Wojsko Polskie

Wojsko Polskie – ogólna nazwa polskich sił zbrojnych stanowiących: formacje zbrojne państwa polskiego, zorganizowanych wojsk Polaków na terytorium dawnego państwa polskiego, zorganizowanych wojsk Polaków niebędących częścią struktury państwa polskiego, działających poza terytorium Polski^{[potrzebny przypis]}. Według portalu Global Firepower(inne języki), jest na dwudziestym miejscu w rankingu najpotężniejszych wojsk świata (stan na 2023 r.)^[1].

Nazwa Wojsko Polskie jest używana od początku XIX wieku (jako składnik wojsk francuskich okresu Napoleona I). Państwowo, urzędowo, prawnie została wprowadzona w 1918 roku, wraz z powołaniem pomonarchicznego państwa.

Jednak ta, w znacznej mierze nieformalna nazwa jest w części prawa, choć niespójnie, nazwą prawną; (przysięga wojskowa zawiera Wojska Polskiego, a nie konstytucyjną i ustawową nazwę Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej). Także jest prawna w części instytucji SZ RP (Sztab Generalny Wojska Polskiego). Używana jest także obecnie jako odpowiednik obecnej prawnej nazwy Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej^[2].

Na przestrzeni dziejów można wyodrębnić:

• Drużyna książęca – siły zbrojne Piastów pozostające pod rozkazami książąt wczesnofeudalnych do czasów Kazimierza Odnowiciela.
• Formacje bojowe Królestwa Polskiego w okresie panowania dynastii Piastów i Jagiellonów
• Wojsko I Rzeczypospolitej, a w tym:
  • armię koronną
  • armię litewską
• Wojsko Tadeusza Kościuszki – ogół sił polskich podczas insurekcji kościuszkowskiej,
• armię Księstwa Warszawskiego – czyli formację wojskową Księstwa Warszawskiego
• Wojsko Polskie Królestwa Kongresowego – polskie formacje wojskowe Królestwa Kongresowego i powstania listopadowego
• Legiony Polskie, w tym wszystkie organizacje i formacje bojowe czasów rozbiorów (okres nie istnienia państwa polskiego, wojska polskie poza terytorium kraju)
• Polskie organizacje wojskowe przed I wojną światową
  • Organizacja Bojowa PPS (1904–1911)
  • Związek Walki Czynnej
  • Związek Strzelecki
  • Polskie Drużyny Strzeleckie
  • Drużyny Bartoszowe
  • Polowe Drużyny Sokole
• Polskie formacje wojskowe w czasie I wojny światowej (1914–1918)
  • Legiony Polskie (1914–1918)
  • Polska Organizacja Wojskowa (1914–1918)
  • Polski Korpus Posiłkowy (1916–1918)
  • Polska Siła Zbrojna („Polnische Wehrmacht” 1917-1918)
  • Wojsko Polskie na Wschodzie (1914–1920)
  • Bajończycy (1914–1915)
  • Armia Polska we Francji (1917–1919)
  • Armia Wielkopolska (1919)
• Śląskie Wojska Powstańcze (1919–1921) → Powstania śląskie
  • Polska Organizacja Wojskowa Górnego Śląska
  • Legion Śląski
• Wojsko Polskie w dwudziestoleciu międzywojennym (1918–1939)
• Polskie Siły Zbrojne (1939–1947)
  • Wojsko Polskie we Francji (1939–1940)
  • Polskie Siły Zbrojne w Wielkiej Brytanii (1940–1947)
  • Polskie Siły Zbrojne w ZSRR (1941–1942)
• Siły Zbrojne w Kraju (1939–1945)
  • Służba Zwycięstwu Polski (1939)
  • Związek Walki Zbrojnej (1939–1942)
  • Armia Krajowa (1942–1945)
  • Bataliony Chłopskie
  • Narodowa Organizacja Wojskowa
  • Narodowe Siły Zbrojne
• Organizacje podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego (1944-1953/1954) → „Żołnierze wyklęci”
  • Armia Krajowa Obywatelska
  • Armia Polska w Kraju
  • Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj
  • Konspiracyjne Wojsko Polskie
  • Narodowe Siły Zbrojne po 1944 roku
  • Narodowe Zjednoczenie Wojskowe
  • NIE
  • Ruch Oporu Armii Krajowej
  • Wielkopolska Samodzielna Grupa Ochotnicza Warta
  • Wolność i Niezawisłość
  • Wolność i Sprawiedliwość
• Ludowe Wojsko Polskie
  • Gwardia Ludowa (1942–1943)
  • Armia Ludowa (1944)
  • Polskie Siły Zbrojne w ZSRR (1943–1944)
  • Wojsko Polskie (1944-1952) (odrodzone Wojsko Polskie)
  • Siły Zbrojne Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (1952–1989)
• Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej (od 1989 roku)

• Historia wojska polskiego

• Mała Encyklopedia Wojskowa, tom III (R – Ż), Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, wyd. I, Warszawa 1971.