Wikipedysta:Barcival/statystyka ency

W ostatnich miesiącach doszło do sytuacji, w której niemal wszyscy encyklopedyczni aktywni w tym momencie sportowo^[a] skoczkowie narciarscy płci męskiej mają swój artykuł na Wikipedii. Nowe hasła często powstają w ciągu kilku godzin od uzyskania encyklopedycznych osiągnięć. Patrząc na tę sytuację od strony tematyki artykułów jest to sytuacja wyjątkowa – w większości przypadków, gdy istnieją sformalizowane zasady encyklopedyczności^[b], znacząca część potencjalnych haseł je spełniających jeszcze nie istnieje, trudne (bądź niemożliwe) jest ustalenie ich listy.

Znajomość kompletnej listy encyklopedycznych skoczków wraz ze spełnianymi przez nich kryteriami umożliwia nam przyjrzenie się temu tematowi ze statystycznego punktu widzenia – można w ten sposób na przykład ocenić, które z kryteriów są łatwiejsze, a które trudniejsze do spełnienia, a także ilu skoczków spełnia wiele kryteriów naraz, a ilu ma pojedyncze osiągnięcia uznawane za encyklopedyczne.

Kryteria

Historia kryteriów encyklopedyczności skoczków narciarskich jest dość burzliwa, nie będę jej tu w całości przytaczał. Obecnie de facto obowiązujące zasady encyklopedyczności znajdują się na stronie wikiprojektu i spisane zostały na podstawie istniejącego uzusu. Część wymienionych tam kryteriów nie ma zastosowania do współczesnych zawodników, pozostałe na potrzeby tej analizy podzielę na 6 grup, należących do dwóch typów osiągnięć.

Pierwszy typ stanowią osiągnięcia w różnej rangi zawodach mistrzowskich. Kryteria w tych przypadkach wynikają bezpośrednio z ogólnych zasad, przyjętych na polskiej Wikipedii dla wszystkich sportowców w dyscyplinach olimpijskich^[c]. Są to:

Udział w najważniejszych zawodach rangi mistrzowskiej: zimowych igrzyskach olimpijskich, mistrzostwach świata w narciarstwie klasycznym oraz mistrzostwach świata w lotach narciarskich.
Medal innych międzynarodowych zawodów mistrzowskich, w większości juniorskich. Zawody te to: mistrzostwa świata juniorów, uniwersjada, igrzyska olimpijskie młodzieży, igrzyska azjatyckie, olimpijski festiwal młodzieży Europy i mistrzostwa Ameryki Północnej juniorów.
Osiągnięcia krajowe, obejmujące przede wszystkim medale mistrzostw kraju (indywidualnie lub w drużynie); tu dołączam również rekord kraju.

Drugi typ to wyniki uzyskane w cyklach pucharowych specyficznych dla dyscypliny skoków narciarskich:

Punkty Pucharu Świata zdobyte indywidualnie (za miejsce w pierwszej trzydziestce konkursu) lub w drużynie (za miejsce w pierwszej ósemce).
Pierwsza dziesiątka indywidualnie lub podium w drużynie konkursu Letniego Grand Prix.
Podium konkursu Pucharu Kontynentalnego lub Letniego Pucharu Kontynentalnego.

Zawodnicy

253 skoczków, wymienionych tutaj, startowało w sezonie 2021/2022 w zawodach międzynarodowych i ma artykuł w Wikipedii. 4 spośród nich^[d] to niedawne „transfery” z kombinacji norweskiej i nie mają jeszcze encyklopedycznych osiągnięć w skokach narciarskich. Z kolei 3 skoczków^[e] ma takie dokonania, ale nie ma jeszcze artykułu. Daję to liczbę 252 encyklopedycznych aktywnych w zeszłym sezonie skoczków.

W oficjalnych zawodach międzynarodowych w sezonie 2021/2022 wystartowało 424 skoczków, co daje 59,4% spełniających kryteria encyklopedyczności.

Osiągnięcia według liczby skoczków

W poniższych tabelach podaję liczbę zawodników, którzy uzyskali poszczególne encyklopedyczne osiągnięcia. Dla każdej z 6 grup podaję również łączną liczbę skoczków, którzy uzyskali co najmniej jedno osiągnięcie z tej grupy.

Powyżej podzieliłem encyklopedyczne osiągnięcia na dwa typy: mistrzowski i pucharowy. 250 ze 252 (99,2%) encyklopedycznych skoczków ma osiągnięcia typu mistrzowskiego^[f], zaś osiągnięcia typu pucharowego ma 140 (55,6%) skoczków. Dla tabel z osiągnięciami mistrzowskimi podaję dodatkowo liczbę i odsetek zawodników z tymi osiągnięciami spełniających kryteria pucharowe.

Występy na najważniejszych zawodach mistrzowskich

Osiągnięcie	Liczba	Puch. (%)
igrzyska olimpijskie	86	74 (86,0%)
mistrzostwa świata	101	86 (85,1%)
mistrzostwa świata w lotach	88	81 (92,0%)
razem	117	96 (82,1%)

Medale pozostałych zawodów mistrzowskich

Osiągnięcie	Liczba	Puch. (%)
mistrzostwa świata juniorów	97	75 (77,3%)
uniwersjada	17	17 (100%)
igrzyska olimpijskie młodzieży	13	10 (76,9%)
igrzyska azjatyckie	7	6 (85,7%)
olimpijski festiwal młodzieży Europy	40	21 (52,5%)
mistrzostwa Ameryki Północnej juniorów	1	1 (100%)
razem	137	97 (70,8%)

Osiągnięcia na szczeblu krajowym

Osiągnięcie	Liczba	Puch. (%)
medal mistrzostw kraju indywidualnie	131	105 (80,2%)
medal mistrzostw kraju drużynowo	165	89 (53,9%)
rekord kraju	28	22 (78,6%)
razem	209	124 (59,3%)

Wyniki w Pucharze Świata

Osiągnięcie	Liczba
TOP30 indywidualnie	114
TOP8 w drużynie	98
razem	126

Wyniki w Letnim Grand Prix

Osiągnięcie	Liczba
TOP10 indywidualnie	77
TOP3 w drużynie	39
razem	78

Wyniki w Pucharze Kontynentalnym

Osiągnięcie	Liczba
TOP3 PK	94
TOP3 LPK	79
razem	108

Spośród wszystkich sześciu grup, wyraźnie najczęściej spotykane są osiągnięcia krajowe, które to kryterium spełnia 209 ze wszystkich 252 encyklopedycznych skoczków. Jednym z uwzględnianych w tej grupie kryteriów jest medal drużynowych mistrzostw kraju i w tym miejscu podkreślić należy, że nie we wszystkich krajach zawody te są rozgrywane. W wielu przypadkach wynika to z braku dostatecznej liczby skoczków, ale z drugiej strony drużynówek nie ma w Austrii (po 2017) czy Japonii, a są w Chinach i Rumunii. 151 spośród 175 encyklopedycznych reprezentantów krajów, w których odbywają się obecnie zawody drużynowe, zdobyło ich medal.

Skoczkowie według liczby osiągnięć

Część encyklopedycznych zawodników ma liczne osiągnięcia należące do wszystkich omawianych grup, inni mają ich mniej. Szczegółowy rozkład przedstawia się następująco.

Grupy	Liczba zaw.
6	52
5	22
4	24
3	29
2	45
1	80

Wśród skoczków, których wszystkie encyklopedyczne osiągnięcia należą do jednej grupy, najczęściej tą grupą są medale i rekordy krajowe (51 przypadków), a w drugiej kolejności – medale innych zawodów mistrzowskich (24 przypadki). Dla 3 skoczków są to występy na najważniejszych zawodach mistrzowskich, po jednym przypada na wyniki uzyskane w LGP i PK^[g]. Dla żadnego zawodnika jedynym osiągnięciem nie są punkty PŚ.

Dla skoczków spełniających kryteria z dwóch grup, najczęściej spotykanymi parami są występ na głównych zawodach mistrzowskich + medale mistrzostw kraju (18 przypadków) oraz medal innych zawodów mistrzowskich + medale krajowe (16). Dla spełniających kryteria z pięciu grup najczęstszym brakiem jest medal innych zawodów mistrzowskich (11 przypadków).

Encyklopedyczność a prawo startu w PŚ

Osiągnięcia w zawodach pucharowych można traktować jako pewien (nieidealny) wyznacznik poziomu sportowego danego skoczka. Obok wymienionych wyżej osiągnięć dających encyklopedyczność chcę rozważać jeszcze jedno, mianowicie zdobycie prawa startu w Pucharze Świata. Uzyskuje się je poprzez zdobycie punktów PK/LPK (wówczas jest to prawo czasowe) lub punktów PŚ/LGP indywidualnie bądź w drużynie (wówczas jest ono permanentne). Liczba aktywnych skoczków mających w pewnym momencie kariery prawo startu w Pucharze Świata^[h] przedstawia się następująco:

202 z 252 (80,2%) encyklopedycznych skoczków, w tym:
- 127 (100%) z osiągnięciami z co najmniej 3 grup,
- 40 z 45 (88,9%) z osiągnięciami z 2 grup,
- 35 z 80 (43,8%) z osiągnięciami z 1 grupy,
22 ze 172 (12,8%) nieencyklopedycznych skoczków.

Większość nieencyklopedycznych zawodników z prawem startu w Pucharze Świata to reprezentanci krajów wielkiej szóstki (Austria, Japonia, Niemcy, Norwegia, Polska i Słowenia). Wyjątkiem są dwaj Czesi i Chińczyk, którzy prawo to zdobyli w słabo obsadzonych zawodach Pucharu Kontynentalnego w Zhangjiakou w grudniu 2021.

Z samej definicji encyklopedycznych osiągnięć w zawodach pucharowych wynika, że skoczkowie je posiadający mają prawo startu w PŚ. Spośród pozostałych 112 zawodników prawo to posiada:

20 z 21 (95,2%) uczestników najważniejszych zawodów mistrzowskich,
23 z 40 (57,5%) medalistów innych zawodów,
48 z 85 (56,5%) skoczków z sukcesami krajowymi.

W omawianej grupie prawo startu ma 21 z 26 (80,8%) indywidualnych medalistów kraju oraz 26 z 57 (45,6%) medalistów drużynowych bez medalu indywidualnego. Podobnych różnic spodziewam się między indywidualnymi i drużynowymi medalistami innych zawodów.

Encyklopedyczni skoczkowie według kraju

W poniższej tabeli znajduje się lista reprezentacji krajowych wraz z liczbą wszystkich aktywnych w sezonie 2021/22 encyklopedycznych skoczków z danego państwa, liczbą skoczków spełniających pucharowe kryteria encyklopedyczności oraz informacją o rozgrywaniu zawodów drużynowych na mistrzostwach kraju^[i].

Reprezentacja	Razem	Puchary	Druż.
Austria	32	25	–
Bułgaria	1	1	–
Chiny	10	0	+
Czechy	6	5	–
Estonia	7	1	+
Finlandia	11	7	+
Francja	8	3	+
Islandia	1	0	–
Japonia	12	10	–
Kanada	2	2	–
Kazachstan	6	4	–
Korea Południowa	1	1	–
Niemcy	28	16	+
Norwegia	28	15	+
Polska	20	12	+
Rosja	14	9	+
Rumunia	9	0	+
Słowenia	25	16	+
Stany Zjednoczone	6	4	–
Szwajcaria	11	6	+
Szwecja	1	0	–
Turcja	4	1	–
Ukraina	4	0	+
Włochy	5	2	–

Komentarz

Encyklopedyczność 60% startujących w zawodach międzynarodowych zawodników jako edytującemu tematykę wydaje mi się zbyt nisko ustawioną poprzeczką. Wśród wikipedystów niezajmujących się skokami narciarskimi popularną propozycją jej podwyższenia jest zaostrzenie kryteriów dla występów w Pucharze Świata. Z danych wyraźnie wynika, że jest to rozwiązanie błędne – na koniec sezonu dla ani jednego skoczka punkty PŚ nie są jedynym encyklopedycznym osiągnięciem. Z mojego doświadczenia wynika, że spełnienie tego kryterium jako pierwszego jest rzadkością. W tym sezonie były dwa takie przypadki (Markus Müller^[j] oraz Radek Rýdl^[k]), co i tak jest wynikiem wyższym od średniej. Rok temu taki zawodnik był jeden (Daniel Tschofenig), kilka lat temu w ten sposób stał się ency Ryōyū Kobayashi. Nie tylko kryterium PŚ, ale wszystkie kryteria pucharowe mają niewielki wpływ na liczbę encyklopedycznych skoczków – nawet gdyby całkowicie z nich zrezygnować (co jest oczywiście złym pomysłem), liczba analizowanych tu artykułów spadłaby o 2.

Jak pokazałem powyżej, duża grupa skoczków spełnia tylko kryteria uwzględniające osiągnięcia krajowe oraz medale różnych, głównie juniorskich, zawodów międzynarodowych. Kryteria te wynikają z rozwiązań przyjętych na pl-wiki dla wszystkich sportów olimpijskich. Warto jednak zauważyć, że inne wersje językowe Wikipedii posiadają odmienne zasady dotyczące tych osiągnięć. Na przykład kryteria encyklopedyczności w sportach zimowych obowiązujące na niemieckiej Wikipedii uwzględniają jedynie złotych medalistów mistrzostw kraju, a całkowicie odrzucają medalistów międzynarodowych zawodów juniorskich. Również na en-wiki medaliści krajowi bywają usuwani.

O ile niemieckie kryteria wydają mi się za ostre, o tyle pewne ograniczenie encyklopedyczności medalistów pewnych zawodów, w tym z pewnością mistrzostw kraju, jest moim zdaniem konieczne. Rozważyć można rozróżnienie między konkursami indywidualnymi i drużynowymi oraz między złotymi a pozostałymi medalistami.

Linki

Uwagi

↑ Przez „aktywność” będę w tym tekście za każdym razem rozumiał starty w oficjalnych zawodach międzynarodowych organizowanych przez FIS w sezonie 2021/2022.
↑ Przykładami takich formalizacji są kryteria encyklopedyczności naukowców czy piłkarzy, a także ustalenia, że encyklopedyczne są wszystkie miejscowości oraz gatunki.
↑ Niezgodność dawnych kryteriów z tym uzusem (generalnie rzecz biorąc, kryteria te były w niektórych punktach ostrzejsze) była jedną z przyczyn rezygnacji z nich.
↑ Hisaki Nagamine, Daimatsu Takehana, Swiatosław Nazarienko i Simen Kvarstad
↑ Maël Bégrand, Paul Justus Grundmann i Dmitrij Chodykin
↑ dwóch pozostałych to Shinnosuke Fujita i Stefan Rainer
↑ Są to wyżej wspomniani Fujita i Rainer.
↑ Znaczna większość, ale nie wszyscy, ma je do tej pory.
↑ Dla zilustrowania wpływu tych zawodów na liczbę encyklopedycznych zawodników.
↑ Punkty w zawodach idywidualnych; później zdobył medale MŚJ indywidualnie i w drużynie.
↑ Punkty w drużynie; później wystąpił na IO.

[1] Przez „aktywność” będę w tym tekście za każdym razem rozumiał starty w oficjalnych zawodach międzynarodowych organizowanych przez FIS w sezonie 2021/2022.

[2] Przykładami takich formalizacji są kryteria encyklopedyczności naukowców czy piłkarzy, a także ustalenia, że encyklopedyczne są wszystkie miejscowości oraz gatunki.

[3] Niezgodność dawnych kryteriów z tym uzusem (generalnie rzecz biorąc, kryteria te były w niektórych punktach ostrzejsze) była jedną z przyczyn rezygnacji z nich.

[4] Hisaki Nagamine, Daimatsu Takehana, Swiatosław Nazarienko i Simen Kvarstad

[5] Maël Bégrand, Paul Justus Grundmann i Dmitrij Chodykin

[6] wóch pozostałych to Shinnosuke Fujita i Stefan Rainer

[7] Są to wyżej wspomniani Fujita i Rainer.

[8] Znaczna większość, ale nie wszyscy, ma je do tej pory.

[9] Dla zilustrowania wpływu tych zawodów na liczbę encyklopedycznych zawodników.

[10] Punkty w zawodach idywidualnych; później zdobył medale MŚJ indywidualnie i w drużynie.

[11] Punkty w drużynie; później wystąpił na IO.

[a]

[b]

[c]

[d]

[e]

[f]

[g]

[h]

[i]

[j]

[k]