Wodosorek

Wodosorek
Chimarrogale
J. Anderson, 1877[1]
Ilustracja
Wodosorek japoński (Ch. platycephalus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

owadożery

Podrząd

Erinaceota

Rodzina

ryjówkowate

Podrodzina

ryjówki

Plemię

wodoryjki

Rodzaj

wodosorek

Typ nomenklatoryczny

Crossopus himalayicus J.E. Gray, 1842

Synonimy
Podrodzaje i gatunki

2 podrodzaje i 8 gatunków – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Wodosorek[4] (Chimarrogale) – rodzaj ssaków z podrodziny ryjówek (Soricinae) w obrębie rodziny ryjówkowatych (Soricidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji Południowej, Południowo-Wschodniej i Wschodniej[5][6][7].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 80–135 mm, długość ogona 61–110 mm, długość tylnej stopy 19–28 mm; masa ciała 28,8–55 g[6][8].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1877 roku brytyjski zoolog John Anderson w artykule zatytułowanym Opis kilku nowych i mało znanych ryjówek azjatyckich z Muzeum Indyjskiego w Kalkucie opublikowanym na łamach „The journal of the Asiatic Society of Bengal”[1]. Anderson wymienił dwa gatunki – Crossopus himalayicus J.E. Gray, 1842 i Sorex platycephalus Temminck, 1843 – z których gatunkiem typowym jest Crossopus himalayicus J.E. Gray, 1842 (wodosorek himalajski).

Etymologia

  • Chimarrogale (Chimmarogale): gr. χειμαρρος kheimarros ‘górzysty potok’; γαλεη galeē lub γαλη galē ‘łasica’[9].
  • Crossogale: gr. κροσσοι krossoi ‘frędzle’[10]; γαλεη galeē lub γαλη galē ‘łasica’[11]. Typ nomenklatoryczny (oryginalne oznaczenie): Chimarrogale phaeura O. Thomas, 1898.

Podział systematyczny

Klasyfikacja gatunkowa z podziałem na podrodzaje za Mammal Diversity Database[12][4], chociaż niektóre ujęcia systematyczne podnoszą Crossogale do rangi odrębnego rodzaju[13][5][8]:

Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa[4] Podgatunki[6][5][8] Rozmieszczenie geograficzne[6][5][8] Podstawowe wymiary[6][8][b] Status
IUCN[14]
Crossogale Chimarrogale phaeura (O. Thomas, 1898) wodosorek borneański gatunek monotypowy endemit Malezji: północne Borneo w 3 pasmach górskich w Sabah (szczyty Kinabalu i Trus Madi oraz Góry Crockera); być może południowe Borneo DC: 9,1–11 cm
DO: 8,1–9,5 cm
MC: brak danych 		 EN 
Crossogale Chimarrogale sumatrana O. Thomas, 1921 wodosorek sumatrzański gatunek monotypowy endemit Indonezji: południowa Sumatra (znany tylko ze wzgórz Padang); zakres wysokości: 500–1600 m n.p.m. DC: 11,2–11,5 cm
DO: 9–9,5 cm
MC: brak danych 		 DD 
Crossogale Chimarrogale hantu (J.L. Harrison, 1958) wodosorek malajski gatunek monotypowy endemit Malezji: półwysep w Kedah, Perak, Kelantan, Pahang i Selangor; zakres wysokości: 300–1675 m n.p.m. DC: 8,5–12,1 cm
DO: 8,6–10,2 cm
MC: 29–36 g 		 NT 
Chimarrogale Chimarrogale styani de Winton, 1899 wodosorek chiński gatunek monotypowy południowo-środkowa Chińska Republika Ludowa (południowo-wschodni Qinghai, południowe Gansu, południowo-zachodnie Shaanxi, południowo-wschodni Tybet i północno-zachodni Junnan) i północna Mjanma; zakres wysokości: 1700–3500 m n.p.m. DC: 9,6–10,8 cm
DO: 6,1–8,5 cm
MC: brak danych 		 LC 
Chimarrogale
Chimarrogale himalayica (J.E. Gray, 1842) wodosorek himalajski gatunek monotypowy południowe Himalaje od północno-zachodnich Indii na wschód do południowo-środkowej Chińskiej Republiki Ludowej (południowo-wschodni Tybet, Syczuan i Junnan), północnej Mjanmy, Laosu oraz północnego i środkowego Wietnamu; zakres wysokości: 610–3045 m n.p.m. DC: 6,9–12,9 cm
DO: 6,2–9,8 cm
MC: brak danych 		 LC 
Chimarrogale Chimarrogale leander O. Thomas, 1902 gatunek monotypowy środkowa i wschodnia Chińska Republika Ludowa oraz Tajwan; zakres wysokości: 300–2200 m n.p.m. DC: 8–13 cm
DO: 8,1–10,1 cm
MC: brak danych 		 NE 
Chimarrogale Chimarrogale varennei O. Thomas, 1927 gatunek monotypowy endemit Wietnamu: prowincje Kon Tum, Đăk Lăk i Lâm Đồng DC: brak danych
DO: około 6,2 cm
MC: brak danych 		 NE 
Chimarrogale
Chimarrogale platycephala (Temminck, 1842) wodosorek japoński gatunek monotypowy endemit Japonii: Honsiu i Kiusiu; zapisy kopalne z Sikoku; zakres wysokości: 100–1000 m n.p.m. DC: 11,2–13,5 cm
DO: 8,2–11 cm
MC: 37–55 g 		 LC 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  NT  – gatunek bliski zagrożenia,  EN  – gatunek zagrożony,  DD  – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia;  NE  – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Uwagi

  1. ↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Chimarrogale J. Anderson, 1877.
  2. ↑ DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

  1. ↑ a b J. Anderson. Description of some new and little known Asiatic Shrews in the Indian Museum Calcutta. „The journal of the Asiatic Society of Bengal”. 46, s. 262, 1877. (ang.). 
  2. ↑ O. Thomas. On a new genus and species of shrew, and some new Muridæ from the East-Indian Archipelago. „The Annals and Magazine of Natural History”. Ninth series. 7, s. 243, 1921. (ang.). 
  3. ↑ J.R. Ellerman & T.C.S. Morrison-Scott: Checklist of Palaearctic and Indian mammals 1758 to 1946. London: Trustees of the British Museum (Natural History), 1951, s. 41. (ang.).
  4. ↑ a b c Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 71. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  5. ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 44–46. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  6. ↑ a b c d e C.J. Burgin, K. He, R. Haslauer, B. Sheftel, P. Jenkins, M. Ruedi, S. Hintsche, M. Motokawa, A. Hinckley & R. Hutterer: Family Soricidae (Shrews). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 454–456. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).
  7. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Chimarrogale. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-04].
  8. ↑ a b c d e Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 419–420. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  9. ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 181, 1904. (ang.). 
  10. ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 71.
  11. ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 107.
  12. ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-04]. (ang.).
  13. ↑ A.V. Abramov, A.A Bannikova, V.S. Lebedev & V.V. Rozhnov. Revision of Chimarrogale (Lipotyphla: Soricidae) from Vietnam with comments on taxonomy and biogeography of Asiatic water shrews. „Zootaxa”. 4232 (2), s. 216–230, 2017. DOI: 10.11646/zootaxa.4232.2.5. (ang.). 
  14. ↑ Taxonomy: Chimarrogale – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-09-04]. (ang.).

Bibliografia

  • Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya