Čierny orol
Čierny orol (pol. Czarny Orzeł) – zabytkowy budynek dawnego zajazdu przy obecnej ul. 1 Maja w Liptowskim Mikułaszu na Słowacji. Pomnik słowackiej kultury narodowej (od 1961 r.).
Murowana, piętrowa, klasycystyczna budowla, wzniesiona w ciągu ulicy wybiegającej z centrum miasta ku wschodowi, powstała w XVII w. jako dom zajezdny (słow. hostinec). Świadczy o tym – oprócz danych historycznych - m.in. szeroka przejazdowa sień, prowadząca na wewnętrzny dziedziniec budowli. W XIX w. rozbudowana o salę widowiskową, stała się najważniejszym w mieście ośrodkiem życia społecznego i kulturalnego, głównie tutejszych Słowaków, oraz świadkiem szeregu ważnych momentów w historii Słowacji. W sierpniu 1830 r. Gašpar Fejérpataky-Belopotocký przedstawieniem komedii Kocúrkovo Jána Chalupki dał początek słowackiemu teatrowi amatorskiemu (i słowackiemu teatrowi narodowemu w ogóle)[1].
1 maja 1918 r. socjaldemokraci z Liptowskiego Mikułasza zorganizowali na dziedzińcu Czarnego Orła zgromadzenie obywatelskie, na którym przyjęta została tzw. Liptovskomikulášska rezolúcia. Zgromadzeni żądali w niej m.in. szybkiego zakończenia wojny i ustanowienia 8-godzinnego dnia pracy, a oprócz żądań socjalnych po raz pierwszy publicznie zadeklarowali chęć utworzenia wspólnego państwa Czechów i Słowaków. W następnych dziesięcioleciach obiekt był znany jako Dom Robotniczy (słow. Robotnícky dom). Obecny wygląd Czarnego Orła jest wynikiem rozległych prac restauracyjnych, jakie miały miejsce w latach 1983–1994. Aktualnie w budowli znajduje się oddział naukowy biblioteki Gašpara Fejérpataky-Belopotockého (słow. Náučné oddelenie Knižnice Gašpara Fejérpataky-Belopotockého), galeria wystawowa Muzeum Liptowskiego oraz stała ekspozycja muzealna pt. „Myślistwo i rybactwo na Liptowie” (słow. Poľovníctvo a rybárstvo v Liptove)[1].
Przypisy
- ↑ a b Ľubica Škrinárová, Juraj Rohárik: „Liptovský Mikuláš a okolie”, seria BEDEKER, Štúdio HARMONY s. r. o., Banská Bystrica 2008, ISBN 978-80-89151-19-6, s. 42
Bibliografia
- Hochmuth Zdenko a kolektív: Nízke Tatry – západ. Turistický sprievodca ČSSR č. 10, wyd. Šport, Slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1982;
- http://www.mikulas.sk/sk/_clanok.php?clanok=524 Informacja o zabytku na stronie miasta Liptowski Mikułasz.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.