Wychid

Wychid
Вихід
Państwo

 Ukraina

Położenie
Pasmo

Góry Czywczyńskie (Karpaty Marmaroskie)

Wysokość

1471 m n.p.m.

Wybitność

99 m

Położenie na mapie Karpat Marmaroskich, Czarnohory i Połonin Hryniawskich
Mapa konturowa Karpat Marmaroskich, Czarnohory i Połonin Hryniawskich, w centrum znajduje się czarny trójkącik z opisem „Wychid”
Położenie na mapie Karpat
Mapa konturowa Karpat, po prawej nieco u góry znajduje się czarny trójkącik z opisem „Wychid”
Ziemia48°01′03,6329″N 24°34′38,0316″E/48,017676 24,577231

Wychid (ukr. Вихід) – mało wybitny szczyt górski w północnej części Karpat Marmaroskich położony na granicy ukraińskich obwodów iwanofrankiwskiego i zakarpackiego.

Topografia

Wychid położony jest w grzbiecie, który na Stogu odbijaja ku północy od głównego grzbietu Karpat Marmaroskich i łączący to pasmo z Czarnohorą[1][2]. Jest to jego pierwsza wyróżniana kulminacja na południe od rozdzielającej oba pasma Przełęczy Szybeńskiej (1342 m n.p.m.)[1][2][3]. Wychid wznosi się na wysokość 1471 m n.p.m.[1][2] (1471,4 m)[4] przy wybitności równej 99 m i izolacji 3,3 km (najbliższy wyższy szczyt to Raduł[5].

Kolejne szczyty w kierunku północnym to nienazwany punkt wysokości 1411 m oraz (już w granicach Czarnohory) Waskul (1730) i Pop Iwan (2028 m), z kolei w kierunku południowym Szczawnik (1426 m), szczyt bez nazwy o wysokości 1378 m i Raduł (1598 m). Zachodnie zbocza odwadniane są przez potoki tworzące następnie Białą Cisę (dorzecze Cisy), zaś cieki spływające ze wschodnich zboczy uchodzą do Czarnego Czeremoszu (dorzecze Prutu) – w obu przypadkach ostatecznym recypientem jest Dunaj[1][2].

Grań między Popem Iwanem a Stogiem współcześnie stanowi granicę obwodową[1], w przeszłości zaś stanowiła granicę krajową (galicyjsko-węgierską)[6] a później państwową (polsko-czechosłowacką[7] – czego pamiątką jest znajdujący się na szczycie słupek graniczny[2]. W dwudziestoleciu międzywojennym dla tej części Masywu Marmaroskiego, która znajdowała się w granicach Polski, utarła się nazwa Gór Czywczyńskich[3].

Panorama z Wychidu obejmuje całe pasmo Czarnohory (od Petrosa po Pop Iwana – od północnego zachodu po wschód), dalej Połoniny Hryniawskie (Ludowa, Baba Ludowa, Hala Michajłowa – od wschodu po południowy wschód), Góry Czywczyńskie (Czywczyn, Kopilasz, Stóg – od południowego wschodu po południe) oraz inne partie Karpat Marmaroskich (Korbul, Farcău, Steawuł Wełyky, Neniska Wełyka, Neniska Mała, Petros Marmaroski – od południa po wschód). Całość domyka boczny widok na południkowe ramiona Świdowca[5].

Ochrona przyrody i turystyka

Wierzchołek nie jest objęty wielkopowierzchniową formą ochrony przyrody, znajduje się ok. 1,5 km na południowy zachód od granic Karpackiego Parku Narodowego[1][2]

Przez szczyt przebiega znakowany na czerwono Zakarpacki Szlak Turystyczny biegnący tu z Czarnohory na północy w kierunku Stogu na południu. Od zachodu na Wychid wyprowadza żółty szlak, którym można dotrzeć ze wsi Tyszczora[2]. W końcu lat 30. XX wieku przez szczyt miał prowadzić Główny Szlak Karpacki PTT[8][9], choć nie jest pewne, czy ostatecznie doszło do jego wyznakowania w terenie[10].

Nazwa

Zgodnie z nomenklaturą austriacką z końca XIX wieku szczyt określano mianem Wichin[6]. Wydana w 1933 roku polska mapa topograficzna Wojskowego Instytutu Geograficznego (arkusz Żabie) na oznaczenie szczytu wprowadziła nazwę Wichid[7] którą jako błędną krytykował Henryk Gąsiorowski – jego zdaniem poprawne było określenie Wychid[11]. Ten sam autor w swoim Przewodniku po Beskidach Wschodnich (1933) roku posługiwał się nazwą Wychid lub spolszczoną Wychód[12]. Nazwę Wychid podawały też publikacje PTT[8]. Z kolei nazwę Wichid stosował chociażby Jerzy Kondracki (1937)[3].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f Wichid w OpenStreetMap
  2. ↑ a b c d e f g Wasyl Hutyriak (red.), Чорногора / Chornohora, mapa turystyczna w skali 1:50 000, Steżky ta mapy, 2022, ISBN 978-617-7695-07-2 (ukr. • ang.).
  3. ↑ a b c Jerzy Kondracki, Karpaty Marmaroskie, Walery Goetel, Jan Alfred Szczepański (red.), „Wierchy”, Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (15), Kraków: Gebethner i Wolff, 1937, s. 104, 106 (pol.).
  4. ↑ Mapa topograficzna 1:100 000, arkusz Worochta (M-35-134), Sztab Generalny Armii Radzieckiej, 1976 [dostęp 2024-03-22] (ros.).
  5. ↑ a b Vihid [online], peakvisor.com [dostęp 2024-03-22] [zarchiwizowane z adresu 2024-03-22] (ang.).
  6. ↑ a b Wichin, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 281.
  7. ↑ a b Mapa topograficzna 1:100 000, arkusz Żabie (pas 56, słup 39), Wojskowy Instytut Geograficzny, 1933 (pol.).
  8. ↑ a b Emil Stolfa, Jan Czerwiński, II. Komisje międzyoddziałowe | B. Komisja Wschodnio-beskidzka, [w:] Jan Gwalbert Pawlikowski, Walery Goetel (red.), Sprawozdanie Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego z działalności za czas od 1 marca 1930 do 28 lutego 1931 r., „Wierchy”, Zarząd Główny i Oddział Lwowski Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (9), Kraków: Gebethner i Wolff, 1931, s. X–XII (pol.).
  9. ↑ Józef Moszczeński (red.), Mapa Czarnohora do Przewodnika historyczno-turystycznego Szlakiem II Brygady Legionów Polskich w Karpatach Wschodnich, skala 1:100 000, Warszawa: Zakłady Graficzne J. Hurwicz, 1937 (pol.).
  10. ↑ Adam Lenkiewicz, Władysław Niedenthal, Część II turystyczna, [w:] Józef Moszczeński (red.), Szlakiem II Brygady Legionów Polskich w Karpatach Wschodnich. Przewodnik historyczno-turystyczny po Gorganach i Czarnohorze, Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1937, s. 284 (pol.).
  11. ↑ Henryk Gąsiorowski, Nowe wschodniokarpackie arkusze wojskowej mapy Polski 1:000 000, „Płaj” (3), Warszawa: Towarzystwo Karpackie, 1990, s. 99, ISBN 83-85141-03-0 [zarchiwizowane z adresu 2021-06-26] (pol.).
  12. ↑ Henryk Gąsiorowski, Przewodnik po Beskidach Wschodnich, t. II: Pasmo Czarnohorskie, Lwów — Warszawa: Książnica-Atlas, 1933, s. 405, 479, 486 (pol.).
Szczyty Gór Czywczyńskich

przewyższające 1400 m n.p.m.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya