Xanthosia
Xanthosia atkinsoniana | |||
| Systematyka[1][2] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Xanthosia | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Xanthosia Rudge Trans. Linn. Soc. London 10: 301 (1811)[3] | |||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
X. pilosa Rudge[4] | |||
| Synonimy | |||
| |||

Xanthosia – rodzaj roślin z rodziny selerowatych (Apiaceae). Obejmuje 20 gatunków[3]. Wszystkie występują w Australii[3], przy czym najbardziej zróżnicowane są w jej południowo-zachodniej części[5], brak przedstawicieli rodzaju na Terytorium Północnym[3][6].
Nazwa rodzaju utworzona została z greckiego słowa xanthos oznaczającego „żółty”, najprawdopodobniej od koloru włosków niektórych gatunków, ewentualnie barwy kwiatów[7].
Morfologia
- Pokrój
- Byliny, krzewinki, rzadziej rośliny roczne[8], nagie lub owłosione[6], w tym także szczeciniasto[8].
- Liście
- Ogonkowe i siedzące, z nasadami wąskopochwiastymi, blaszka różnego kształtu – od niepodzielonej, jajowatej lub trójkątnej do złożonej – trójlistkowej[8]. Ząbkowana, rzadko całobrzega[6].
- Kwiaty
- Zebrane w baldachy złożone lub zredukowane do pojedynczych, często w formie pseudancjum – wyglądające pozornie jak jeden kwiat. Pokrywy w liczbie odpowiadającej liczbie promieni baldachu, efektowne, podobne do płatków. Promienie baldachu złożonego nieliczne, czasem tylko jeden. Baldaszki zwykle są siedzące tj. bezpromieniowe. Pokrywki są nieliczne (zwykle 2–3[6]), podobne do płatków, zielone, białe, różowe lub żółte. Skrajne pokrywki są zwykle asymetryczne (powiększone). Działki kielicha są okazałe. Płatki korony są białe lub czerwonawe[8], zawinięte do wnętrza kwiatu i wąskie[6]. Słupek jest długi i cienki lub krótki i tęgi. Stylopodium jest płaskie lub wypukłe, nagie lub owłosione[8].
- Owoce
- Mniej lub bardziej owłosione jajowate lub wąsko eliptyczne rozłupnie, o nasadzie sercowatej. Wyraźnie żebrowane, bez karpoforu[8].
Systematyka
Rodzaj z podrodziny Mackinlayoideae z rodziny selerowatych Apiaceae[9]. W dawniejszych ujęciach systematycznych, jak większość rodzajów z tej podrodziny, rośliny te były zaliczane do araliowatych Araliaceae[8].
- Wykaz gatunków[3]
- Xanthosia atkinsoniana F.Muell.
- Xanthosia candida (Benth.) Steud.
- Xanthosia ciliata Hook.
- Xanthosia collina Keighery
- Xanthosia dissecta Hook.f.
- Xanthosia eichleri J.M.Hart & Henwood
- Xanthosia fruticulosa Benth.
- Xanthosia huegelii (Benth.) Steud.
- Xanthosia kochii (E.Pritz.) J.M.Hart & Henwood
- Xanthosia leiophylla F.Muell. ex Klatt
- Xanthosia peduncularis Benth.
- Xanthosia pilosa Rudge
- Xanthosia rotundifolia DC.
- Xanthosia scopulicola J.M.Hart & Henwood
- Xanthosia singuliflora F.Muell.
- Xanthosia stellata J.M.Hart & Henwood
- Xanthosia tasmanica Domin
- Xanthosia ternifolia J.M.Hart & Henwood
- Xanthosia tomentosa A.S.George
- Xanthosia tridentata DC.
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-09-22] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-09-22] (ang.).
- ↑ a b c d e f Xanthosia Rudge. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2023-09-22].
- ↑ Xanthosia. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2023-09-22].
- ↑ David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 984, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
- ↑ a b c d e Genus Xanthosia, [w:] New South Wales Flora Online [online], plantnet.rbgsyd.nsw.gov.au [dostęp 2023-09-22].
- ↑ Xanthosia, [w:] Electronic Flora of South Australia genus Fact Sheet [online], flora.sa.gov.au [dostęp 2023-09-22].
- ↑ a b c d e f g K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. XV. Flowering Plants. Eudicots. Springer International Publishing, 2018, s. 85. ISBN 978-3-319-93604-8.
- ↑ Genus Xanthosia Rudge, [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [online], USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System [dostęp 2023-09-22].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.