Witold Hedinger

Witold Hedinger
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

3 kwietnia 1876
Poznań

Data i miejsce śmierci

10 lutego 1932
Poznań

Przewodniczący Rady Miejskiej Poznania
Okres

od 1924
do 1932

Poprzednik

Władysław Mieczkowski

Następca

Romuald Paczkowski

Senator II kadencji (II RP)
Okres

od 1928
do 1930

Przynależność polityczna

Związek Ludowo-Narodowy

Następca

Maksymilian Pluciński

Faksymile

Witold Ryszard Hedinger (ur. 3 kwietnia 1876 w Poznaniu[1], zm. 10 lutego 1932 tamże[2]) – polski inżynier, przemysłowiec, działacz społeczny i gospodarczy, konsul honorowy Szwecji, radny i przewodniczący Rady Miejskiej Poznania, senator II kadencji w II RP z ramienia Związku Ludowo-Narodowego[3].

Życiorys

Delegacja radnych Paryża podczas zwiedzania Muzeum Wielkopolskiego w Poznaniu. Witold Hedinger trzeci od prawej (1930)
Pogrzeb Witolda Hedingera (1932)

W 1896 uzyskał świadectwo dojrzałości w Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu[4][5]. Ukończył studia na Politechnice w Charlottenburgu z dyplomem inżyniera[6].

W 1908 został członkiem zarządu Korporacji Kupców Chrześcijańskich[7] W 1911 był członkiem zwyczajnym Towarzystwa Ludoznawczego[8]. Podczas wyborów do Reichstagu w 1912(inne języki) pełnił funkcję sekretarza Polskiego Komitetu Wyborczego na miasto Poznań[9]. Był skarbnikiem i członkiem zarządu Towarzystwa Czytelni Ludowych. Należał, obok Ksawerego Zakrzewskiego i Stefana Michalskiego, do grona twórców Biblioteki i Czytelni im. Kraszewskiego[4][10].

22 października 1903 wykupił założone krótko po wojnie prusko-francuskiej przez Leona Kieslinga przedsiębiorstwo blacharskie. Półtora roku później w działalność firmy zaangażował się jego brat Stanisław. Hedingerowie zmagali się w tamtym czasie z prześladowaniami ze strony niemieckich władz zaborczych[11]. 1 stycznia 1919 przedsiębiorstwo zmieniło nazwę na W.‎ ‎&‎ ‎St.‎ ‎Hedinger. W 1928 zakład zatrudniał ponad 200 pracowników fizycznych i 20 umysłowych. Obrót wynosił 3 miliony złotych rocznie[12].

U schyłku I wojny światowej brał udział w pracach tajnego Komitetu Obywatelskiego, w którym zajął się organizacją skarbu[10]. 11 listopada 1918 dołączył do Wydziału Wykonawczego Rady Ludowej miasta Poznania[13]. Dwa dni później wszedł do Rady Żołnierskiej i Robotniczej, jako przedstawiciel Rady Ludowej[14]. W tym samym roku był delegatem na Polski Sejm Dzielnicowy[15].

W 1916 został radnym miejskim, a 7 maja 1924 przewodniczącym Rady Miasta Poznania w miejsce Władysława Mieczkowskiego[3][16]. Oba stanowiska piastował do śmierci[3]. W 1923 był jednym z członków założycieli Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania[17]. Był prezesem Rady Komunalnej Kasy Oszczędności Miasta Poznania oraz długoletnim prezesem Banku Ludowego w Poznaniu. Pełnił funkcję członka honorowego Zarządu Ogólnego Ubezpieczalni Krajowej w Poznaniu[18]. Sprawował funkcję wiceprezesa Koła Towarzyskiego w Poznaniu[19]. W 1929 należał do Komitetu Wyborczego Narodowego Obozu Gospodarczego[20]. Jako przewodniczący Rady Miejskiej Poznania współorganizował z ramienia Rady Głównej Powszechną Wystawę Krajową w Poznaniu[21]. Był członkiem komitetu wykonawczego I Krajowego Kongresu Eucharystycznego w 1930[22]. Działał w Stronnictwie Narodowym[23]. Przez wiele lat pełnił funkcję najpierw kierownika tymczasowego konsulatu, a następnie konsula honorowego Szwecji, którego zasięg obejmował województwo poznańskie i pomorskie[24][25][26].

Należał do wielu organizacji społecznych działających na terenie Poznania. Był członkiem Pomocy Naukowej, Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, Związku Artystów[6], Polskiego Towarzystwa Prehistorycznego[27], Towarzystwa Ekonomistów i Statystyków Polskich[28], Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Poznańskiego Towarzystwa Wioślarzy Tryton, Związku Fabrykantów, Towarzystwa Przemysłowego, Towarzystwa Młodych Przemysłowców, Związku Ogrzewalników[6], Cechu Blacharzy i Korporacji Koncesjonowanych Instalatorów[29] oraz Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej[6].

W wyborach w 1928 uzyskał mandat senatora z listy nr 24 (Blok Katolicko-Narodowy) w okręgu wyborczym obejmującym województwo poznańskie. W Senacie był członkiem klubu Związku Ludowo-Narodowego[6]. W lutym 1930 złożył mandat z powodu nadmiaru obowiązków w roli przewodniczącego Rady Miejskiej Poznania. Jego miejsce w Senacie zajął Maksymilian Pluciński[30].

Zmarł po długiej i ciężkiej chorobie 10 lutego 1932 w Poznaniu[2][31]. 13 lutego został pochowany na cmentarzu nowomarcińskim przy ul. Bukowskiej. Przy jego trumnie w Ratuszu przemawiał Cyryl Ratajski (prezydent miasta), Bolesław Wybieralski (wiceprezes rady miasta) oraz Romuald Paczkowski (profesor Uniwersytetu Poznańskiego). Kondukt pogrzebowy prowadził biskup Walenty Dymek[4]. Po likwidacji cmentarza przy ul. Bukowskiej, jego szczątki przeniesiono na cmentarz przy ul. Samotnej w Poznaniu[32].

Rodzina

Był synem Henryka Hedingera, dyrektora Banku Kwilecki, Potocki i Spółka[33], oraz Walentyny z Mannów[1]. Jego bratem był Władysław Hedinger, bankowiec i działacz niepodległościowy[34].

19 czerwca 1907 ożenił się w kościele Matki Bożej Nieustającej Pomocy, św. Marii Magdaleny i św. Stanisława Biskupa w Poznaniu z Jadwigą Bernardą Leonardą Otmanowską[35][36], córką kupca Telesfora Otmanowskiego. Miał z nią trzech synów: Przemysława Henryka (kapitana pilota Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii[37]), Henryka Witolda (powstańca warszawskiego[38]) i Mieczysława Telesfora, oraz córkę Hannę Józefę po mężu Dąbrowską, która była synową prof. Stefana Tytusa Dąbrowskiego[34][39].

Przypisy

  1. a b Akt urodzenia Witolda Ryszarda Hedingera, szukajwarchiwach.gov.pl, 1876, nr 649 (niem.).
  2. a b Akt zgonu Witolda Hedingera, szukajwarchiwach.gov.pl, 1932, nr 224.
  3. a b c Witold Hedinger. Senat, Senatorowie II RP. [dostęp 2025-08-18]. (pol.).
  4. a b c Kronika Miasta Poznania, R. 10, nr 1 (31 marca 1932), s. 144.
  5. Wielkopolanin, R. 14, nr 62 (14 marca 1896), s. 3.
  6. a b c d e Tadeusz Rzepecki, Karol Rzepecki, Sejm i Senat 1928-1933: podręcznik zawierający wyniki wyborów w województwach, okręgach i powiatach, podobizny posłów sejmowych i senatorów, statystyki i mapy poglądowe, Poznań 1928, s. 168 [dostęp 2025-08-18].
  7. Kronika Miasta Poznania, R. 18, nr 2 (grudzień 1945), s. 69.
  8. Konstanty Kościński, Towarzystwo Ludoznawcze w Poznaniu: pamiątka uroczystego otwarcia zbiorów, Poznań 1911, s. 11.
  9. Naprzód czy wstecz?: "Pobudki wyborczej", t. 2, Poznań 1912, s. 79.
  10. a b Gazeta Bydgoska, R. 11, nr 34 (12 lutego 1932), s. 2.
  11. Życie Poznania 1929 ↓, s. 43.
  12. Życie Poznania 1929 ↓, s. 45.
  13. Wielkopolska pod władzą Rad Robotników i Żołnierzy oraz Neczelnej Rady Ludowej w r. 1918/19: materjały i dokumenty do historji wydarzeń politycznych w b. zaborze pruskim w r. 1918/1919 poprzedzone streszczonym opisem wybuchu listopadowej rewolucji niemieckiej w Berlinie. Z. 1, Środa 1934, s. 19.
  14. Karol Rzepecki, Oswobodzenie Poznania 27. 12. 1918 - 5.1. 1919, Poznań 1923, s. 33 [dostęp 2025-08-18].
  15. Dziennik Polskiego Sejmu Dzielnicowego w Poznaniu, w grudniu 1918, Poznań 1918, s. 106.
  16. Dziennik Poznański, R.67, nr 288 (12 grudnia 1925), s. 5.
  17. Kronika Miasta Poznania, R.1, nr 1 (31 stycznia 1923), s. 18.
  18. Kurjer Poznański, R.27, nr 66 (11 lutego 1932), s. 12.
  19. Kurjer Poznański, R.22, nr 262 (11 czerwca 1927) - wyd. wieczorne, s. 17.
  20. Kurjer Poznański, R.24 , nr 460 (4 października 1929) - wyd. wieczorne, s. 1.
  21. Przewodnik po wystawie: Powszechna Wystawa Krajowa w roku 1929 w Poznaniu, Poznań 1929, s. 14.
  22. I Krajowy Kongres Eucharystyczny w Polsce, Poznań 1930, s. 16.
  23. Gazeta Bydgoska, R. 11, nr 33 (11 lutego 1932), s. 1.
  24. Spis urzędów dyplomatycznych i konsularnych państw obcych w Polsce i W. M. Gdańsku oraz sieć polskich urzędów dyplomatycznych i konsularnych zagranicą, Warszawa 1927, s. 15 [dostęp 2025-08-18].
  25. Liste du Corps Diplomatique à Varsovie en .. Nr 18 (février 1927), Warszawa 1927, s. 68 [dostęp 2025-08-18] (fr.).
  26. Liste du Corps Diplomatique à Varsovie en .. Nr 26 (février 1931), Warszawa 1931, s. 74 [dostęp 2025-08-18] (fr.).
  27. Przegląd Archeologiczny, 1927, T. 3 R. 9 z. 3, s. 249.
  28. Kazimierz Kruszka, Polskie Towarzystwo Statystyczne w Wielkopolsce, „Wiadomości Statystyczne”, 56 (12), Warszawa 2011, s. 2, ISSN 2543-8476 [dostęp 2025-08-19].
  29. Kurjer Poznański, R.27, nr 68 (12 lutego 1932), s. 13.
  30. Kurjer Poznański, R.25 , nr 78 (17 lutego 1930) - wyd. wieczorne, s. 2.
  31. Dziennik Poznański, R.74, nr 33 (11 lutego 1932), s. 9.
  32. Witold Hedinger – wyszukiwarka cmentarna [online], www.poznan.pl [dostęp 2025-08-18].
  33. Dziennik Poznański, R.55, nr 5 (8 stycznia 1913) + dod., s. 8.
  34. a b Witold Ryszard Hedinger [online], Wielka Genealogia Minakowskiego [dostęp 2025-08-18].
  35. Wielkopolanin, R. 25, nr 139 (20 czerwca 1907), s. 3.
  36. Akt ślubu Witolda Ryszarda Hedingera i Jadwigi Bernardy Leonardy Otmanowskiej, szukajwarchiwach.gov.pl, 1907, nr 353 (niem.).
  37. Hedinger Przemysław Henryk [online], Lista Krzystka - Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii 1940-1947, 1 marca 2014 [dostęp 2025-08-19].
  38. Powstańcze Biogramy - Henryk Hedinger [online], www.1944.pl [dostęp 2025-08-19].
  39. Kurjer Poznański, R.33, nr 255 (5 czerwca 1938) - wyd. poranne, s. 8.

Bibliografia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya