Żółtko

Ten artykuł dotyczy substancji biologicznej. Zobacz też: Tomasz Żółtko (piosenkarz).
Żółtko jaja kurzego
Informacje w projektach siostrzanych
 Multimedia w Wikimedia Commons
 Definicje słownikowe w Wikisłowniku

Żółtko, deutoplazma – substancja zapasowa w komórce jajowej, stanowiąca materiał budulcowy i odżywczy dla rozwijającego się zarodka[1][2][3][4][5]. Jest lepkim, gęstym płynem z zawieszonymi, mikroskopowej wielkości, ziarenkami, płytkami lub kulkami[3]. Składa się m.in. z: białek[1][2][3][4] (witellogenin)[4], węglowodanów[1][2][3][4] (głównie glikogenu)[2][3], lipidów[1][2][4] (głównie fosfolipidów[1], np. lecytyny[6]), soli mineralnych oraz niektórych witamin[2][3]. Powstaje w procesie witelogenezy[7][8].

Żółtko u różnych grup zwierząt różni się składem chemicznym[3], barwą (np. u ptaków jest żółte – stąd nazwa)[2][3], wielkością (u ptaków duże, u ssaków natomiast bardzo małe)[2][3] oraz rozmieszczeniem[3].

Głównym składnikiem żółtek jest lecytyna należąca do fosfolipidów. Organizmy zasobne w żółtko zwane są polilecytalnymi. Są to głównie owady, gady, ptaki. Ssaki łożyskowe są oligolecytalne. Ilość żółtka i sposób jego rozmieszczenia w komórce ma wpływ na bruzdkowanie. Zawieszone ono jest w jaju za pomocą chalaz stanowiących elastyczne, białkowe skrętki, a samo żółtko jest otoczone błoną witelinową. Na kulce żółtka rozwija się zarodek. Embrion po spożytkowaniu całego pokarmu zawartego w żółtku wypełnia całe wnętrze jaja[potrzebny przypis].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ a b c d e żółtko. W: Encyklopedia Biologia. Agnieszka Nawrot (red.). Kraków: Wydawnictwo GREG, s. 592. ISBN 978-83-7327-756-4.
  2. ↑ a b c d e f g h żółtko, [w:] Słownik tematyczny. Biologia, cz. 2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 188, ISBN 978-83-01-16530-7.
  3. ↑ a b c d e f g h i j żółtko. [w:] Słownik terminów biologicznych PWN [on-line]. [dostęp 2017-03-31].
  4. ↑ a b c d e żółtko, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2017-03-31].
  5. ↑ Encyklopedia Audiowizualna Britannica: Biologia. Poznań: Wydawnictwo Kurpisz S.A., 2006, s. 158. ISBN 978-83-60563-11-3.
  6. ↑ lecytyny. W: Encyklopedia Biologia. Agnieszka Nawrot (red.). Kraków: Wydawnictwo GREG, s. 287. ISBN 978-83-7327-756-4.
  7. ↑ witellogeneza, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2017-03-31].
  8. ↑ witelogeneza, [w:] Słownik tematyczny. Biologia, cz. 2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 175, ISBN 978-83-01-16530-7.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya