Wilhelm Engerth
Wilhelm von Engerth, litografia A. Bauera, 1879 | |
| Data i miejsce urodzenia |
26 maja 1814 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
4 września 1884 |
| Zawód, zajęcie |
architekt, inżynier |


Wilhelm Engerth (ur. 26 maja 1814 w Pleß, zm. 4 września 1884 w Baden) – austriacki architekt i inżynier, budowniczy parowozu wieloczłonowego (parowóz Engertha) dla potrzeb pierwszej linii normalnotorowej kolei górskiej w Europie – linii kolejowej Semmering, budowniczy specjalnych barier pływających tzw. Schwimmtor, zapobiegających przedostawaniu się lodu z Dunaju do kanału w Wiedniu i związanym z tym powodziom.
Życiorys
Wilhelm Engerth urodził się 26 maja 1814 roku w Pleß w rodzinie Josefa Engertha (1775–1828) malarza i kustosza hrabiego von Anhalt-Köthen na ziemi pszczyńskiej[1]. Jego brat Eduard von Engerth (1818–1897) był malarzem portretów historycznych[2].
Engerth studiował budownictwo i architekturę na politechnice wiedeńskiej, gdzie następnie pracował jako asystent w katedrze mechaniki[1]. W 1844 roku objął stanowisko profesora na uczelni zawodowej FH Johanneum w Grazu[1].
W 1850 roku został powołany na członka rady technicznej Dyrekcji Generalnej ds. Komunikacji, gdzie zajął się budową parowozu wieloczłonowego dla potrzeb pierwszej linii normalnotorowej kolei górskiej w Europie – linii kolejowej Semmering[1]. Linia Semmring wymagała budowy nowej lokomotywy, zdolnej do prowadzenia pociągu w ostrych zakrętach i przy wysokim nachyleniu terenu. W 1850 roku cztery firmy przystąpiły do konkursu, jednak żaden z ich projektów nie mógł sprostać wymogom eksploatacji. Promień łuku górskiego toru kolejowego był mały, a parowozy, by mieć odpowiednią moc na trasę górską były ciężkie i długie[3]. Osie w ostoi były osadzone sztywno, co powodowało wykolejanie[3]. Wyzwaniem była taka budowa parowozu, by był on na tyle elastyczny by pokonać ciasne łuki, a jednocześnie na tyle sztywny, by przy większych prędkościach zagwarantować spokojną jazdę[3]. Engerth, wykorzystując najlepsze pomysły z wcześniejszych projektów, stworzył odpowiedni parowóz wieloczłonowy (parowóz Engertha)[4] i natychmiast podjęto produkcję 26 lokomotyw[5]. System parowozowy Engertha sprawdził się na trudnej linii górskiej i wkrótce wprowadzono go na liniach kolejowych w Austrii[6] oraz zagranicą w Belgii, Francji i Szwajcarii[1].
W latach 1853–1855 Engerth kierował działem mechaniki kolei w austriackim ministerstwie handlu[1][6]. W 1860 roku, urlopowany z ministerstwa, objął kierownictwo działu maszynowego Cesarsko-Królewskich Kolei Państwowych[1], gdzie doszedł do stanowiska zastępcy dyrektora generalnego[6].
Engerth był jednym z najgorliwszych zwolenników uregulowania koryta Dunaju[6]. W 1867 roku został powołany do komisji ds. uregulowania Dunaju, gdzie m.in. promował budowę stabilnych mostów oraz budowę systemu żeglugi, pozwalającego jednocześnie na ochronę wiedeńskiego kanału przed naporem wiosennego lodu i powodzią[1]. Opracował m.in. projekt specjalnych barier pływających tzw. Schwimmtor, które zainstalowano w Nussdorf w celu ochrony Wiednia przed powodzią[6]. W 1873 roku został mianowany na wyższego urzędnika, radcę Hofrat[1]. Wspierał budowę tunelu kolejowego pod górą Arlberg, by umożliwić transport przez przełęcz Arlberg w warunkach zimowych[6].
Engerth reprezentował interesy monarchii austriackiej na wystawach światowych[1] i w 1873 roku kierował budową hal wystawienniczych na wystawę w Wiedniu[6]. Od 1874 roku zasiadał w wyższej izbie austriackiej Rada Państwa (Austria) – Izbie Panów (niem. Herrenhaus)[6]. W 1875 roku w uznaniu zasług otrzymał tytuł Freiherr[6]. Engerth był przewodniczącym Austriackiego Zrzeszenia Inżynierów i Architektów[1].
Zmarł 4 września 1884 w Baden[1].
Publikacje
Wybór za Neue Deutsche Biographie[1]:
- Die Lokomotive der Staatseisenbahn über dem Semmering, 1854
- Das Schwimmtor zur Absperrung des Wiener Donaukanals, 1884
- wiele publikacji na temat konstrukcji lokomotywy górskiej o osi kolejowych w Zeitschrift des Österreichischen Ingenieur- und Architekten-Vereins i innych czasopismach fachowych
Odznaczenia
- 1854 – Order Leopolda[7]
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Fritz Steiner: Engerth, Wilhelm von, Freiherr von. W: Neue Deutsche Biographie – wydanie on-line. T. 4. 1959, s. 530. [dostęp 2015-01-17]. (niem.).
- ↑ Eduard Leisching: Engerth, Eduard. W: Allgemeine Deutsche Biographie – wydanie on-line. T. 48. 1904, s. 786-788. [dostęp 2015-01-17]. (niem.).
- ↑ a b c Parowozy.info: Mechanizm ruchu. [dostęp 2015-01-17]. (pol.).
- ↑ Lance Day, Ian McNeil: Biographical Dictionary of the History of Technology. Routledge, 2002, s. 418. ISBN 978-1-134-65020-0. [dostęp 2015-01-17]. (ang.).
- ↑ UNESCO: Semmering Railway. [dostęp 2015-01-13]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i Engerth, Wilhelm Frh. von (1814-1884), Bautechniker und Maschinenbautechniker. W: ÖBL 1815-1950 – wydanie on-line. T. 1. Österreichisches Biographisches Lexikon und biographische Dokumentation, 1953, s. 252. [dostęp 2015-01-17]. (niem.).
- ↑ Amtlicher Teil. „Wiener Zeitung”, s. 1, 27. Dezember 1854. (niem.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.