Ṕ
Ṕ – litera alfabetu łacińskiego ze znakiem diakrytycznym w postaci ukośnej kreski.
W dawnym języku polskim
Litera ṕ występowała w zapisie języka średniopolskiego sugerowanym przez Jana Kochanowskiego w traktacie Ortografia polska[1], a także przez Jana Januszowskiego w Nowym karakterze polskim[2]. Oznaczała zmiękczone p, które w szesnastowiecznej polszczyźnie pojawiało się w wygłosie[3]. Jako przykład zastosowania Kochanowski podawał w swoim traktacie ortograficznym wyraz „łuṕ”[4], czyli drugą osobę liczby pojedynczej trybu rozkazującego od czasownika „łupić”[5], w odróżnieniu od rzeczownika „łup”, zapisywanego przez zwykłe p[4]. W siedemnastym wieku zmiękczone wersje spółgłosek b, p, w i f zaczęły zanikać w wymowie, by w kolejnym stuleciu zniknąć całkowicie[3]. W 1830 podczas prac nad reformą ortografii stwierdzono brak tych spółgłosek w języku[a][3].
W innych językach
Ṕ występuje również w zgodnej ze standardem ISO 9 transliteracji alfabetu abchaskiego jako odpowiednik znaku Ԥ/Ҧ[6][7], a także, w zapisie języka washoe, którym posługuje się niewielka grupa rdzennych mieszkańców Ameryki z plemienia Washoe[8] i w zapisie języka tsimane[9]. Dawniej również w zapisie języka dolnołużyckiego[10].
Kodowanie
| Symbol | Kod | |
|---|---|---|
| Wielka litera | Ṕ | U+1E54 |
| Mała litera | ṕ | U+1E55 |
Uwagi
- ↑ Klemensiewicz w przypisie 403 (na s. 740) podaje jednak przykłady na to, że według niektórych autorów w wymowie istnienie tych spółgłosek utrzymywało się nieco dłużej, cytuje m.in. J. Rozwadowskiego, który w 1923 r. pisał „Oznaczanie miękkości wyszło z użycia dopiero pod koniec XIX wieku, chociaż w wymowie palatalność znikła już nieco wcześniej” (podkreślenie Z.K.).
Przypisy
- ↑ Kochanowski 2021 ↓, s. 165.
- ↑ Decyk-Zięba 2020 ↓, s. 103–104.
- ↑ a b c Klemensiewicz 2015 ↓, s. 295.
- ↑ a b Kochanowski 2021 ↓, s. 165, 186.
- ↑ Słownik polszczyzny XVI wieku – łupić [online], spxvi.edu.pl [dostęp 2024-09-17].
- ↑ Polski Komitet Normalizacyjny (red.), Informacja i dokumentacja – Transliteracja znaków cyrylickich na znaki łacińskie – Języki słowiańskie i niesłowiańskie, Warszawa: Wydawnictwa Normalizacyjne, 2000, s. 12, 15, ISBN 978-83-7330-996-8 [dostęp 2024-09-26].
- ↑ Viacheslav Chirikba, Unified Abkhaz-Abaza Alphabet on the Latin Graphic Basis. A Project. Sukhum 2919. Единый абхазо-абазинский алфавит на латинской графической основе. Проект. Сухум, 2019. [online] [dostęp 2024-09-26].
- ↑ William Horton Jacobsen jr., Beginnig Washo, [w:] Nevada State Museaum Occasional Papers [online], Nevada State Museaum, grudzień 1996, s. 3 [dostęp 2024-09-17].
- ↑ Jeanette Sakel, El Mosetén y Chimane (Tsimane’) [online] (hiszp.).
- ↑ Georg Kral, Grammatik der wendischen Sprache in der Oberlausitz, Bautzen M. Schmaler, 1919, s. 1 [dostęp 2024-09-18].
- ↑ Latin Extended Additional [online], Unicode.org [dostęp 2024-09-17].
Bibliografia
- Wanda Decyk-Zięba, Ortografie Kochanowskiego, Górnickiego i Januszowskiego nowym karakterem polskim złożone, „Poradnik Językowy”, 2020 (10/2020(779)), 2020, s. 103–104, DOI: 10.33896/PorJ.2020.10.8, ISSN 0551-5343 [dostęp 2024-09-16] (pol.).
- Zenon Klemensiewicz: Historia języka polskiego. Wyd. IX. Warszawa: PWN, 2015, s. 295. ISBN 978-83-01-18131-4.
- Jan Kochanowski: Dzieła wszystkie: wydanie sejmowe. T. 11: Ortografia polska. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich, 2021, seria: Biblioteka Pisarzów Polskich. Seria B. ISBN 978-83-66448-93-3. [dostęp 2024-09-16].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.