Węsiory

Węsiory
Wãsorë
wieś
Ilustracja
Kościół filialny pw. Matki Boskiej Różańcowej w Węsiorach.
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

kartuski

Gmina

Sulęczyno

Liczba ludności 

745

Strefa numeracyjna

58

Kod pocztowy

83-320[2]

Tablice rejestracyjne

GKA

SIMC

0174881

Położenie na mapie gminy Sulęczyno
Mapa konturowa gminy Sulęczyno, po prawej znajduje się punkt z opisem „Węsiory”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Węsiory”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Węsiory”
Położenie na mapie powiatu kartuskiego
Mapa konturowa powiatu kartuskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Węsiory”
Ziemia54°13′53″N 17°50′38″E/54,231389 17,843889[1]
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Węsiory, dodatkowa nazwa w języku kaszubskim Wãsorë[3], (niem. Wensiorri[4]) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Sulęczyno[5][6].

Miejscowość leży na Pojezierzu Kaszubskim, przy drodze wojewódzkiej nr 228. Siedziba sołectwa Węsiory.

Integralne części wsi Węsiory[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0174898 Borowiec część wsi (do 2023 r.)
0174906 Czarlino część wsi (do 2023 r.)
0174912 Szkudłowo część wsi
0174929 Szymanowo część wsi
0174935 Węsierska Huta część wsi
0174941 Wygoda część wsi
0174958 Zarębiska część wsi
0174964 Żmudowo część wsi

Wieś szlachecka położona była w II połowie XVI wieku w powiecie mirachowskim województwa pomorskiego[7]. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wieś znajduje się na turystycznym szlak turystyczny zielony Szlaku Kamiennych Kręgów[8].

W pobliżu wsi zachowało się cmentarzysko Gotów z I-III wieku. Zachowały się trzy kamienne kręgi i część czwartego oraz 20 kurhanów. Średnica największego kręgu wynosi 26 metrów i ułożona jest z kamieni o wysokości ok. 1,5 m. Pośrodku niektórych znajdują się kamienne stele. Groby ciałopalne lub szkieletowe znajdują się w różnych miejscach w obrębie kręgów. Kurhany mają koliste podstawy o średnicy od 4 do 16 metrów i niekiedy również stele kamienne na szczycie[9].

O badaniach archeologicznych prowadzonych na cmentarzysku opowiada powieść dla młodzieży Skarb Atanaryka (1960) Zbigniewa Nienackiego[10].

Nazwa miejscowości i nazwisko z nią związane

Nazwa miejscowości wywodzi się od dawnego przezwiska Węsior czy Węsiora, które związane jest z rzeczownikiem wąs. Nazwa ta należy do tzw. nazw rodowych, tzn. takich, które pierwotnie oznaczały ludzi, a następnie przeszły na miejsca przez tych ludzi zamieszkałe[11]. Niemiecką nazwę miejscowości z czasów pruskich Wensiorri hitlerowcy zastąpili w latach II wojny światowej mniej słowiańską w brzmieniu: Wensern[12].

Węsiory jako stara wieś szlachecka dała początek nazwisku Węsierski. Wg danych z 2014 r. nosiło je w Polsce 1.884 osób, z czego aż 1.403 w woj. pomorskim, z wyraźną koncentracją w środkowokaszubskich powiatach: kartuskim (340 osób), kościerskim (206), bytowskim (153) i Gdańsku (126)[13].

Historia miejscowości

Na podstawie przywileju Wielkiego Mistrza Zakonu Krzyżackiego z roku 1360 Winricha von Kniprode, Węsiory stały się dobrami rycerskimi. Na przestrzeni lat następował podział tych dóbr. W roku 1869 we wsi było 10 działów szlacheckich, 24 zagród gburskich i 10 zagrodników, funkcjonowała szkoła katolicka. Obszar wsi wynosił 2.434 ha[14].

Na koniec 1892 r wieś z przyległościami liczyła 648 mieszkańców, 640 Kaszubów, 6 Żydów i 2 Niemców[15]. Do roku 1910 r. nastąpił wzrost liczby mieszkańców do 865 osób. W tej liczbie było 851 Kaszubów, 12 Niemców i 2 Polaków[4].

W roku 1913 we wsi funkcjonowała karczma Wilhelma von Ganskiego, było 2 znaczących posiadaczy ziemskich: L. von Glownewski i Knopp. Były 2 sklepy kolonialno-spożywcze, jeden w karczmie, właścicielem drugiego był Leopold Gostkowski. Było też 2 kowali: von Gostkowski i K. Glownewski. Funkcjonował zegarmistrz Hildebrandt, mistrz murarski Michael Warkowski; szklarz Fritz Hildebrandt. 3 osoby zajmowały się handlem bydłem i końmi: kowal von Gostkowski, Labanski i Pallasz[16].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 145398.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1445 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. ↑ 01.10.2008 r., Uchwała Rady Gminy Sulęczyno Nr XIV/122/2008. Numer przypisany dodatkowej nazwie miejscowości lub obiektu fizjograficznego w MSWiA - NM/39-19
  4. ↑ a b Prussia (Kingdom) Statistisches Landesamt, Gemeindelexikon für die regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln: Auf grund der ergebnisse der volkszählung vom. 1. Dezember 1910 und anderer amtlicher quellen bearbeitet vom Königlich Preussischen Statistischen Landesamte, verlag des Königlichen Statistischen Landesamts, 1912, s. 30-31 [dostęp 2025-05-27] (niem.).
  5. ↑ a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  6. ↑ a b GUS. Rejestr TERYT
  7. ↑ Prusy Królewskie w drugiej połowie XVI wieku : suplement. Cz. 1, Mapy, plany, Warszawa 2021, k. 1.
  8. ↑ Edyta Łosińska, Leśny spacer do miejsca owianego aurą tajemniczości, „Dziennik Bałtycki”, 228, 30 września 2022, s. 32, ISSN 2353-6160.
  9. ↑ Piotr Skurzyński, Pomorze, Warszawa: Wyd. Muza S.A., 2007, s. 326-327, ISBN 978-83-7495-133-3.
  10. ↑ Zbigniew Nienacki, Pan Samochodzik i skarb Atanaryka, Wydawnictwo Edipresse-Kolekcje, Warszawa 2016 ISBN 83-7989-760-5.
  11. ↑ Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.252
  12. ↑ Germanizacja nazw miejscowości w okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie 1939-1945. Wybór źródeł. Wstęp i opracowanie Mateusz Kubicki. Wydawnictwo IPN. Gdańsk-Warszawa 2012. s.63
  13. ↑ WĘSIERSKI - Nazwiska w Polsce [online], nazwiska.ijppan.pl [dostęp 2025-05-27].
  14. ↑ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIII - wynik wyszukiwania - DIR [online], dir.icm.edu.pl, s. 262 [dostęp 2025-05-27].
  15. ↑ Stefan Ramułt, Statystyka ludności kaszubskiej, Akademia Umiejȩtności, 1899, s. 98 [dostęp 2025-05-27].
  16. ↑ Adressbuch aller Länder der Erde, der Kaufleute, Fabrikanten, Gewerbetreibenden, Gutsbesitzer etc, Leuchs, 1894, s. 78 [dostęp 2025-05-27] (niem.).

Linki zewnętrzne

Galeria - kamienne kręgi

Gmina Sulęczyno

Siedziba gminy: Sulęczyno

Wsie
Osady
Części wsi
Miejscowości
zniesione

Herb gminy Sulęczyno

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya