Śmiertek

Śmiertek
Thanatus
C.L. Koch, 1837
Ilustracja
Śmiertek piaskowy
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

pajęczaki

Rząd

pająki

Podrząd

Opisthothelae

Infrarząd

pająki wyższe

Rodzina

ślizgunowate

Rodzaj

śmiertek

Typ nomenklatoryczny

Araneus formicinus Clerck, 1757

Synonimy
  • Paratibellus Simon, 1932
Multimedia w Wikimedia Commons

Śmiertek[1] (Thanatus) – rodzaj pająków z rodziny ślizgunowatych. Kosmopolityczny. Obejmuje 94 opisane gatunki.

Morfologia

Thanatus vulgaris, widok przedni
Thanatus fabcirii, nogogłaszczek samca

Pająki o owalnym do wydłużonego zarysie ciała. W ubarwieniu dominują zwykle odcienie żółci lub bladego brązu[2].

Prosoma jest mniej więcej tak szeroka jak długa, po bokach zaokrąglona, niekiedy nieco ku przodowi zwężona. Oczy są niewielkie, wszystkie o podobnych rozmiarach, rozmieszczone w dwóch szeregach. Te w szeregu przednim leżą znacznie bliżej siebie niż w tylnym, w związku z czym jest od tylnego szeregu krótszy[2][3]. W widoku grzbietowym oczy pary przednio-środkowej leżą bardziej z przodu niż przednio-bocznej, a tylno-środkowej bardziej z przodu niż tylno-bocznej[3]. Rozstaw oczu tylno-środkowych jest równy lub mniejszy niż ich odległość od oczu tylno-bocznych[2]. Oczy par środkowych rozmieszczone są na planie wyraźnie dłuższego niż szerokiego[2] i szerszego w tyle czworokąta. Szczękoczułki zaopatrzone są w kondyle i mają ząbkowane krawędzie. Szerokość i długość wargi dolnej są zbliżone, a wydłużone szczęki dysponują długimi kolcami. Tarczowate do sercowatego sternum wchodzi tylnym końcem między biodra ostatniej pary. Na jego powierzchni czasem występują krótkie kolce[3].

Odnóża są stosunkowo długie[2][3], a najdłuższa jest para czwarta lub druga[3]. Skopule występują na stopach i w odsiebnych częściach nadstopiów[2][3]. Stopy wieńczą ząbkowane pazurki i przypazurkowe kępki szpatułkowatych szczecinek[2].

Opistosoma (odwłok) jest w zarysie owalna[2][3] z zaokrąglonym przodem i lekko zwężonym tyłem[2]. Na jej wierzchu widnieje ciemny pośrodkowy znak o kształcie lancetowatym[2][3] lub rombowatym[2].

Zachowanie i występowanie

Samica strzegąca kokonu

Śmiertki bytują głównie na powierzchni gleby, trawach i roślinności zielnej. Przemieszczają się szybko i zwinnie. Aktywnie polują na ofiary, nie tworzą sieci łownych[2]. Samica wytworzony kokon jajowy o zwykle pergaminowej fakturze umieszcza na gałązkach, łodygach liściach lub kamieniach i strzeże go przed zagrożeniami[3].

Przedstawiciele rodzaju występują w palearktycznej Eurazji, Indiach, Afryce i obu Amerykach[4]. W Polsce stwierdzono siedem gatunków[5].

Taksonomia

Śmiertek mrówczyn
Thanatus coloradensis, samica z kokonem
Thanatus atratus
Śmiertek cętkowany

Takson ten wprowadzony został w 1837 roku przez Carla Ludwiga Kocha. Gatunkiem typowym jest Araneus formicinus[6][4]. Wprowadzony w 1932 roku przez Eugène’a Simona Paratibellus[7] zsynonimizowany został z Thanatus w 2008 roku[8][4].

Do rodzaju zalicza się 94 opisane gatunki[4]:

Przypisy

  1. ↑ Philodromidae – Ślizgunowate. [w:] Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2025-06-19].
  2. ↑ a b c d e f g h i j k l G. Levy. The philodromid spiders of Israel (Araneae: Philodromidae). „Israel Journal of Zoology”. 26 (3), s. 193–229, 1977. DOI: 10.1080/00212210.1977.10688448. 
  3. ↑ a b c d e f g h i S. Almquist. Swedish Araneae, part 2--families Dictynidae to Salticidae. „Insect Systematics et Evolution, Supplement”. 63, s. 285–601, 2006. 
  4. ↑ a b c d Gen. Thanatus C. L. Koch, 1837. [w:] World Spider Catalogue [on-line]. World Spider Catalog Association, 2024. [dostęp 2025-06-19].
  5. ↑ Robert Rozwałka, Marzena Stańska: Check-list of spiders (Araneae) of Poland. [dostęp 2024-09-09].
  6. ↑ C.L. Koch: Übersicht des Arachnidensystems. Heft 1. Nürnberg: C. H. Zeh’sche Buchhandlung, 1837.
  7. ↑ E. Simon: Les arachnides de France. Synopsis générale et catalogue des espèces françaises de l’ordre des Araneae. Tome VI. 4e partie. Paris: Roret, 1932, s. 773–978.
  8. ↑ D.V. Logunov, E.F. Huseynov. A faunistic review of the spider family Philodromidae (Aranei) of Azerbaijan. „Arthropoda Selecta”. 17, s. 117–131, 2008. 

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya