Woski
Woski – grupa substancji stałych pochodzenia naturalnego lub syntetycznego o stosunkowo niskiej temperaturze topnienia i małej lepkości w stanie stopionym. Parametry wosków są różnie określane przez różne źródła. Według Deutsche Gesellschaft für Fettwissenschaft woski mają następujące właściwości[1]:
- ugniatalne w temperaturze 20 °C
- kruche
- od gruboziarnistych do drobnokrystalicznych
- od półprzeźroczystych do matowych
- po stopieniu cechują się względnie małą lepkością, nawet nieznacznie powyżej temperatury topnienia
- nie wykazują tendencji do włóknistości
- o konsystencji i gęstości zależnej od temperatury
- możliwe do polerowania przy niewielkim nacisku.
Według innych definicji są to substancje nierozpuszczalne w wodzie, o temperaturze topnienia 50–95 °C i gęstości 0,875–0,999 g/cm³[2], lub substancje będące zwykle mieszaninami i topiące się bez rozkładu powyżej 40 °C[3].
Woski pochodzenia zwierzęcego to przede wszystkim estry wyższych kwasów tłuszczowych monokarboksylowych (do 80 atomów węgla) oraz wyższych alkoholi monowodorotlenowych. Kwasy tłuszczowe są zwykle nasycone, natomiast alkohol może być nasycony lub nienasycony. Niektóre woski składają się z alkoholi złożonych z grupy steroli (np. cholesterol). Są nierozpuszczalne w wodzie. Powoli rozpuszczają się w rozpuszczalnikach organicznych. Ulegają hydrolizie trudniej niż glicerydy, w wyniku czego są od nich trwalsze.
Rodzaje wosków
- Woski pochodzenia zwierzęcego
- wosk pszczeli
- lanolina
- spermacet (olbrot)
- wosk trupi
- Woski pochodzenia roślinnego
- Woski mikrokrystaliczne
- Woski mineralne
- Woski syntetyczne
Funkcje w kosmetykach
- nadaje połysk
- poprawia smarowność
- poprawia przyleganie
- poprawia trwałość
- podwyższa temperaturę topnienia
- trwałe w środowisku kwaśnym i zasadowym
Funkcje biologiczne
Woski w organizmach żywych spełniają rolę ochronną, powlekają cienką warstwą pióra, liście (chroniąc przed transpiracją), owoce; w skórze zwierząt wpływają na jej elastyczność, hydrofobowość i chronią przed wnikaniem drobnoustrojów.
Przypisy
- ↑ Uwe Wolfmeier i inni, Waxes, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, DOI: 10.1002/14356007.a28_103 (ang.).
- ↑ Encyklopedia techniki CHEMIA. Warszawa: WNT, 1965.
- ↑ Mały słownik chemiczny. Jerzy Chodkowski (red.). Wyd. V. Warszawa: Wydawnictwo „Wiedza Powszechna”, 1976.
Bibliografia
- Red. Paweł Kozyra, Słownik szkolny chemia, Wydawnictwo Zielona Sowa Kraków 2005, s. 406
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.