Wahana

Wahana (sanskryt: वहन, trl. vahana, dosłownie „wierzchowiec”) – w mitologii i ikonografii hinduistycznej fizyczna postać danego bóstwa, przedstawiana najczęściej w formie zwierzęcej. Znaczenie wahany bywa objaśniane przez religioznawców na gruncie totemizmu indywidualnego (nagualizmu) jako indywidualna istota opiekuńcza lub duch opiekuńczy (ang. guardian spirit), który przyjął formę zwierzęcą[1].

Klucz powiązań

Bóstwa i ich wierzchowce łączono w pary, zgodnie z charakterystykami zawartymi w mitach indyjskich. Przykłady:

  • szczur w tradycji indyjskiej jest symbolem mądrości, a więc zostaje powiązany z Ganeśem, bogiem mądrości;
  • tygrys wzbudza strach, a zatem jest jakby widzialnym aspektem przerażającej bogini Durgi,
  • baran – zwierzę o porywczej i żywiołowej naturze – pojmowany jest jako wierzchowiec boga ognia (Agniego).

Recepcja w sztuce

Symbolizm ten jest bardzo często wykorzystywany w sztuce indyjskiej. Zwierzęta skojarzone w ten sposób z bóstwami bardzo często otaczane są kultem religijnym np. krowa (bogini Lakszmi), małpa (Hanuman, towarzysz Ramy) itp.

Należy jednak zaznaczyć, że asocjacje te nie zawsze są konsekwentne, w zależności od epoki i regionu mogą występować różnice, przeniesienie symboliki itd., lecz w wielu przypadkach związki te są na tyle utrwalone, że można mówić o pewnym kanonie ikonograficznym.

Najpopularniejsze wahany

Vahana Bóstwo Wizerunek
Szczur Ganeśa Ganeśa jadący na myszy
Koń Budda, Rewanta, Kinnara, Ćandra, Indra, Surja (rydwan z siedmioma końmi), Kubera, Kalkin
Garuda Wisznu, Kryszna, Waisznawi.
Baran Agni, Ćandra (rydwan z 10 baranami), Warahi.
Byk Nandin Śiwa, Parwati, Maheśwari. Byk Nandi, wahana Śiwy.
Paw Murugan, Saraswati[2], Kumari Murugan
Pies Bhajrawa Bhajrawa z psem w tle
Łabędź Hamsa Brahma, Saraswati, Brahmini
Makara Ganga, Waruna, Kama Ganga na makarze
Tygrys Ajjappan, Durga
Lwica Śnieżna pantera Durga, Rahu, Parwati. Śiva i Parvati
Słoń Ganeśa, Lakszmi[3], Indra[1], Murugan
Orzeł Ketu
Antylopa Ćandra, bóg wiatru Waju
Sowa Lakszmi[3], Ćamunda –
Bawół wodny Bóg zmarłych Jama, Warahi –
Kot[4] Śaszti –
Osioł Kali (demon), Muniswarar –
Żółw Jamuna, Waruna –
Krowa Uszas (rydwan z siedmioma krowami) –
Wąż Naga, Kamakhja, Manasa –
Papuga Kama –
Mangusta Kubera –
Gołąb Rati –
Sęp Śani –
Kruk Śani, Alakszmi
Śani
Koza Puszan –

Przypisy

  1. ↑ a b IV. Człowiek i zwierzęta - o totemizmie po Lévi-Straussie / b)związki człowiek-zwierzę w totemizmie. W: Andrzej Szyjewski: Etnologia religii. Wyd. 2. Kraków: Zakład Wydawniczy „Nomos”, 2008, s. 119. ISBN 978-83-60490-60-0.
  2. ↑ Hindu Devotion: Saraswati. Accessed August 10, 2007.
  3. ↑ a b Hindu Devotion: Lakshmi.
  4. ↑ Margaret Stutley’s The Illustrated Dictionary of Hindu Iconography, p. 127.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya