Wallota

Wallota
Ilustracja
Cyrtanthus mackenii
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

szparagowce

Rodzina

amarylkowate

Rodzaj

wallota

Nazwa systematyczna
Cyrtanthus W. Aiton
Hortus Kew. 1: 414. 7 Aug-1 Oct 1789 (non Schreber Apr. 1789)[3]
Typ nomenklatoryczny

C. angustifolius (Linnaeus f.) W. Aiton[3]

Synonimy
  • Anoiganthus Baker
  • Gastronema Herb.
  • Monella Herb.
  • Vallota Salisb. ex Herb.[4]
  • Willdenovia J. F. Gmelin[3]
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons
Cyrtanthus ventricosus
Cyrtanthus flanaganii

Wallota[5] (Cyrtanthus W. Aiton) – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych. Obejmuje 55[6]–59[7] gatunków. Rośliny te występują w południowej i środkowo-wschodniej Afryce, na północy sięgając po Sudan[8]. Rosną na klifach, skałach, kamienistych lub trawiastych stokach, także w zaroślach. Zakwitają zwykle tuż po pożarach[8] – jest ono prowokowane przez dym (po angielsku zwane są fire-lilies – ognistymi liliami[6]). Kilka gatunków uprawianych jest jako rośliny ozdobne[8], zwłaszcza C. ventricosus, C. elatus, C. mackenii[6]. W klimacie chłodniejszym bywają uprawiane jako rośliny doniczkowe, nadają się także na długotrwałe kwiaty cięte[9].

Morfologia

Cyrtanthus elatus
Pokrój
Byliny, których dęte (puste w środku) pędy kwiatonośne osiągają do 60 cm wysokości i wyrastają z cebuli[8].
Liście
Płaskie, czasem mięsiste, równowąskie, zawsze tylko odziomkowe, o długości do 60 cm[8][9].
Kwiaty
Efektowne – pachnące i jaskrawo zabarwione, zwisają zebrane w baldachach, czasem są pojedyncze. Okwiat w kolorze czerwonym, różowym, pomarańczowym, żółtym, zielonym lub białym składa się z 6 listków o podobnej długości w dole zrośniętych, czasem na dłuższym odcinku tworząc rurkę[8], często wygiętą[9]. Pręcików jest 6, krótszych lub dłuższych od okwiatu. Zalążnia dolna powstaje z trzech owocolistków. W każdej z komór rozwijają się liczne zalążki. Pojedyncza szyjka słupka jest prosta lub wygięta, rzadko z trzema rozgałęzieniami na końcu[8].
Owoce
Torebki z licznymi, czarnymi, płaskimi i oskrzydlonymi nasionami[8].

Systematyka

Cyrtanthus loddigesianus
Pozycja systematyczna

Rodzaj z plemienia Cyrtantheae, podrodziny amarylkowych Amaryllidoideae z rodziny amarylkowatych Amaryllidaceae. W przeszłości w różnych systemach klasyfikowany był w szeroko ujmowanej rodzinie liliowatych[4]. Rodzaj obejmuje gatunki dawniej wyodrębniane w osobne rodzaje Anoiganthus i Vallota[6]. Gatunki z tego rodzaju łatwo tworzą mieszańce i w ofercie handlowej zamiast nazw gatunkowych w użyciu często określa się przedstawicieli tylko według koloru kwiatów[9].

Wykaz gatunków[7]

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2019-04-04] (ang.).
  3. ↑ a b c Cyrtanthus W. Aiton. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-04-04].
  4. ↑ a b Genus: Cyrtanthus Aiton. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-04-04].
  5. ↑ a b Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski, Słownik botaniczny, Wiedza Powszechna, 2003, s. 952, ISBN 83-214-1305-6.
  6. ↑ a b c d David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 270, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
  7. ↑ a b Cyrtanthus Aiton, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens Kew [dostęp 2025-05-25].
  8. ↑ a b c d e f g h Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 466. ISBN 0-333-74890-5.
  9. ↑ a b c d Botanica. Warszawa: Konemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, s. 601-602. ISBN 3-8331-1916-0.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya