Wikipedysta:Pablo000/TEST1

Tantilla insulamontana[1]
Wilson & Mena, 1980
Ilustracja
Okaz dorosły i mlodociany Tantilla insulamontana
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

zauropsydy

Podgromada

diapsydy

Rząd

łuskonośne

Podrząd

węże

Infrarząd

Alethinophidia

Nadrodzina

Colubroidea

Rodzina

połozowate

Podrodzina

Colubrinae

Rodzaj

Tantilla

Gatunek

Tantilla insulamontana

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Tantilla insulamontana – gatunek niewielkiego węża z rodziny połozowatych (Colubridae), opisany przez Larry’ego D. Wilsona i Carlosa E. Menę w 1980 roku jako Tantilla insulamontana[3]. Występuje endemicznie w południowo‑zachodnim Ekwadorze.

Systematyka

Takson ten został po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisany w 1980 roku przez Larry’ego D. Wilsona i Carlosa E. Menę na łamach „San Diego Society of Natural History Memoir”[4][1]. Autorzy nadali wężowi nazwę Tantilla insulamontana. Miejsce typowe obejmuje Rio Minas, 15,1 km na zachód od Santa Isabel, w prowincji Azuay, Ekwador, na wysokości około 1250 m n.p.m.[4][5]. Holotypem jest dorosły samiec (KU 152207)[a] o długości całkowitej 249 mm, z czego 67 mm przypada na ogon[4][5][6]. Wilson i Mena[4], na podstawie analiz morfologicznych, wskazali, że Tantilla insulamontana należy do kompleksu gatunkowego Tantilla melanocephala. Współcześnie kompleks ten obejmuje trzy gatunki występujące w Ameryce Środkowej (Tantilla armillata, Tantilla lempira i Tantilla ruficeps), pięć gatunków południowoamerykańskich (Tantilla andinista, Tantilla boipiranga, Tantilla capistrata, Tantilla insulamontana i Tantilla miyatai) oraz Tantilla melanocephala, którego zasięg obejmuje oba kontynenty[7]. Badania dotyczące relacji i ewolucji członków tego kompleksu sugerują, że jego różnicowanie mogło być związane z fluktuacjami klimatycznymi zachodzącymi w plejstocenie i holocenie[4].

Etymologia

  • Tantilla: łac. tantillus „tak mało”, zdrobnienie od tantulus „tak mały”, zdrobnienie od tantus „o takiej wielkości”[8].
  • insulamontana: od łac. insula „wyspa” i łac. montanus „górski”, co odnosi się do izolowanych „wysp górskich” południowo‑zachodniego Ekwadoru[4][3].

Morfologia

Tantilla insulamontana jest niewielkim, smukłym wężem o delikatnej budowie ciała, typowej dla przedstawicieli rodzaju Tantilla. Głowa jest mała, słabo wyodrębniona od szyi, oczy niewielkie, z okrągłą źrenicą. Charakterystyczną cechą gatunku jest brak łuski lorealnej[3]. Łuski są gładkie, ułożone w 15 rzędach w połowie długości ciała[3]. Ubarwienie grzbietu tworzą słabo widoczne ciemne linie podłużne na jednolicie jasnobrązowym tle[3]. Gatunek charakteryzuje się słabo zaznaczoną brązową czapeczką na głowie oraz jasnym koniuszkiem pyska[3]. Gatunek różni się od współwystępujących Tantilla capistrata i Tantilla miyatai słabo zaznaczoną czapeczką na głowie oraz brak ciemnego pasa karkowego[3]. Młode osobniki mają bardziej kontrastowy wzór niż dorosłe[3].

Występuje dymorfizm płciowy: samce osiągają długość całkowitą do 24,9 cm, a samice do 40,4 cm[3].

Wymiary[7][6]:

Samiec Samica
Długość całkowita (mm) do 249 do 404
Rzędy łusek grzbietowych 15
Tarczki brzuszne (ventrales) 144–157
Tarczki podogonowe (subcaudales) 59–65

Występowanie

Gatunek występuje endemicznie w południowo‑zachodnim Ekwadorze[2][5]. Według Reptiles of Ecuador notowany jest w pasmach Cordillera de Chilla, Cordillera de Molleturo oraz Cordillera de Celica, obejmujących prowincje El Oro, Azuay i Loja[3]. Część źódeł podaje dodatkowo występowanie w prowincji Guayas[7]. Według IUCN gatunek występuje na wysokościach od 1020 do 2293 m n.p.m.[2], natomiast BioWeb podaje zakres 1250–2100 m n.p.m.[7][9].

Ekologia i siedlisko

Tantilla insulamontana jest gatunkiem skrytym i naziemnym, związanym z górskimi ekosystemami południowo‑zachodniego Ekwadoru. Wąż ten występuje w ściółce wilgotnych lasów górskich, lasów mglistych oraz zawsze zielonych lasów górskich[3]. BioWeb wskazuje dodatkowo na obecność gatunku w strefach subtropikalnych i umiarkowanych zachodnich stoków Andów[7]. Gatunek wykazuje zwiększoną aktywność w porze deszczowej, przypadającej na terenie jego występowania, na okres od grudnia do kwietnia. Osobniki obserwowano w ciągu pochmurnych dni, o zmierzchu oraz nocą, zwłaszcza po deszczu[3]. Żerowanie odbywa się na poziomie gruntu — na nagiej glebie, w ściółce, wśród korzeni, pod kamieniami lub w szczelinach[3]. Węże te wykorzystują różnorodne kryjówki, znajdowano je pod kamieniami, pod kłodami, zakopane na głębokości około 60 cm w miękkiej glebie lub w ściółce na plantacjach bananów[3]. IUCN podaje, że gatunek może również występować w mozaice siedlisk częściowo przekształconych, takich jak ogrody wiejskie, osiedla ludzkie czy pastwiska, o ile zachowana jest pokrywa roślinna[2].

Brak szczegółowych danych dotyczących diety. Na podstawie zachowania pokrewnych gatunków rodzaju Tantilla przypuszcza się, że T. insulamontana żywi się głównie stonogami[4][3]. W sytuacji zagrożenia najczęściej stosuje kamuflaż lub próbuje uciekać[3].

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN Tantilla insulamontana została zaliczona do kategorii - gatunek zagrożony (EN, ang. Endangered)[2]. Wynika z oszacowanego zasięgu występowania (EOO) wynoszącego około 1 069 km², co jest większe niż próg 100 km² wymagany do zakwalifikowania do kategorii gatunek krytycznie zagrożony (CR, ang. Critically Endangered), lecz nadal wskazuje na ograniczony zasięg. Główne zagrożenia obejmują utratę i przekształcanie siedlisk spowodowane ekspansją infrastruktury, działalnością rolniczą oraz wypasem zwierząt gospodarskich. Na podstawie map pokrywy roślinnej Ekwadoru z 2012 r. szacuje się, że około 57% rodzimych zarośli wysokogórskich, stanowiących siedlisko tego gatunku, zostało już utracone[2].

Uwagi

  1. ↑ KU – University of Kansas Museum of Natural History[10].

Przypisy

  1. ↑ a b Tantilla insulamontana, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2026-02-23] (ang.).
  2. ↑ a b c d e f Tantilla insulamontana, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2026-02-23] (ang.).
  3. ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p A. Arteaga, Mountain Centipede-Snake (Tantilla insulamontana), [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J), 2021, DOI: 10.47051/LOBL7299 [dostęp 2026-02-22] (ang.).
  4. ↑ a b c d e f g L.D. Wilson, C.E. Mena, Systematics of the melanocephala group of the colubrid snake genus ''Tantilla'', „San Diego Society of Natural History Memoir”, 11, 1980, s. 1–58 (ang.).
  5. ↑ a b c P. Uetz & J. Hallermann, Tantilla insulamontana WILSON & MENA, 1980, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2026-02-23] (ang.).
  6. ↑ a b Van Wallach, Kenneth L. Williams, Jeff Boundy: Snakes of the World: A Catalogue of Living and Extinct Species. Boca Raton: Taylor and Francis, CRC Press, 2014, s. 700. ISBN 978-1-4822-0848-1. (ang.).
  7. ↑ a b c d e G. Pazmiño-Otamendi, Tantilla insulamontana, [w:] Reptiles del Ecuador. Version 2022.0. (red. Torres-Carvajal, O., Pazmiño-Otamendi, G., Ayala-Varela, F. y Salazar-Valenzuela, D), Quito: Museo de Zoología, Pontificia Universidad Católica del Ecuador, 2021 (hiszp.).
  8. ↑ tantilla, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2021-12-27] (ang.).
  9. ↑ Larry D. Wilson, V. Mata-Silva, A checklist and key to the snakes of the Tantilla clade (Squamata: Colubridae), with comments on taxonomy, distribution, and conservation, „Mesoamerican Herpetology”, 2, 1985, s. 418–498 (ang.).
  10. ↑ Mark Henry Sabaj, Codes for Natural History Collections in Ichthyology and Herpetology, „Copeia”, 108 (3), 2020, s. 658, DOI: 10.1643/ASIHCODONS2020 (ang.).


Kategoria:Połozowate Kategoria:Gady Ameryki Południowej Kategoria:Taksony_opisane_przez_Edwarda_Drinkera_Cope’a Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1875 roku


Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya