Wiktorija Puzanowa
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Narodowość |
rosyjska |
| Język |
rosyjski, albański |
| Dziedzina sztuki |
malarstwo, rzeźba |
Wiktorija Aleksiejewna Puzanowa z domu Walc, ros. Виктория Алексеевна Пузановa, alb. Viktori Puzanova (ur. 1893 w Rostowie nad Donem, zm. 1967 w Tiranie[1]) – albańska malarka, pisarka ikon i rzeźbiarka pochodzenia rosyjskiego.
Życiorys
Pochodziła z rodziny arystokratycznej. Ukończyła studia z zakresu rzeźby w Petersburgu[1]. Po wybuchu rewolucji bolszewickiej opuściła Rosję i osiedliła się w Czechosłowacji. Tam też poznała przyszłego męża - zoologa Wasilija Wasiljewicza Puzanowa[1]. Po ślubie z nim wyjechała do Czarnogóry, a następnie do Belgradu i do Kosowa. W Kosowie pracowała jako pisarka ikon, a także nauczycielka rysunku w Kosowskiej Mitrowicy i w Prizrenie[1]. Była autorką ikon do jednej z cerkwi w Uroševacu. W 1944 opuściła Kosowo i wraz z mężem i bratem męża Aleksiejem przeniosła się do Szkodry[1]. Od 1948 mieszkała w Tiranie. W 1956 małżeństwo Puzanowów otrzymało obywatelstwo albańskie. W 1961 po rozłamie albańsko-radzieckim, małżeństwo Puzanowów zostało wezwane przez ambasadę radziecką do powrotu do kraju, zdecydowali się jednak pozostać w Albanii[2].
W latach 50. pracowała w Instytucie Nauk, założonym w Tiranie, gdzie prowadziła badania nad bizantyjską sztuką średniowieczną, zajmując się także restauracją ikon i fresków znajdujących się w Albanii[1]. W 1953 opublikowała pierwszy artykuł poświęcony twórczości Onufrego z Elbasanu, odkrywając twórczość zapomnianego autora ikon, pochodzącego z Albanii[3]. Wykonane przez Puzanową kopie średniowiecznych fresków znajdują się do dzisiaj w Muzeum Sztuki w Korczy[1]. Pod koniec życia cierpiała na chorobę Parkinsona, która uniemożliwiła jej kontynuację działalności twórczej[1]. Zmarła w 1967 i została pochowana obok męża (zm. 1964) na cmentarzu w Tiranie[2].
W 2017 w Muzeum Sztuki Średniowiecznej w Korczy otwarto wystawę poświęconą Wiktoriji Puzanowej[4].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h D. Siewieriuchin, ПУЗАНОВА Виктория Алексеевна. [online], artrz.ru, 2013 [dostęp 2023-03-04] (ros.).
- ↑ a b Kujtohet në Korçë rusja Viktori Puzanova,zbuluesja e parë e Onufrit. [online], shqiptarja.com, 2017 [dostęp 2023-03-05] (alb.).
- ↑ Viktori Puzanova per Onufrin dhe afresket e Valshit. [online], shqiperia.com, 2012 [dostęp 2023-03-04] (alb.).
- ↑ In Memoriam- Viktori Puzanova. [online], kultura.gov.al, 2017 [dostęp 2023-03-04] (alb.).
Bibliografia
- D. Siewieriuchin, ПУЗАНОВА Виктория Алексеевна. [online], artrz.ru, 2013 [dostęp 2023-03-04] (ros.).
- Viktori Puzanova: Mbi artin bizantin dhe post-bizantin shqiptar. Tirana: 55, 2005. (alb.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.