Wola Stróska
| wieś | |
 Budynek szpitala polowego żołnierzy AK | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2011) | |
| Strefa numeracyjna |
14 |
| Kod pocztowy |
32-840[4] |
| Tablice rejestracyjne |
KTA |
| SIMC |
0837301 |
Położenie na mapie gminy Zakliczyn  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa małopolskiego  | |
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego  | |
 49°50′00″N 20°46′37″E/49,833333 20,776944[1]
| |
| Strona internetowa | |
Wola Stróska (daw. Wola Strózka) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Zakliczyn[5][6]}. Wieś leży na północnym stoku Mogiły na Pogórzu Rożnowskim.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.
Części wsi
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 0837318 | Górki | część wsi |
| 0837324 | Kamieniec | część wsi |
| 0837330 | Podlesie | część wsi |
| 0837347 | Stawiska | część wsi |
| 0837353 | Zagórze | część wsi |
| 0837360 | Zagumnie | część wsi |
Historia
Pierwsze wzmianki w źródłach historycznych o miejscowości Wola Stróska pochodzą z 1353 roku, kiedy to Wola Stróska była wsią rycerską. Kronikarz Jędrzej Mytnik pisał na przełomie XIX i XX wieku:
„A gospodarzów z gór Stróskich przesiedlił swojem kosztem na południową stronę za górę do dolin, mówiąc im że stamtąd nie będą odrabiać pańszczyzny, na co się gospodarze swoją wolą zgodzili i z tych gór przesiedlili na południe za górę do dolin, a grunta na górach zabrał do dworu. A podług chłopskiego głupiego rozumu i woli, że się na to swoją głupią wolą zgodzili, nazwał dziedzic podstępny później te chałupy w dolinach już nie Stróżami ale Wolą Stróżką...”
II wojna światowa
Podczas II wojny światowej w rejonie Woli Stróskiej – Rudy Kameralnej operowało zgrupowanie partyzanckie (kompania) pod dowództwem por. Pawła Chwały ps. "Skory" i jego z-cy ppor. Zdzisława Tadeusza Straszyńskiego (cichociemnego) ps. "Meteor". Miejscem zgrupowania było wzgórze "Mogiła". W zgrupowaniu tym, oprócz żołnierzy Armii Krajowej, było też 14 uciekinierów z armii niemieckiej (Własowa), których nazywano "Azerbejdżanami", oraz 3 żołnierzy rosyjskich.
Bitwa
Według meldunku kpt. Franciszka Bloka „Soplica” z 30.11.44 „Opis bitwy 1. kompanii partyzanckiej 4/VI z żandarmerią niemiecką w rejonie m. Wola Stróska” 5 października 1944 około godziny 12 (według innych źródeł około 15tej[8]), 200–300-osobowy oddział niemieckiej żandarmerii został doprowadzony pod obóz 1 kompanii przez jednego z miejscowych chłopów[9].
Oddział niemiecki rozpoczął natarcie na punkt sanitarny partyzantów (zwany szpitalikiem), w którym przebywało 6 żołnierzy i lekarz. Partyzanckie ubezpieczenie było ulokowane na trasie marszu żandarmerii, ale szybko się wycofało, nie alarmując żołnierzy zebranych w szpitaliku, a dopiero partyzantów zebranych w obozie. Rekonwalescenci z punktu sanitarnego podjęli obronę, ale większość z zebranych tam partyzantów szybko zginęła. 1 pluton pod komendą zastępcą dowódcy kompanii por. Zdzisława Straszyńskiego („Meteorem”) – zatrzymał natarcie i uwolnił pozostałych chorych żołnierzy. Równocześnie 2 pluton pod dowództwem ppor. Mariana Kluszyckiego („Limbicza”) podjął obronę od strony południowej, dzięki czemu udało się odeprzeć natarcie. Ten etap bitwy trwał około 1,5 godziny[9].
Po przerwie, która trwała pół godziny, Niemcy natarli z południa. Pluton 1 ppor. „Meteora” przyjął uderzenie i je powstrzymał. Ppor. „Limbicz” z plutonem II uderzył od zachodu na lewe skrzydło żandarmerii, dzięki czemu oddziały niemieckie wycofały się w kierunku miejscowości Zdonia. Łącznie bitwa trwała od godz. 12 do 16-tej. Straty po stronie oddziału partyzanckiego wyniosły 5 zabitych, a po stronie żandarmerii: 1 ranny, 6 poległych w bitwie, 7 rannych, którzy zostali przewiezieni do szpitala w Brzesku i tam zmarli, 7 kolejnych rannych przewieziono do szpitala w Zakliczynie, z których 1 zmarł następnego dnia[9].
Szpitalik
Koło Światowego Związku Armii Krajowej wybudowało obok szpitalika pomnik pamięci poległych partyzantów odsłonięty 5 października 1986 roku. Okolicznościowa tablica mówi:
... W tym miejscu dnia 5 X 1944 z rąk hitlerowskich barbarzyńców polegli na polu chwały lekarz i pacjenci partyzanckiego szpitala: 1) Władysław Mossoczy, 2) Franciszek Baca, 3) N. Gajda 4) Władysław Chrzan 5) Franciszek Pitala, 6) Franciszek Świerczek, 7) N. Wolak 8) N. Gącelik, 9) Bolesław Wołek 10) N.N podpisano - Społeczeństwo Ziemi Zakliczyńskiej 9. V. 1974 roku.
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 150298.
- ↑ Wieś Wola Stróska w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2018-02-26], liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-02-24].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1479 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
- ↑ Jędrzej Mytnik. Krótki opis Filipowic, Stróż, Rudy Kameralnej i Godowa nad Stróżami już zniszczonego w roku 1656. „Rocznik Tarnowski”. R.3, s. 257-272, 1996. Tarnowskie Towarzystwo Kulturalne, Muzeum Okręgowe w Tarnowie. ISSN 1641-6902. (pol.).
- ↑ Tadeusz Lipski, Wydarzenia na „Mogile” k. Woli Stróskiej we wspomnieniach Tadeusza Lipskiego, Jacek Filip (oprac.), „Miesięcznik Miasta i Gminy Zakliczyn”, 219 (9), wrzesień 2014, s. 12-13, ISSN 1231-4641 [dostęp 2024-05-11] [zarchiwizowane z adresu 2022-08-10] (pol.).
- ↑ a b c Maria Żychowska, 70-lecie bitwy na wzgórzu Mogiła (5 X 1944 R.), „Miesięcznik Miasta i Gminy Zakliczyn”, 219 (9), wrzesień 2014, s. 8-9, ISSN 1231-4641 [dostęp 2024-05-11] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-13] (pol.).
| Wsie | |
|---|---|
| Integralne części wsi |
|
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.