Wacław Machnik

Wacław Machnik

Data i miejsce urodzenia	10 września 1915 Lipno
Data i miejsce śmierci	26 lutego 1976 Sanok
Miejsce spoczynku	Cmentarz Posada w Sanoku
Zawód, zajęcie	nauczyciel
Narodowość	polska
Edukacja	Seminarium Nauczycielskie w Jędrzejowie
Alma Mater	Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Katowicach
Rodzice	Michał, Anna
Krewni i powinowaci	Marian (brat)
Odznaczenia

Wacław Machnik (ur. 10 września 1915 w Lipnie, zm. 26 lutego 1976 w Sanoku) – polski nauczyciel, żołnierz, działacz społeczny.

Urodził się 10 września 1915 w Lipnie^[1]. Był synem Michała i Anny z domu Dąbrowskiej. W pobliskim Jędrzejowie ukończył Seminarium Nauczycielskie w 1935^[2], po czym odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych w Kielcach. W ostatnich latach istnienia II Rzeczypospolitej pracował jako nauczyciel w miejscowościach powiatu jędrzejowskiego: Małogoszcz, Zalesie, Jaronowice, Oksa. Po wybuchu II wojny światowej 1939 podczas okupacji sowieckiej podjął działalność w ramach tajnego nauczania. Dorabiał jako pracownik folwarku w Jaronowicach. Był żołnierzem partyzantki Armii Krajowej działając pod pseudonimem „Buk” (Wacław Machnik został wymieniony na tablicy pamiątkowej poświęconej żołnierzem AK, ustanowionej w gminie Oksa w 1992). Po nadejściu frontu wschodniego w 1944 został wcielony do ludowego Wojska Polskiego. Przydzielony jako oficer do 2 Armii Wojska Polskiego uczestniczył w operacji berlińskiej w 1945.

Po zakończeniu wojny pracował jako nauczyciel w Tyńcu, od 1946 w szkole podstawowej w Ostropie, następnie objął funkcję dyrektora szkoły przemysłowej działającej przy kopalni „Pstrowski” w Biskupicach. Równocześnie działał jako wizytator szkół zawodowych w strukturze Ministerstwa Górnictwa. Od 1946 do 1949 studiował na Wydziale Administracji Publicznej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Katowicach, gdzie w 1952 uzyskał dyplom ukończenia studiów. Przeniósł się na obszar i pełnił funkcje dyrektora szkół w strukturze Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy: Gimnazjum Przemysłu Rafinerii Nafty w Jaśle od 1950 do 1954, Zasadniczej Szkoły Elektrycznej w Jaśle od 1954 do 1958, Zasadniczej Szkoły Metalowo-Włókienniczej w Rakszawie od lutego 1958 do 1 września 1959^[3][4]. Następnie sprawował stanowisko dyrektora szkół mechanicznych przy Fabryce Wagonów w Sanoku od 1959 do 1968^[5]. W tym czasie oddany został do użytku okazały gmach szkoły 8 marca 1960. Równolegle od 1962 do 1965 był dyrektorem wydzielonej ze szkół mechanicznych Zasadniczej Szkoły Zawodowej Sanockiej Fabryki Autobusów^[6].

Pełnił funkcję przewodniczącego Związku Nauczycielstwa Polskiego w Sanoku^[7]. Był kierownikiem oddziału powiatowego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Sanoku (jego poprzednikiem był Franciszek Moszoro, a następcą Roman Daszyk)^[8]. Był wybierany członkiem zarządu oddziału powiatowego w Sanoku Związku Bojowników o Wolność i Demokrację: 12 marca 1961^[9], 17 marca 1963^[10], 6 lutego 1966 (w toku zmian w nomenklaturze z 1964 oddział powiatowy został zastąpiony oddziałem)^[11], 20 października 1968^[12]. Był też prelegentem tej organizacji^[13]. Sprawował mandat radnego Miejskiej Rady Narodowej w Sanoku kadencji 1961–1965 (był zastępcą przewodniczącego Komisji Zaopatrzenia Ludności), kadencji 1965–1969^[14] (został przewodniczącym Komisji Mandatowej)^[15]. Po odejściu ze szkoły był zatrudniony sanockim szpitalu jako nauczyciel leczonych tam dzieci. Odszedł na emeryturę w styczniu 1970.

Zmarł 26 lutego 1976^[16][17][18]. Został pochowany na Cmentarzu Posada w Sanoku.

• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
• Złoty Krzyż Zasługi
• Krzyż Partyzancki
• Medal „Za udział w walkach o Berlin”
• Dyplom uznania dowódcy Warszawskiego Okręgu Wojskowego za pracę werbunkową przy naborze do szkół oficerskich (1962)^[19]

• Arnold Andrunik: Rozwój i działalność Związku Bojowników o Wolność i Demokrację na Ziemi Sanockiej w latach 1949–1984. Sanok: 1986, s. 1-335.
• Niektórzy z grona. Wacław Machnik. W: Stanisław Dydek: Zespół Szkół Mechanicznych w Sanoku 1946–1996. Brzozów: Oficyna Wydawniczo-Reklamowa „Edytor” w Brzozowie, 1997, s. 252–254. ISBN 83-87450-00-6.