Yorkowie
Królewski dom Yorków    Edward IV Edward V Ryszard III | |
| Poprzedzeni przez | Dynastię Lancasterów |
|---|---|
| Zastąpieni przez | Dynastię Tudorów |
Yorkowie – boczna linia Plantagenetów, jej herbem była biała róża.
Dzieje rodu
Założycielem tej linii był czwarty syn[1] króla Edwarda III – książę Yorku Edmund z Langley. Pretensje do tronu wniósł jako pierwszy jego wnuk Ryszard Plantagenet, 3. książę Yorku, który tytuł księcia Yorku odziedziczył po zmarłym bezpotomnie stryju Edwardzie Norwichu[2]. Dodatkowo matką Ryszarda była Anne Mortimer, prawnuczka Lionela, księcia Clarence (drugiego syna[3] Edwarda III)[2]. W ten sposób Ryszard miał podwójne prawo do tronu Anglii.
W 1460 Ryszard i jeden z jego synów zginęli w bitwie pod Wakefield. Tytuł księcia Yorku odziedziczył jego najstarszy syn Edward, który w 1461 strącił z tronu Henryka VI Lancastera i został królem Anglii. Był królem do 1483 z krótką przerwą w latach 1470-1471, gdy do władzy powrócił obalony król. Nadal trwały jednak walki wewnątrz rodziny. Po śmierci Edwarda IV tron objął jego syn Edward V, ale został strącony z tronu przez swego stryja. Po śmierci Ryszarda III w 1485 w bitwie pod Bosworth władzę przejął spokrewniony z Lancasterami Henryk VII Tudor (bratanek Henryka VI), który ożenił się z córką Edwarda IV, Elżbietą York.
Dynastia Yorków wymarła w linii męskiej w 1499 (egzekucja Edwarda Plantageneta, hrabiego Warwick), a w linii żeńskiej w 1541 (stracenie błogosławionej Margaret Pole, siostry Edwarda). Perkin Warbeck, który był pretendentem do tronu Anglii w latach 90. XV w., twierdził, że jest ocalałym Ryszardem, synem Edwarda IV i Elźbiety Woodville. Został stracony jako zdrajca w 1499. Pretensje do tronu Anglii zgłosili również kolejno trzej siostrzeńcy Edwarda IV i Ryszarda III: John de la Pole, Edmund de la Pole i Richard de la Pole, synowie księżnej Suffolk Elizabeth. Żaden z nich nie miał legalnego potomka. Richard, znany jako Biała Róża, zginął w bitwie pod Pawią w 1525. Roszczenia siostrzeńców do tronu wspierała Małgorzata York, księżna-wdowa Burgundii.
Drzewo genealogiczne
| Edward III 1312–1377 król Anglii | Filipa de Hainault 1314–1369 | Piotr I Okrutny 1334–1369 król Kastylii i Leónu | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Tomasz Holland 1314–1360 hrabia Kentu | Joanna z Kentu 1328–1385 | Edward (Czarny Książę) 1330–1376 książę Walii | Lionel z Antwerpii 1338–1368 książę Clarence | Elżbieta de Burgh 1332–1363 hrabina Ulsteru | Edmund Langley 1341–1402 książę Yorku | Izabela Kastylijska 1355–1392 | Konstancja Kastylijska 1354–1394 | Jan z Gandawy 1340–1399 książę Lancaster | Blanka Lancaster 1345–1369 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Tomasz Holland 1350–1397 hrabia Kentu | Ryszard II 1367–1400 król Anglii | Edmund Mortimer 1351–1381 hrabia Marchii | Filipa Plantagenet 1355–1382 hrabina Ulsteru | Katarzyna Swynford 1350–1403 | Henryk IV Lancaster 1367–1413 król Anglii | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jan Holland 1352–1400 książę Exter | Elżbieta Lancaster 1363–1426 | Eleonora Holland 1370–1405 | Roger Mortimer 1374–1398 hrabia Marchii | Edward Norwich 1373–1415 książę Yorku i Aumale | Konstancja York 1374=1416 | Thomas le Despenser 1373–1400 hrabia Gloucester | Joanna Beaufort 1379–1440 | Ralph Neville 1364–1425 hrabia Westmorland | Henryk V Lancaster 1387–1422 król Anglii | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jan Holland 1395–1447 książę Exter | Edmund Mortimer 1391–1425 hrabia Marchii | Anna Mortimer 1390–1411 | Ryszard Conisburgh 1375–1415 hrabia Cambridge | Isabel le Despenser 1400–1439 | Ryszard de Beauchamp 1382–1439 hrabia Warwick | Ryszard Neville 1400–1460 hrabia Salisbury | Henryk VI Lancaster 1421–1471 król Anglii | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ryszard Plantagenet 1411–1460 książę Yorku | Cecylia Neville 1415–1495 | Anna de Beauchamp 1426–1492 | Richard Neville 1428–1471 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Henryk Holland 1430–1475 książę Exeter | Anna York 1439–1476 | Elżbieta Woodville 1437–1492 | Edward IV York1442–1483 król Anglii | Edmund York 1443–1460 hrabia Rutland | Jan de la Pole 1442–1492 książę Suffolk | Elżbieta York 1444–1503 | Małgorzata York 1446–1503 | Karol Zuchwały 1433–1477 książę Burgundii | Jerzy York 1449–1478 książę Clarence | Izabela Neville 1451–1476 | Ryszard III York 1452–1485 król Anglii | Anna Neville 1456–1485 | Edward Westminster 1453–1471 książę Walii | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Henryk VII Tudor 1457–1509 król Anglii | Elżbieta York 1466–1503 | Edward V York 1470–1483 król Anglii | Ryszard Shrewsbury 1473–1483 | Jan de la Pole 1462–1487 hrabia Lincoln | Ryszard de la Pole 1480–1525 | Ryszard Pole 1462–1505 | Małgorzata York 1473–1541 | Edward Plantagenet 1475–1499 hrabia Warwick | Edward Middleham 1473–1484 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ Czwarty syn, który przeżył dzieciństwo
- ↑ a b Sarah Gristwood, Kobiety wojny dwóch róż, 2022, s. 46, ISBN 978-83-67276-02-3.
- ↑ Drugi syn, który przeżył dzieciństwo
Bibliografia
- Charles Phillips: The Illustrated Encyclopedia of Royal Britain. New York: Metro Books, 2009. ISBN 978-1-4351-1835-5.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.