Żytno
| wieś | |
.JPG) Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP w Żytnie | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2021) |
701[2] |
| Strefa numeracyjna |
34 |
| Kod pocztowy |
97-532[3] |
| Tablice rejestracyjne |
ERA |
| SIMC |
0148257 |
Położenie na mapie gminy Żytno  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa łódzkiego  | |
Położenie na mapie powiatu radomszczańskiego  | |
 50°55′37″N 19°37′40″E/50,926944 19,627778[1]
| |
Żytno – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Żytno.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.
Miejscowość jest siedzibą gminy Żytno.
Integralne części wsi
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 0148270 | Pławidła | kolonia |
| 0148286 | Sowin | osada |
Historia
W 1198 roku Kagnimir wymienił miejscowości Borowno i Kamion na Żytno. Wzmianki o Żytnie pochodzące z końca XII wieku znajdują się w spisie fundatorów i kollatorów Zakonu Bożogrobców w Miechowie. Christon de Zythn ofiaruje dziesięcinę z tej miejscowości na potrzeby klasztoru. Z XIV wieku pochodzą pierwsze wzmianki o przetwórstwie rud metali. W 1358 roku zostaje utworzona parafia Niepokalanego Poczęcia NMP w Żytnie. W 1441 roku pierwszy raz dowiadujemy się o Żytnie jako osadzie miejskiej. W 1760 roku Żytno utraciło prawa miejskie. Ziemiami będącymi obecnie w gminie Żytno władały znane rody szlacheckie m.in.: Borzykowscy herbu Abdank, Pągowscy herbu Doliwa, Pukarzewscy herbu Śreniawa, Rędzińscy herbu Zadora, Życieńscy herbu Zadora, Ostrowscy herbu Korab, Siemieńscy herbu Leszczyc, Majowie herbu Starykoń, Moszyńscy herbu Łodzia, Koniecpolscy herbu Pobóg.
W gospodarce na terenie gminy dominowało rolnictwo. Od XIX wieku zaczęto tu uprawiać na skalę przemysłową buraki cukrowe i chmiel oraz powstały stadniny koni oraz stawy rybne. W XIX wieku następuje rozwój drobnego przemysłu (kuźnice, cegielnie, młyny, tartaki, gorzelnie, cukrownie). Mieszkańcy gminy brali czynny udział w powstaniach narodowych oraz w walkach partyzanckich w okresie II wojny światowej. W XIX i XX wieku w wielu miejscowościach na terenie gminy funkcjonowały szkoły oraz prowadzono aktywne życie kulturalne. W 1973 roku z połączenia trzech gromad: Borzykowy, Maluszyna i Żytna, powstała gmina Żytno.
Oświata
Szkoła podstawowa w Żytnie po II wojnie światowej mieściła się w budynku dworskim. W 1992 roku wybudowano nowy budynek szkoły. W 2002 roku nadano jej imię Henryka Sienkiewicza.
- Placówki oświatowe w Żytnie
- Przedszkole Publiczne
- Publiczna Szkoła Podstawowa im. Henryka Sienkiewicza, ul.Ogrodowa 16[6].
Instytucje publiczne
We wsi funkcjonuje ośrodek zdrowia.
Parafia
Mieszkańcy wyznania rzymskokatolickiego podlegają parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Żytnie.
Zabytki
Na terenie wsi znajdują się następujące obiekty wpisane do rejestru zabytków[7]
- kościół parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia NMP, 1860–1865, nr rej.: A/125 z 16.04.2012; kościół został konsekrowany 30 maja 1885 roku.
- cmentarz katolicki, poł. XIX w., nr rej.: 436/88 z 27.05.1988;
- skwer (miejsce po cmentarzu rzymskokatolickim), przy ul. Konopnickiej, nr rej.: 437/88 z 27.05.1988;
- zespół dworski, z pierwszej połowy XIX w.
- dwór, nr rej.: 751 z 27.12.1967; należał do rodu Siemieńskich, którzy zbudowali też pobliski kościół Niepokalanego Poczęcia NMP. Po II wojnie światowej w budynku dworskim mieściła się szkoła podstawowa[8]. Objekt jest w rękach prywatnych i jest w końcowej fazie odbudowy(2020). Po remoncie i modernizacji będzie tu działał hotel[9][10].
- park, nr rej.: A-240/78 z 19.07.1995.
Ludzie związani z Żytnem
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 164603.
- ↑ Wieś Żytno w liczbach [online].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1630 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
- ↑ GUS. Rejestr TERYT
- ↑ Szkoły podstawowe
- ↑ NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 2008-09-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-08-30)].
- ↑ Siedziby ziemiańskie dzisiaj [online], Polskie Towarzystwo Ziemiańskie [dostęp 2020-06-29] (pol.).
- ↑ ADAPTACJA DWORU JANA NEPOMUCENA SIEMIEŃSKIEGO (WRAZ Z PARKIEM DWORSKIM) W ŻYTNIE NA CELE TURYSTYCZNO–KULTURALNE [online].
- ↑ Dwór w Żytnie - Poznaj Dwór [online], dworwzytnie.pl [dostęp 2020-06-29].
Linki zewnętrzne
- Strona Gminy Żytno
- Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu
- Żytno 1.), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo – Żyżyn, Warszawa 1895, s. 901.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.