Zygmunt Rolecki
| Pełne imię i nazwisko |
Zygmunt Jerzy Rolecki |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
21 kwietnia 1881 |
| Data i miejsce śmierci |
26 sierpnia 1965 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
208 pułk ułanów |
| Stanowiska |
dowódca pułku |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |

Zygmunt Jerzy Rolecki vel Rothhirsch[a] (ur. 21 kwietnia 1881 w Krakowie, zm. 26 sierpnia 1965 w Warszawie) – major kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, inżynier architekt.
Życiorys
Syn Józefa Rothhirscha i Anny z domu Wald urodzony 21 kwietnia 1881 w Krakowie[b]. Ukończył szkołę realną i studiował na Politechnice Wiedeńskiej[3]. W 1909 zdał drugi egzamin[3]. Przed I wojną światową pracował w Krakowie jako przedsiębiorca budowlany[3]. Był jednym z założycieli i członkiem konnego oddziału „Sokoła”[3].
Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich. 29 września 1914 został mianowany podporucznikiem[3][1][4]. W kampanii karpackiej dowodził plutonem 3 szwadronu kwalerii[5]. Później został dowódcą 2 szwadronu 2 pułku ułanów[1][6]. 1 lipca 1916 awansował na porucznika[4]. Wyróżnił się 3 sierpnia 1916 pod Rudką Miryńską. 31 marca 1922 podpułkownik Stanisław Rabiński, działając z upoważnienia komisji odznaczeniowej byłego 2 pułku ułanów, sporządził wniosek na odznaczenie Orderem Virtuti Militari, w którym napisał:
Dnia 3/VIII.1916r. po przerwaniu frontu przez nieprzyjaciela pod Rudką Miryńską, 2 Pułk Ułanów Leg. Pol. dostał zadanie powstrzymać nieprzyjaciela, załatać wyłom. Porucznik (obecnie major w rezerwie) Rolecki Zygmunt z 2-gim szwadronem, jako jego d-ca, pierwszy nawiązał czucie z nieprzyjacielem, stoczył skuteczną walkę z jednym z jego oddziałów, zmusił go do ustąpienia, tym w wielkiej części przyczynił się do wykonania przez pułk jego zadania, a następnie w bardzo ciężkich warunkach utrzymał ze szwadronem odcinek, jaki w toku akcji pułk zajął[3].
6 kwietnia 1917 był wymieniony jako uprawniony do odznaczenia austriackim Krzyżem Wojskowym Karola[1]. Po kryzysie przysięgowym przeszedł do Polskiej Siły Zbrojnej[1]. Przydzielony na Kurs Wyszkolenia Kawalerii w Mińsku Mazowieckim, przejściowo będąc jego komendantem[1]. 15 października 1918 Rada Regencyjna ustaliła jego starszeństwo w randze rotmistrza od dnia 1 lipca 1917[7].
15 stycznia 1919 został przydzielony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Kielce na stanowisko zastępcy komendanta[8]. 17 czerwca 1919 został przeniesiony do Stacji Zbornej Warszawa[9]. 17 października 1919 został przeniesiony z dniem 1 października 1919 na etat urzędnika wojskowego w VII randze z przydziałem do Zarządu Budownictwa Wojskowego Dowództwa Okręgu Generalnego Kraków[10]. Latem 1920 w czasie wojny z bolszewikami został wyznaczony na stanowisko dowódcy szwadronu zapasowego 2 pułku szwoleżerów[1], a później dowódcy 208 pułku ułanów[3]. Z dniem 25 października 1921 został zdemobilizowany i przydzielony w rezerwie do 2 pułku szwoleżerów[11][12][13][14]. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu majora ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 28. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 – kawalerii)[15][16].
W 1928 przeprowadził się do Warszawy i zamieszkał przy Al. Szucha 16[3]. W 1934, jako oficer pospolitego ruszenia pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr I. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”[17]. W trakcie II wojny światowej był prześladowany jako Żyd, trafił do getta warszawskiego, lecz przeżył. Prawdopodobnie pomogła mu w tym jego pasierbica Teodora Żukowska, która pracowała w okupacyjnym Urzędzie Dystryktu Warszawskiego[18].
Zmarł 26 sierpnia 1965 w Warszawie i został pochowany na cmentarzu parafialnym w Radości[1].
Był żonaty dwukrotnie żonaty, z pierwszego związku miał córkę Augustynę (ur. 1908). Jego drugą żoną była Augusta Dittrich, która miała córkę z pierwszego związku Teodorę[3].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5394 – 17 maja 1922[19][3][20][21]
- Krzyż Niepodległości – 10 grudnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[22]
- Krzyż Walecznych dwukrotnie[3]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[3]
Uwagi
- ↑ 28 listopada 1916 przyjął chrzest katolicki[1]. C. k. Namiestnictwo reskryptem l. 174448/6964/XII z 4 października 1917 zezwoliło Zygmuntowi Jerzemu Rothirschowi na zmianę nazwiska rodowego „Rothhirsch” na „Rolecki”[2].
- ↑ Zygmunt Jerzy Rolecki w kwestionariuszu kawalera Orderu Virtuti Militari podał, że urodził się 21 kwietnia 1881[3]. Taką samą datę urodzin podali autorzy „Słownika Legionistów Polskich 1914-1918”. Ponadto wskazali, że nazwisko panieńskie matki brzmiało „Wold”, a także, że Zygmunt Rolecki ukończył studia budowlane w Wiedniu w roku 1906[1]. W „Spisie ludności miasta Krakowa z r. 1910” zapisano, że urodził się 15 kwietnia 1881[2].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i Janusz Cisek, Ewa Kozłowska, Łukasz Wieczorek: Rolecki (do 1917: Rothirsch) Zygmunt Jerzy. [w:] Słownik Legionistów Polskich 1914-1918 [on-line]. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2025-12-26].
- ↑ a b Spis ludności 13 1910 ↓, s. 205.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Rolecki Zygmunt Jerzy. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.53-4440 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-12-23].
- ↑ a b Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 42.
- ↑ Mniszek i Rudnicki 1929 ↓, s. 12.
- ↑ Mniszek i Rudnicki 1929 ↓, s. 17.
- ↑ Dz. Rozp. Kom. Wojsk. Nr 1 z 28 października 1918, poz. 6.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 6 z 21 stycznia 1919 , poz. 253.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 70 z 26 czerwca 1919, poz. 2260.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 95 z 26 listopada 1919, poz. 3726.
- ↑ Pierwsza lista 1921 ↓, s. 1 (Jazda).
- ↑ Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 241.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 598.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 539.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 695.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 617.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 269, 834.
- ↑ Grzegorz Rossoliński-Liebe, Polnische Bürgermeister und der Holocaust: Besatzung, Verwaltung und Kollaboration, Grzegorz Rossoliński-Liebe (red.), Berlin/Boston: De Gruyter De Gruyter Oldenbourg [Imprint], 2024, ISBN 978-3-11-075006-5.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 stycznia 1923, s. 34.
- ↑ Dereń 1938 ↓, s. 419.
- ↑ Mniszek i Rudnicki 1929 ↓, s. 37.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 287, poz. 381 (ISAP)
Bibliografia
- Spis ludności miasta Krakowa z r. 1910. T. 13: Dzielnica VII. Kraków: 1910.
- Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917). Komenda Legionów Polskich, 1917.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
- Pierwsza lista oficerów rezerwowych WP. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
- Alfabetyczny spis oficerów rezerwy. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922-05-01.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Andrzej Dereń: Lista kawalerzystów i artylerzystów konnych odznaczonych Orderem Wojennym „Virtuti Militari”. W: Księga Jazdy Polskiej. Bolesław Wieniawa-Długoszowski (red.) Bronisław Rakowski (red.) Władysław Dziewanowski (red.) Karol Koźmiński (red.) Stanisław Strumph-Wojtkiewicz (red.) Stanisław Ostoja-Chrostowski (red.) Stanisław Haykowski (ilust.). Warszawa: Zakłady Graficzne Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska”, 1938.
- Adam Mniszek, Klemens Rudnicki: Zarys historji wojennej 2-go Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.