Woryny

Woryny
wieś
ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 warmińsko-mazurskie

Powiat

bartoszycki

Gmina

Górowo Iławeckie

Wysokość

100 m n.p.m.

Liczba ludności (2011)

220[2]

Strefa numeracyjna

89

Kod pocztowy

11-220[3]

Tablice rejestracyjne

NBA

SIMC

0474590

Położenie na mapie gminy wiejskiej Górowo Iławeckie
Mapa konturowa gminy wiejskiej Górowo Iławeckie, po prawej znajduje się punkt z opisem „Woryny”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Woryny”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Woryny”
Położenie na mapie powiatu bartoszyckiego
Mapa konturowa powiatu bartoszyckiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Woryny”
Ziemia54°18′23″N 20°34′42″E/54,306389 20,578333[1]

Woryny (niem. Worienen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Woryny, po jej zniesieniu w gromadzie Górowo Iławeckie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Na południowo-zachodnim skraju wsi (na południe od strumienia) znajdują się ślady średniowiecznych umocnień ziemnych.

Historia

Wieś założona w 1340 r. pod nazwą Worya. Po sekularyzacji Prus stała się siedzibą starosty książęcego. W latach 1555–1564 starostą był Kacper Lehndorff, który na wyludnionych w czasie wojen polsko-krzyżackich wsiach osiedlał ludność, głównie pochodzenia polskiego. W 1558 Lehndorff wykupił wieś od skarbu państwa, ale w wieku XVIII Woryny ponownie wykazywane są jako majątek państwowy. W XVIII powstała w Worynach szkoła. W 1889 r. należały do towarzystwa akcyjnego w Berlinie i wraz z folwarkiem Szczeciniak obejmowały 879 ha ziemi.

W Worynach, w czasie kampanii napoleońskiej pochowano generała armii napoleońskiej Nicolasa Dahlmanna (7 grudnia 1769 – 10 lutego 1807), który zginął w bitwie pod Iławą Pruską[4].

W 1935 r. w tutejszej szkole, zatrudniającej dwóch nauczycieli, uczyło się 126 dzieci. W 1939 r. we wsi mieszkało 709 osób.

Po zakończeniu drugiej wojny światowej szkołę uruchomiono w 1946 r. – organizatorka i pierwsza kierowniczka była Maria Bukowa. W latach 1954–1957 Woryny były siedzibą gromady i Gromadzkiej Rady Narodowej. W 1979 r. szkołę podstawową w Worynach zlikwidowano. W 1983 r. we wsi było 86 domów, skupionych w zwartej zabudowie, mieszkały 333 osoby. We wsi funkcjonowało 80 indywidualnych gospodarstw rolnych, uprawiających łącznie 906 ha ziemi i hodujących 587 sztuk bydła (w tym 312 krów), 558 świń, 102 konie i 83 owce. W tym czasie we wsi była świetlica, klub, punkt biblioteczny, sala kinowa na 50 miejsc, boisko sportowe, sklep wielobranżowy i zakład remontowo-budowlany.

Obszar ochrony uzdrowiskowej

Dom Pomocy Społecznej w Worynach
Staw przy pałacu w Worynach

W 2019 r. Woryny wraz z sołectwami Gałajny i Czyprki w gminie Górowo Iławeckie uzyskały na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów status obszaru ochrony uzdrowiskowej („Obszar Ochrony Uzdrowiskowej Górowo Iławeckie”)[5].

Przypisy

  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 150872.
  2. Program ochrony środowiska dla gminy Górowo Iławeckie na lata 2012–2015, s. 10. [dostęp 2013-05-30].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1490 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  4. Die Schlacht bei Pr. Eylau. Genealogie–Tagebuch, 2007-03-11. [dostęp 2017-12-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-13)]. (niem.).
  5. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 października 2019 r. w sprawie nadania statusu obszaru ochrony uzdrowiskowej sołectwom: Gałajny, Czyprki i Woryny położonym na obszarze gminy Górowo Iławeckie (Dz. U. z 2019 r. poz. 2180 (ISAP))

Bibliografia

  • Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic. Wyd. drugie zmienione. Wyd. Pojezierze, Olsztyn 1987, 480 str., ISBN 83-7002-239-1.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya