Wikipedia:BATUTA 2025

PreAkcja

Strona główna akcji

Uczestnicy

Do uźródłowienia

Uźródłowione

Podsumowanie

BATUTA

Walka z hoaxem
Czas	1–30 listopada 2025
Terytorium	pl.wikipedia.org
Przyczyna	dążenia wikipedystów do stworzenia najbardziej wiarygodnej encyklopedii świata
Strony konfliktu
Armia Batuty Artykuły bez źródeł
Dowódcy
Weryfikowalność i Wiarygodność Hoax i OR
Siły
46 uczestników Armii Batuty (50 zmobilizowanych) > 220 tysięcy artykułów bez przypisów i bibliografii (> 42 000 namierzonych)
Straty
331 zidentyfikowanych braków uźródłowienia 444 pozbawionych szablonu {{dopracować|źródła}}

Przede wszystkim chcemy zmierzyć się z artykułami, które od kilkunastu lat nie mają źródeł i często znajdują się w nich szablony z komunikatami domagającymi się źródeł. W wielu z nich nie ma ani przypisów, ani bibliografii, ani nawet linków zewnętrznych.

Uźródłowienie artykułów polegać będzie na zweryfikowaniu – na podstawie wiarygodnych publikacji – każdej zawartej w nich informacji.

1. Sprawdź, które fragmenty tekstu z wybranego artykułu możesz zweryfikować dzięki posiadanej publikacji (najlepsze będą publikacje naukowe).

   Jeśli treść niemająca źródła jest sprzeczna z tym, co znajduje się w publikacji, popraw ją.

2. Wstaw przypis do publikacji na końcu fragmentu, który weryfikujesz. Poniżej kilka wskazówek dla nowicjuszy.

   Jeśli korzystasz z edytora wizualnego,

   • w menu nad artykułem kliknij przycisk ,
   • następnie najlepiej wybierz opcję "Ręcznie" i kolejną "Cytuj źródło (szablon)".
   • Pojawi się formularz z dodatkowymi polami do wyboru po lewej stronie. Staraj się podać pełną bibliografię: imię, nazwisko autora, tytuł publikacji, wydawnictwo (lub czasopismo), link (url) - jeśli jest, datę wydania, numer strony. W przypadku książek podaj ISBN, w przypadku czasopism ISSN.
   • Na końcu kliknij "Wstaw"na górze formularza.

   Jeśli korzystasz z edytora kodu źródłowego,

   • nad polem edycji kliknij przycisk ,
   • następnie wybierz opcję odpowiednią do rodzaju źródła (strona www, książka, pismo) albo wybierz "uniwersalny".
   • Pojawi się formularz, który wypełnij, starając się podać pełną bibliografię: imię, nazwisko autora, tytuł publikacji, wydawnictwo (lub czasopismo), link (url) - jeśli jest, datę wydania, numer strony. W przypadku książek podaj ISBN, w przypadku czasopism ISSN.
   • Na końcu kliknij "Dodaj przypis" na dole formularza.

3. Jeśli w artykule nie było jeszcze przypisów, na dole strony (nad bibliografią, jeśli jest, a jeśli nie to najlepiej nad kategoriami) wstaw poniższy kod. Jeśli zapomnisz, zrobi to za ciebie bot.

   == Przypisy ==
   

   {{Przypisy}}

   Jeśli korzystasz z edytora kodu źródłowego, ustaw kursor w odpowiednim miejscu artykułu, znajdź ten kod pod polem edycji i kliknij.

4. Jeśli możesz zweryfikować tylko cześć danego fragmentu, np. tylko część akapitu, pozostałą treść oznacz szablonem {{fakt}}. Najlepiej w takiej postaci (użyj edytora kodu źródłowego): {{subst:fd|Tutaj fragment, który nadal wymaga weryfikacji}}. Możesz też usunąć nieuźródłowione fragmenty, jeśli masz pewność, że nie da się ich zweryfikować.
5. Więcej niuansów na temat wstawiania przypisów znajdziesz na stronie Pomoc:Przypisy.

Na początek zachęcamy do dołączenia do uczestników akcji, choć nie jest to konieczne, aby poprawiać artykuły. Przy kolejnych edycjach tej akcji będziemy wiedzieć, aby cię o nich powiadomić.

Starzy wyjadacze pewnie znają zakamarki, w których nadal roi się od artykułów bez źródeł. Jeśli jednak nie wiesz od czego zacząć, albo chcesz poszukać nowych wyzwań, możesz zacząć od…

• …wejścia do kategorii Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł. Podkategorie ułożone są jednak wg dat, nie według tematyki. Wyzwaniem może być sięgnięcie do artykułów, które "ozdobione" zostały najwcześniej szablonami {{fakt}} bądź {{dopracować}}. Może w tym roku udałoby się wyczyścić którąś z najstarszych podkategorii. Czasami wystarczy uźródłowienie tylko kilku artykułów.

  Aby nie rozwijać każdej podkategorii z osobna, możesz wejść w zakładkę Do uźródłowienia. W spisie treści znajdziesz tam "Podkategorie kategorii Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł" (generowane przez szablon {{Dopracować|źródła}}) oraz "Podkategorie kategorii Artykuły z brakującymi przypisami" (generowane przez szablon {{fakt}}). W obu przypadkach przejdziesz do pełnej listy podkategorii.

• …sprawdzenia, co znajduje się w danej kategorii tematycznej, jeśli chodzi o artykuły z brakami uźródłowienia. Wejdź tutaj i w polu "Kategorie" wpisz odpowiednią kategorię. (kategorii "Artykuły wymagające uzupełnienia źródeł" w drugiej linii nie usuwaj). Dla przykładu wpisano w pierwszej linii kategorię "Chemia", którą możesz zmienić na inną istniejącą w Wikipedii.

  Możesz samodzielnie zmienić kilka parametrów, jak np. minimalna / maksymalna wielkość strony, czas utworzenia artykułu (zakładka "Właściwości strony"), sposób sortowania wyników (zakładka "Przedstawienie wyniku"), selekcję artykułów ze względu na to, czy mają lub nie mają odpowiedników w innych Wikipediach (zakładka "Wikidane") oraz wiele innych.

• …uźródławiania artykułów na przygotowanych listach, które nie mają żadnych źródeł (ani przypisów, ani bibliografii, ani nawet linków zewnętrznych). Listy te znajdziesz w zakładce Do uźródłowienia. W spisie treści znajdziesz dziedziny wiedzy związane z danym zakresem nauk. Możesz zacząć od artykułów, które się tam znajdują, albo kliknąć w linki dotyczące danej dziedziny (dyscypliny / gałęzi) nauki.

  Ten rodzaj artykułów (bez żadnych źródeł) jest szczególnie problematyczny. O ile jeszcze w miarę wyraźnie wzrasta odsetek artykułów z przypisami, o tyle niespecjalnie ubywa artykułów bez żadnych źródeł. Zobacz, jak "wypłaszcza" się czerwona część wykresu poniżej.

W zakładce Uźródłowione znajdziesz kilka sekcji, gdzie możesz zgłosić się z poprawionymi artykułami. Przede wszystkim znajduje się tam sekcja "Artykuły uźródłowione podczas Akcji", składająca się z dwóch części:

• Uźródłowione całkowicie, gdzie dodajemy artykuły, w których doprowadziliśmy do tego, że uźródłowiona jest każda informacja.
• Uźródłowione częściowo, gdzie dodajemy artykuły, w których część informacji została zweryfikowana i dodano do nich przypisy, ale pozostają jeszcze fragmenty artykułu, których nie udało się uźródłowić.

Poza tym na stronie można raportować udział w specjalnych wyzwaniach. Na razie są dwa:

• Najdłużej czekające na uźródłowienie dla artykułów, w których najwcześniej wstawiono szablon {{Dopracować|źródła}} i nadal nie zostały one uźródłowione
• Kategorie do wyzerowania, które jest zachętą, aby wyeliminować braki wstawiane poprzez szablon {{fakt}} w poszczególnych fragmentach artykułów.

Poprzez wyszczególnienie w artykule źródeł osiąga się m.in. następujące cele:

• Uwiarygadnia podane informacje, wskazując rzetelne pozycje, w których można je zweryfikować.

  Dostęp do artykułów mają osoby, które celowo podają nieprawdziwe informacje. W związku z tym uzasadnione są obawy, że korzystając z Wikipedii, natrafi się na błędy w artykułach. Podanie w artykule źródeł pozwala na zweryfikowanie informacji przez czytelnika, a także na wykrycie błędów i pomyłek i ich poprawienie przez wikipedystów. W szczególności w przypadku informacji, która jest jedną z hipotez, można uniknąć niepotrzebnego sporu edycyjnego.

• Zapoznaje się czytelnika z godnymi polecenia pozycjami na dany temat.

  Wikipedia stanowi pierwszy (ale nie ostatni) krok w uzyskiwaniu informacji na żądany temat. W Wikipedii czytelnik zapoznaje się z nieznanym mu pojęciem, zaś kierując się do pozycji uwzględnionych w sekcjach Przypisy, Bibliografia, może uzyskaną wiedzę usystematyzować i poszerzyć.

• Wykazuje się, że artykuł nie jest tzw. twórczością własną.

  W Wikipedii artykuły tworzy się wyłącznie w oparciu o zebrane wiarygodne materiały. Zabronione jest opisywanie własnych badań, teorii i poglądów. Zakaz ten ma na celu dbałość o jakość treści Wikipedii, a także uniknięcie sporów edycyjnych.

• Ogranicza się podejrzenia naruszenia praw autorskich przez autorów artykułu.

  Wikipedia udostępnia treści na licencjach GNU FDL i CC-BY-SA 4.0. Oznacza to, że jej czytelnicy mogą w dowolnym celu (także komercyjnym): kopiować, rozpowszechniać lub modyfikować treści stron zgodnie z zasadami tych licencji. W związku z tym autorzy artykułów są zobowiązani do samodzielnego ich tworzenia (ale w oparciu o rzetelne źródła informacji!). Przez zamieszczenie w artykule źródeł informacji, na podstawie których został on napisany, oddaje się autorom owych publikacji należny im wkład w jego powstanie.

 Osobne strony: Wikipedia:Weryfikowalność, Pomoc:Przypisy i Kategoria:Szablony cytowania.

 Zobacz też: Wikipedia:Wiarygodne źródła, Wikipedia:Nierzetelne źródła i Wikipedia:Kawiarenka/Giełda źródeł.