudowany przez przedsiębiorców zagranicznych (Austriaka – Gottlieba Kreidla i Niemca – Louisa Haenela) w 1882 roku, a głównym udziałowcem przedsięwzięcia był konsul z Wyborga Wilhelm Dippell[1]. Drewniany budynek fabryki został zlokalizowany w bezpiecznej odległości od innych zabudowań drewnianych, tak by zminimalizować ryzyko pożaru[1]. W 1885 roku ukończono budowę rezydencji dla właściciela fabryki a w 1886 siedemnastopokojowy hotel robotniczy[2]. W 1892 po zniszczeniach po kolejnym pożarze, budynek suszarni został odbudowany przy zastosowaniu cegły czerwonej[2]. Całość projektował brat właściciela fabryki Carl Eduard Dippell (1855–1912)[3]. W 1895 roku, kiedy wraz z rozwojem fabryki niezbędny był większy gmach tartaku, Carl Dippell zastosował nowatorskie rozwiązanie budowy – nad starym, drewnianym budynkiem nadbudował nowy, większy, ceglany, a potem stopniowo zastępował ściany starego podporami. W ten sposób budowa nie spowodowała zamknięcia produkcji, na co fabryka nie mogła sobie pozwolić[3].

Po śmierci Wilhelma Dippella w 1906 roku, zakład w Verli został przekształcony w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością a w 1920 przejęty przez przedsiębiorstwo obróbki drewna Kissakoski[1]. W 1922 udziały w zakładzie przejęła firma Kymi (obecnie UPM-Kymmene)[1]. Zakład został zamknięty 18 lipca 1964 po przejściu na emeryturę jego ostatnich pracowników[1]. Przedsiębiorstwo Kymmene zdecydowało o zachowaniu kompleksu fabrycznego i założeniu muzeum dziedzictwa przemysłowego[4].

Architektura

Zabudowania zakładu utrzymane są w stylu neogotyckim, lecz opierają się na nowoczesnych jak na owe czasy rozwiązaniach materiałowych, np. do umocnienia podłóg fabrycznych zastosowano żelbet[2]. Kompleks fabryczny obejmuje następujące zabudowania:

Rezydencja właściciela fabryki (1885) – drewniany gmach o bogatej ornamentyce, stylu powszechnym w Finlandii od lat 60. XIX wieku; w 1898 dobudowano dwupiętrową więżę, a wokół rezydencji powstał ogród[3]

Suszarnia (1893) – czteropiętrowy budynek z czerwonej cegły w stylu neogotyckim o reprezentacyjnym froncie widocznym od strony rzeki i drogi[3]

Tartak (1895) – budynek z czerwonej cegły w stylu neogotyckim[3]

Magazyn (1902) – budynek z lekkiej cegły skaleniowej z Rakkolanjoki[3]

Malowidła naskalne

Na wschód od kompleksu, na nadrzecznych skałach znajdują się prehistoryczne malowidła przedstawiające osiem łosi, trzy figury ludzkie i motywy geometryczne[2]. Wiek rysunków datowany jest na ok. 6000 lat[2][b].

Uwagi

  1. ↑ Nazwa podana według Polskiego Komitetu ds. UNESCO, zob. Polski Komitet ds UNESCO: Finlandia. [dostęp 2018-09-09]. (pol.).
  2. ↑ Strona internetowa muzeum podaje, że malowidła mają ok. 7 tys. lat[5].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f Verla Mill Museum: History of the mill. [dostęp 2018-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-02)]. (ang.).
  2. ↑ a b c d e f UNESCO: World Heritage List Verla. s. 96–97. [dostęp 2018-09-09]. (ang.).
  3. ↑ a b c d e f Verla Mill Museum: Architecture. [dostęp 2018-09-09]. (ang.).
  4. ↑ UNESCO: Verla Groundwood and Board Mill. [dostęp 2018-09-09]. (ang.).
  5. ↑ Verla Mill Museum: Prehistorics rock paintings. [dostęp 2018-09-09]. (ang.).
Obiekty z listy Światowego Dziedzictwa UNESCO w Finlandii

Kulturowe
Przyrodnicze

Finlandia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya