Wielgorz

Wielgorz
wieś
Ilustracja
Aleja drzew przy wjeździe od strony Krzymoszy
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Powiat

siedlecki

Gmina

Mordy

Liczba ludności (2023)

188[2]

Strefa numeracyjna

25

Kod pocztowy

08-140[3]

Tablice rejestracyjne

WSI

SIMC

0682590[4]

Położenie na mapie gminy Mordy
Mapa konturowa gminy Mordy, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Wielgorz”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Wielgorz”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Wielgorz”
Położenie na mapie powiatu siedleckiego
Mapa konturowa powiatu siedleckiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Wielgorz”
Ziemia52°09′27″N 22°28′54″E/52,157500 22,481667[1]
Multimedia w Wikimedia Commons

Wielgorz – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Mordy[4][5]. Ma status sołectwa[6].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Najświętszego Serca Jezusowego w Krzymoszach.

W miejscowości działa założona w 1946 roku jednostka ochotniczej straży pożarnej. Jednostka od 2001 roku jest w strukturach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. OSP posiada średni samochód ratowniczo-gaśniczny GBA 2,5/25/4,7 Iveco 4x4.[7]

Historia

Według mediewisty Franciszka Piekosińskiego nazwa wsi jest odimienna i pochodzi o imienia pierwszego właściciela, którym miał być rycerz Wielgor[8].

Po raz pierwszy nazwa Wielgori odnotowana została w księgach kościelnych w 1471[9]. Następnie pojawia się jako Wielgor w łukowskich księgach podkomorskich z 1509 i odnosi się do dóbr szlachty zagrodowej (Wielgorskich a. Wielgórskich[10][11]), które do 1529 rozpadły się na trzy osady: Wyelgor, Kowyesse i Baycze[12]. W rejestrach podatkowych z 1531 wszystkie trzy wsie notowane jako część grupy wsi Wielgor: Wielgor-Krzymosze (Vyelgor Krzymosza), Wielgor-Kowiesie (Vyelgor Covyessye) i Wielgor-Bajce (Vyelgor Bayczye). Granicą dóbr Wielgorz na wschodzie była wówczas rzeka Liwiec i oddzielała je od litewskich wówczas dóbr Mordy.

Co najmniej od 1552 zachodnia część dóbr nosi już tylko nazwę Krzymosze (Krzimosze)[9]. Wielgor-Bajce (a. Zajce) i Wielgor-Kowiesie notowane są pod tymi nazwami w księgach kościelnych jeszcze w 1721. Potem w źródłach występuje już tylko Wielgorz (a. Wielgórz).

Obecna wieś Wielgorz niewątpliwie leży na terenie dawnej wsi Wielgor-Kowiesie. Natomiast Bajce zostały wchłonięte albo przez obecny Wielgorz[13][14] albo przez Krzymosze[15][16].

Liczba ludności

  • 1787: 152 (147 katolików i 5 żydów)[17]
  • 1893: 243 (32 domy)[14]
  • 1988: 276 (spis powszechny)
  • 2002: 184 (spis powszechny)
  • 2009: 207
  • 2011: 203 (spis powszechny)

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 145947.
  2. ↑ Raport o stanie gminy Mordy w 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023 s. 7 [dostęp 2025-02-22]
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1448 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. ↑ a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  6. ↑ BIP gminy, sołectwa
  7. ↑ OSP Wielgorz [online], www.siedlce-straz.pl [dostęp 2020-11-06].
  8. ↑ Franciszek Piekosiński, Rycerstwo polskie wieków średnich - Rycerstwo Małopolskie w dobie piastowskiej 1200-1366, Kraków 1901, s. 88
  9. ↑ a b Krzymosze, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.
  10. ↑ Marek Woliński, ''Herbarz Szlachty Ziemi Łukowskiej na Lubelszczyźnie'', t. I, s. 306, ISBN 978-83-928874-4-7 CKH, Szczecin 2011
  11. ↑ W 1580 r. dziedzicem dóbr Wielgor-Bajce był Paweł Wielgorski, zaś dziedzicem dóbr Wielgor-Kowiesie był Stanisław zw. Struś; W 1620 r. współdziedzicem Wielgora-Kowiesie był Jan Wielgorski zw. Grzymkowiczem (za: Marek Woliński, ''Herbarz Szlachty Ziemi Łukowskiej na Lubelszczyźnie'', t. I, s. 255)
  12. ↑ Księga dochodów beneficjów diecezji krakowskiej z 1529 podaje je jako oddzielne wsie (płatników dziesięciny). Przy tym nazwa Wyelgor odnosi się tu prawdopodobnie do obecnej wsi Krzymosze.
  13. ↑ Wielgor-Bajce, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.
  14. ↑ a b Wielgórz, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 317.
  15. ↑ Wielgórz Bajce, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.
  16. ↑ Wielgórz, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.
  17. ↑ Spis ludności Diecezji Krakowskiej z 1787 r., Archiwum Komisyi Historycznej. t. 7, s. 432
Gmina Mordy
Wsie
Kolonia
Integralne części wsi
  • Dworszczyzna
  • Kierzczane
  • Pod Rogóziec

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya