Wiktar Babaryka
Wiktar Babaryka (2012) | |
| Pełne imię i nazwisko |
Wiktar Dzmitryjewicz Babaryka |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
9 listopada 1963 |
| Strona internetowa | |
Wiktar Dzmitryjewicz Babaryka (biał. Віктар Дзмітрыевіч Бабарыка; inna wersja zapisu nazwiska Wiktor Dmitrijewicz Babaryko; ur. 9 listopada 1963 w Mińsku) – białoruski bankier, filantrop, polityk opozycyjny na Białorusi, więzień polityczny, były prezes Biełhazprambanku (Biełgazprombanku) oraz kandydat na prezydenta Białorusi w 2020 roku. Zatrzymany 18 czerwca 2020[1], uwolniony i wygnany z Białorusi 13 grudnia 2025 roku.
Kandydatura na prezydenta
8 maja 2020 Izba Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi wyznaczyła wybory prezydenckie na 9 sierpnia 2020 roku. 12 maja Wiktar Babaryka wyraził chęć kandydowania na prezydenta, a 20 maja zarejestrował drugi (po prezydencie Łukaszence) największy sztab wyborczy, który liczył 8904 osoby[2]. Kandydaturę Babaryki publicznie poparli przedstawiciele białoruskiej kultury, w tym laureatka Nagrody Nobla Swiatłana Aleksijewicz i reżyser Andrej Kurejczyk. 17 czerwca filozof Uładzimir Mackiewicz (wcześniej popierający bojkot wyborów) także poparł kandydaturę Babaryki na prezydenta, w ramach solidarności ze wszystkimi prześladowanymi osobami podczas kampanii wyborczej. Zaczął on również zachęcać przeciwników reżimu Łukaszenki do zjednoczenia się wokół Babaryki, który stał się de facto liderem białoruskiej opozycji. Dwaj byli kandydaci na prezydenta z wyborów 2010 roku także opowiedzieli się za Wiktarem Babaryką: Uładzimir Niaklajeu (13 czerwca) i Andrej Sannikau (15 czerwca)[3]. Pod koniec maja 2020 sondaże internetowe wykazywały, iż Wiktor Babaryka zająłby pierwsze miejsce z ponad 50-procentowym poparciem[4][5]. 31 maja Babaryka przedstawił „Deklarację uczciwych wyborów"[6].
Zgodnie z prawem białoruskim, aby zostać zarejestrowanym jako kandydat na prezydenta, potrzebne jest uzyskanie 100 tysięcy podpisów. Sztab wyborczy kandydata Babaryki zebrał wymaganą liczbę 6 czerwca. Do 9 czerwca 2020 roku Babaryka pobił rekord Zianona Pazniaka, zbierając 230 tys. podpisów. 19 czerwca zespół Babaryki zgłosił 425 000 zebranych podpisów[7]. 17 czerwca konto funduszu wyborczego Babaryki w Belarusbanku zostało zablokowane. Według zespołu wyborczego zamrożono ponad 100 000 BYN (ok. 42 000 USD). 20 czerwca sztab Babaryki przekazał do Centralnej Komisji Wyborczej Białorusi cały pakiet dokumentów, w tym wymaganą liczbę podpisów[8]. 14 lipca 2020 roku rejestracja kandydatury została odrzucona. Wielu politologów uważa, że czyniąc to, przewodniczący Centralnej Komisji Wyborczej Białorusi, pod naciskiem ze strony obecnego prezydenta Łukaszenki, celowo naruszył konstytucję[9].
Został uwolniony 13 grudnia 2025 roku, razem ze 122 innymi więźniami, a następnie wydalony na Ukrainę. Wkrótce potem Babaryka przybył do Niemiec na zaproszenie niemieckich władz[10][11].
Poglądy
Opowiadał się za reformami, nowoczesnością i silnymi związkami gospodarczymi z Rosją. W jego ocenie gospodarczych organizmów Białorusi i Rosji nie da się rozdzielić i nie powinno się tego robić. Twierdził, że jest białoruskim patriotą, który myśli o gospodarczych interesach Białorusi. Zapytany o to, do kogo jego zdaniem należy Krym, odpowiedział wymijająco „do Grecji”[12], a także był określany mianem prorosyjskiego liberała.[12]
Jest założycielem powstałej w 2020 roku socjalliberalnej i proeuropejskiej partii opozycyjnej Razam, której przewodzi Maryja Kalesnikawa.
Opinia publiczna
Według nieoficjalnych sondaży internetowych co najmniej połowa głosujących była gotowa poprzeć Babarykę w zbliżających się wyborach prezydenckich w 2020 roku (przy założeniu dopuszczenia jego kandydatury)[13][14][15].
Odznaczenia i wyróżnienia
- W styczniu 2002 roku prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka oficjalnie podziękował Babaryce za jego znaczący wkład w rozwój systemu bankowego Białorusi[16].
Życie prywatne
Ma dwójkę dzieci. Żona Wiktora Babaryki Marina zmarła 15 sierpnia 2017 roku[17][18].
W lipcu 2023 Eduard Babaryka, syn Wiktara, został skazany na 8 lat więzienia[19].
Przypisy
- ↑ Правозащитники признали Виктора и Эдуарда Бабарико и задержанных членов инициативной группы политзаключенными [online] [dostęp 2020-08-17] [zarchiwizowane z adresu 2020-07-30].
- ↑ Cведения о лицах, чьи инициативные группы избирателей по выдвижению кандидата в Президенты Республики Беларусь зарегистрированы [online] [dostęp 2020-08-17] [zarchiwizowane z adresu 2020-08-18].
- ↑ Андрей Санников: Заслуживают восхищения люди, которые продолжают собирать подписи за Тихановскую и Бабарико [online] [dostęp 2020-08-17].
- ↑ За каго б вы прагаласавалі на выбарах, калі б там лічылі галасы? [online], nashaniva.com [dostęp 2024-03-25] (biał.).
- ↑ «Не идти на выборы – проголосовать за власть». Виктор Бабарико собрал на встрече 250 гродненцев [online], hrodna.life [dostęp 2024-03-25] (ros.).
- ↑ Претендент в президенты Виктор Бабарико представил Декларацию о честных выборах [online], tut.by [dostęp 2024-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2020-06-10] (ros.).
- ↑ Соперника Лукашенко Бабарико задержали за «противоправную деятельность» [online] [dostęp 2020-08-17].
- ↑ Кандидату в президенты Белоруссии Виктору Бабарико предъявили уголовное обвинение [online] [dostęp 2020-08-17].
- ↑ ЦИК Белоруссии отказал Бабарико в регистрации кандидатом в президенты [online] [dostęp 2020-08-17].
- ↑ Białoruski reżim uwolnił 123 więźniów politycznych. Wśród nich jest Aleś Bialacki | Niezalezna.pl [online], niezalezna.pl, 12 grudnia 2014 [dostęp 2025-12-13].
- ↑ Глава МИД ФРГ встретил Колесникову и Бабарико в Берлине
- ↑ a b Wiktar Babaryka, czyli Rosja odsłania karty na Białorusi [online] [dostęp 2020-08-19].
- ↑ Если бы выборы состоялись завтра и все претенденты были бы зарегистрированы ЦИК, за кого бы вы проголосовали? Этот опрос нельзя рассматривать как социологическое исследование, поскольку он отражает только мнение проголосовавших пользователей портала [online], TUT.BY [dostęp 2020-08-17] [zarchiwizowane z adresu 2020-06-02].
- ↑ За каго б вы прагаласавалі на выбарах, калі б там лічылі галасы? [online] [dostęp 2020-08-17].
- ↑ Telegraf.by [online] [dostęp 2020-08-17].
- ↑ Президент Республики Беларусь Александр Лукашенко объявил благодарность Председателю Правления ОАО "Белгазпромбанк" [online], belgazprombank.by [dostęp 2024-02-25] (ros.).
- ↑ Жена погибла, дочь в Австралии. Что известно о семье Виктора Бабарико [online], nashaniva.com [dostęp 2024-02-25] (ros.).
- ↑ Taras Piwowar, «Она сделала мою жизнь». В Португалии погибла жена известного банкира Бабарико [online], glavk.se [dostęp 2024-02-25] (ros.).
- ↑ Belarus jails son of Lukashenko rival for 8 years, „Reuters”, 5 lipca 2023 [dostęp 2023-07-09] (ang.).
Linki zewnętrzne
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.