Yu-Mex

Okładka jugosłowiańskiej broszury promującej lokalną premierę filmu Un día de vida z 1950 r., znanego w Jugosławii jako Jedan dan života. Na zdjęciach gwiazdy Roberto Cañedo i Columba Domínguez.

Yu-Mex (skrzyżowanie wyrazów „jugosłowiański” i „meksykański”) – styl muzyki popularnej w Socjalistycznej Federalnej Republice Jugosławii, oparty na elementach tradycyjnej muzyki meksykańskiej (np. mariachi i ranchera)[1]. Szczyt popularności tego gatunku przypada na lata pięćdziesiąte i sześćdziesiąte XX wieku[2].

Historia

Bezpośrednio po wojnie Jugosławia nie dysponowała rozbudowanym przemysłem filmowym, przez co większość filmów importowano ze Związku Radzieckiego. Po rozłamie wśród państw socjalistycznych w 1948 r., w kraju zaprzestano wyświetlania filmów radzieckich. Jednocześnie przywódca Jugosławii, Josip Broz Tito, ze względu na kwestie ideologiczne nie chciał, aby jego kraj importował amerykańskie filmy. W rezultacie do jugosłowiańskich kin wprowadzono meksykańskie produkcje, często gloryfikujące rewolucję meksykańską i przedstawiające zwykłych Meksykanów jako powstających przeciwko uciskającemu państwu meksykańskiemu, co uczyniło je na tyle „rewolucyjnymi”, że można było je wyświetlać w kraju socjalistycznym. Dostrzeżono wiele podobieństw między walką prowadzoną przez partyzantów jugosłowiańskich podczas II wojny światowej a walką partyzantów walczących podczas rewolucji meksykańskiej[3].

Pierwszym meksykańskim filmem, który miał swoją premierę w Jugosławii, był dramat Un día de vida z 1950 r. (Jedan dan života), który stał się wielkim hitem[3][4]. Jego fabuła - dotycząca egzekucji buntownika podczas rewolucji meksykańskiej - doprowadziła wielu jugosłowiańskich widzów do łez spowodowanych ich własnymi, podobnymi doświadczeniami z czasów II wojny światowej[5][6].

Popularne stały się również inne, mniej polityczne filmy meksykańskie, takie jak komedie i romanse. Wielu młodych Jugosłowian często naśladowało styl meksykańskich gwiazd filmowych, a wśród muzyków popularne stało się wykonywanie tradycyjnych meksykańskich piosenek - zarówno po hiszpańsku, jak i po serbsko-chorwacku[3][7]. Po latach 70. zainteresowanie powoli osłabło.

Do znanych wykonawców Yu-Mex tamtej epoki należeli Nikola Karović, Slavko Perović, Ljubomir Milić i jego zespół Paloma (aka Palomci, wśród nich Rade Todosijević[8][9]), Miroslava Mrđa, Đorđe Masalović, Ana Milosavljević, Trio Tividi, Manjifiko, Nevenka Arsova i inni[10]. Piosenki Yu-Mex wykonali także inni znani piosenkarze i muzycy, tacy jak Predrag Cune Gojković i Mišo Kovač[11].

Przypisy

  1. Ilko Čulić: YU-Mex fenomen: Zbog njih je sombrero bio glavni hit.... 24 Sata, 16 lipca 2012. (chorw.).
  2. Zaboravljeni junaci sombrero ere. BETA, 14 października 2008. (bośn.).
  3. a b c Robert McKee Irwin. Mexican Golden Age Cinema in Tito's Yugoslavia. „The Global South”. 4 (1), s. 151–166, 2010. 
  4. Manja Topalović: YuMex Craze: How Mexican Film Won Over Yugoslavia. Sigedon Books & Antiques.
  5. El fenómeno Yu-Mex: Cuando Yugoslavia se inundó de mariachis y rancheras. El Criticiclo, 23 February 2019. (hiszp.).
  6. Alvaro Amador Muniz: Yugoslavia's secret weapon against Soviet influence: YuMex culture. Yucatán Magazine, 3 kwietnia 2022.
  7. Rodrigo Osegueda: Yu-Mex, cuando la música mexicana enamoró la Ex Yugoslavia. México Desconocido. (hiszp.).
  8. S. Đurić: Meksikanac na srpski način. Vesti Online, 7 lutego 2011. (serb.).
  9. KVARTET PALOMA - Usamljeni decak - Diskos EDK-3042. ZVUCI JUGOSLAVIJE - SOUNDS OF YUGOSLAVIA, 25 marca 2010. (serb.).
  10. Miha Mazzini: YuMex or Yu-Mex: Mexican music in fifties Yugoslavia. mihamazzini.com.
  11. V.A.- 101 Meksikanska 1951-2011 - Mexican Music From Yugoslavia - Musica Mexicana de Yugoslavia. Lightning Strikes : Music and Whatever Else, 11 May 2014.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya