Wolf Wiener

Wolf Wiener
Data i miejsce urodzenia

13 maja 1893
Łódź

Data i miejsce śmierci

1942
Chełmno nad Nerem

Przyczyna śmierci

zamordowany w hitlerowskim obozie koncentracyjnym

Zawód, zajęcie

dziennikarz żydowski w Łodzi

Wolf Wiener (Zeew) (ur. 13 maja 1893 w Łodzi, zm. 1942 w Chełmnie nad Nerem) – żydowski dziennikarz i pisarz, łódzki działacz oświatowy pochodzenia żydowskiego, działacz syjonistyczny.

Życiorys

Pochodził z pobożnej rodziny żydowskiej. Uczył się w chederze, później w gimnazjum.

Był współzałożycielem żydowskiego „Domu Ludowego” („Bejt Haam”), który prowadził do września 1939 r. Kierował siecią szkół syjonistycznych „Tarbut” z językiem wykładowym hebrajskim. Działał w łódzkim związku oświatowym „Szul-Kult” i „Hechaluc” (pionier, osadnik), organizacji syjonistycznej dla młodzieży żydowskiej powyżej 18 lat. Wraz z dyrektorem szkoły „Jabne”[1] Jehudą Chuwenem prowadził w języku hebrajskim kursy nauczania historii Żydów.

Pisał utwory poetyckie w języku hebrajskim i jidysz, i publikował je w warszawskim czasopiśmie syjonistycznym „Wajs Bloj”. Do łódzkich dzienników „Lodzer Tageblat” i „Fołksblat” pisał eseje i artykuły na tematy aktualne. W latach 1918–1922 był korespondentem warszawskiego czasopisma „Befrajung” oraz łódzkiego „Fołk un Łand”. Wydał trzy książki na temat historii Żydów.

Już we wczesnej młodości czynnie uczestniczył w ruchu syjonistycznym w łódzkiej filii „Cejirej Syjon”. Był sekretarzem, a potem wiceprzewodniczącym łódzkiego oddziału syjonistycznej partii pracy „Hitachdut”[2].

W 1937 r. mieszkał przy ul. R. Traugutta 14[3].

Jako wiceprzewodniczący zarządu „Hitachdut”, został 25 września 1939 r. aresztowany przez Gestapo, 27 października 1939 r. przetransportowany do obozu przejściowego w więzieniu w Rawiczu, skąd wrócił do Łodzi. Osadzony został w getcie[4].

Zginął w 1942 r. w obozie zagłady w Chełmnie nad Nerem.

Przypisy

  1. ↑ Od nazwy miasteczka, w którym po zburzeniu Jerozolimy powstała z inicjatywy Jochanana Ben Zakaja słynna uczelnia i synagoga. W Łodzi szkoła mieściła się przy ul. Cegielnianej (obecnie ul. Stefana Jaracza) 75.
  2. ↑ Założonej w 1929 r. w Palestynie przez pisarza i robotnika Aharona Dawida Gordona. Hitachdut i Gordonia miały swych zwolenników wśród inteligencji żydowskiej (Gordonia).
  3. ↑ Księga adresowa miasta Łodzi i Województwa Łódzkiego (…). Rocznik 1937-1939, Zarząd Miejski w Łodzi, Łódź 1937 (?), strona 458 Dział II Wykaz mieszkańców m. Łodzi.
  4. ↑ Po napaści Niemiec hitlerowskich na Polskę, zaczynającej II wojnę światową i zajęciu Łodzi 8 września 1939 r., hitlerowcy w najbiedniejszej dzielnicy Łodzi – Bałuty dla ponad 200 tys. Żydów z Łodzi i wielu innych miast Polski i Europy zorganizowali 8 lutego 1940 r. i szczelnie odizolowali od miasta 30 kwietnia 1940 getto, które było ogromnym obozem przymusowej pracy, ale i eksterminacji. Julian Baranowski Łódzkie getto 1940–1944 Vademecum, Archiwum Państwowe w Łodzi, Studio Bilbo Łódź 1999, ISBN 83-904646-8-3.

Bibliografia

  • Marek Szukalak, Słownik biograficzny Żydów łódzkich oraz z Łodzią związanych seria II tom 3 od A do Z, Łódź: Oficyna Bibliofilów Łódź, 2012, s. 120, ISBN 978-83-61743-56-9, OCLC 823617032..
  • Eksterminacja inteligencji Łodzi i okręgu łódzkiego 1939–1940, pod redakcją Antoniego Galińskiego OKBZPNP-IPN, Łódź 1992, s. 120.
  • Ośrodek zagłady Żydów w Chełmnie nad Nerem w świetle najnowszych badań. Materiały z sesji naukowej 6–7 września 2004, Muzeum Okręgowe w Koninie, 2004.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya