X (1904)

X (Q35)
Klasa	okręt podwodny
	Historia
Stocznia	Arsenal de Cherbourg
Wodowanie	15 listopada 1904
	Marine nationale
Wejście do służby	1905
	Marine nationale
Nazwa	„Dauphin”
Wycofanie ze służby	21 maja 1914
	Dane taktyczno-techniczne
Wyporność; • na powierzchni; • w zanurzeniu	; 168 ton; 179 t
Długość	37 m
Szerokość	3,1 m
Zanurzenie	2,4 m
Zanurzenie testowe	30 m
Rodzaj kadłuba	jednokadłubowy
Materiał kadłuba	stal
	Napęd
	2 silniki benzynowe o łącznej mocy 260 KM; 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 230 KM; 2 śruby
Prędkość; • na powierzchni; • w zanurzeniu	; 8,5 węzła; 6 w.
Zasięg	powierzchnia: 170 Mm przy 8,25 w.; zanurzenie: 60 Mm przy 4,5 w.
	Uzbrojenie
	6 torped
Wyrzutnie torpedowe	4 × 450 mm
Załoga	15
	Multimedia w Wikimedia Commons

X (Q35) – francuski eksperymentalny okręt podwodny z początku XX wieku. Został zwodowany 15 listopada 1904 roku w stoczni Arsenal de Cherbourg i przyjęty w skład Marine nationale w roku 1905. 13 lutego 1911 roku nazwę okrętu zmieniono na „Dauphin”. Okręt skreślono z listy floty 21 maja 1914 roku.

Projekt i budowa

„X” został zaprojektowany przez inż. Gastona Romazzottiego(inne języki), który zmodyfikował stworzony przez Gabriela Maugasa(inne języki) projekt typu Farfadet^[1]. W jednostce tej po raz pierwszy we francuskich okrętach podwodnych użyto do napędu dwóch śrub^[1]^[2].

„X” zbudowany został w Arsenale w Cherbourgu^[1]^[2]. Okręt został zwodowany 15 listopada 1904 roku^[1]^[2]. Koszt budowy jednostki wyniósł 499 400 franków (19 976 £)^[2].

Dane taktyczno–techniczne

„X” był małym okrętem podwodnym o konstrukcji jednokadłubowej. Długość całkowita wykonanej ze stali jednostki wynosiła 37 metrów, szerokość 3,1 metra i zanurzenie 2,4 metra^[1]^[2]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 168 ton, a w zanurzeniu 179 ton^[1]^[2]. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa silniki benzynowe Panhard et Levassor o łącznej mocy 260 koni mechanicznych (KM)^[1]^[2]. Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne Sautter-Harlé(inne języki) o łącznej mocy 230 KM^[1]^[2]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 8,5 węzła na powierzchni i 6 węzłów w zanurzeniu^[1]^[2]. Zasięg wynosił 170 Mm przy prędkości 8,25 węzła w położeniu nawodnym oraz 60 Mm przy prędkości 4,5 węzła pod wodą^[1]^[2]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 30 metrów^[3].

Okręt wyposażony był w cztery wyrzutnie torped kalibru 450 mm: jedną wewnętrzną na dziobie oraz trzy zewnętrzne (w tym dwie systemu Drzewieckiego), z łącznym zapasem sześciu torped^[1]^[2]. Załoga okrętu składała się z 15 oficerów, podoficerów i marynarzy^[1]^[2].

Przebieg służby

„X” został wcielony do służby w Marine nationale w 1905 roku^[3]. Jednostka otrzymała numer ewidencyjny Q35^[2]. 13 lutego 1911 roku nazwę jednostki zmieniono na „Dauphin”^[1]^[2]. Okręt pełnił służbę na wodach kanału La Manche do 21 maja 1914 roku, kiedy został skreślony z listy floty^[1]^[2].

Zobacz też

Lista francuskich okrętów podwodnych

Przypisy

↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j ^k ^l ^m ⁿ Fontenoy 2007 ↓, s. 78.
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j ^k ^l ^m ⁿ ^o Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 207.
↑ ^a ^b Ivan Gogin: X submarine (1905). NAVYPEDIA. [dostęp 2016-11-20]. (ang.).

Bibliografia

Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
Ivan Gogin: X submarine (1905). NAVYPEDIA. [dostęp 2016-11-20]. (ang.).

[fon78-1] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j ^k ^l ^m ⁿ Fontenoy 2007 ↓, s. 78.

[con1921-207-2] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j ^k ^l ^m ⁿ ^o Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 207.

[nav-3] Ivan Gogin: X submarine (1905). NAVYPEDIA. [dostęp 2016-11-20]. (ang.).

[1]

[2]

[3]