Red: Vùng kinh tế Bắc Kavkaz, krai Bắc Kavkaz cũ, okrug quân sự Bắc Kavkaz cũ
Green: okrug quân sự Bắc Kavkaz cũ
Blue: vùng kinh tế Bắc Kavkaz cũ, okrug liên bang Bắc Kavkaz cũ, okrug quân sự Bắc Kavkaz cũ
Bắc Kavkaz,[a] hoặc Nội Kavkaz,[b] là phần phía bắc của vùng Kavkaz rộng lớn hơn . Khu vực hoàn toàn do Nga quản lý, bị kẹp giữa biển Azov và biển Đen ở phía tây và biển Caspi ở phía đông. Khu vực này có biên giới đất liền với các quốc gia Gruzia và Azerbaijan ở phía nam.[c]Krasnodar là thành phố lớn nhất trong khu vực Bắc Kavkaz.
Về mặt địa lý, thuật ngữ Bắc Kavkaz cũng đề cập đến sườn phía bắc và cực tây của dãy núi Đại Kavkaz, cũng như một phần sườn phía nam của nó ở phía Tây. Khu vực thảo nguyên Pontic-Caspi cũng thường được bao gồm trong khái niệm "Nội Kavkaz", do đó ranh giới phía bắc của thảo nguyên Tiền Kavkaz thường được coi là sông Manych. Do có khí hậu ôn hòa so với phần lớn nước Nga, khu vực này được mô tả là "vành đai mặt trời" của Nga.[2]
Lịch sử
Bắc Kavkaz, đồ tạo tác thời kỳ đồ đồng sớm, thiên niên kỷ thứ 3 TCN.
Các nền văn hóa cổ đại của Bắc Kavkaz được gọi là cộng đồng Klin-Yar, với nền văn hóa đáng chú ý nhất là văn hóa Koban cổ đại. Các nhóm đơn bội khác là nhóm đơn bội J1 và nhóm đơn bội G-M285.[3]
Nội Kavkaz trong lịch sử được bao phủ bởi thảo nguyên Pontic-Caspi, chủ yếu trên đất chernozyom có chứa đá vôi màu mỡ, nhưng hầu như đã được cày xới và chăn thả hoàn toàn. Khu vực được bao bọc bởi biển Azov ở phía tây và biển Caspi ở phía đông. Theo Concise Atlas of the World, bản thứ hai (2008), khu vực Nội Kavkaz nằm ở phía châu Âu của "sự phân chia thường được chấp nhận" ngăn cách châu Âu với châu Á.
Bắc Kavkaz bị Nga chinh phục sau Chiến tranh Nga-Circassia. Phần lớn Bắc Kavkaz tách khỏi Nga vào tháng 3 năm 1917 với tên gọi Cộng hòa Miền núi Bắc Kavkaz, lợi dụng sự bất ổn do Cách mạng tháng Hai gây ra, và trở thành một bên tham gia nhỏ trong Nội chiến Nga. Quân đội Cộng hòa Miền núi đã giao chiến ác liệt với Quân đội tình nguyện của tướng Bạch vệ Anton Denikin, trước khi đội quân này bị Hồng quân đánh bại. Khu vực bị Liên Xô chiếm đóng không chính thức ngay sau đó, và nước cộng hòa buộc phải chấp nhận một cuộc thôn tính phi bạo lực vào tháng 1 năm 1921. Nó được cải tổ thành Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Tự trị Miền núi, sau đó bị giải thể vào tháng 10 năm 1924, được thay thế bằng một loạt okrug và oblast tự trị.
Bắc Kavkaz, đặc biệt là ở các vùng lãnh thổ miền núi, có tuổi thọ trung bình cao nhất ở Nga.[4][5] Khu vực này được biết đến với một số lượng lớn những người sống trên trăm tuổi.[6][7][8]
Tuổi thọ dự tính khi sinh tại Bắc Kavkaz, 1990–2021[4][5]
^Hill, Fiona; Gaddy, Clifford (2003). The Siberian Curse: How Communist Planners Left Russia Out in the Cold (bằng tiếng Anh). Washington, D.C.: Brookings Institution Press. tr. 121. ISBN978-0-8157-9618-3. The North Caucasus region extends across Rostov oblast and Stavropol and Krasnodar krays. It also encompasses the seven autonomous republics of Dagestan, Chechnya, Ingushetiya, North Ossetiya, Kabardino-Balkariya, Karachayevo-Cherkessiya, and Adygeya. The region accounts for about 2 percent of the territory of the Russian Federation and in 1989 had a population of 13,183,860, or about 8 percent of the Russian population. The North Caucasus could qualify as Russia's "sunbelt.
^ ab“Ожидаемая продолжительность жизни при рождении” [Life expectancy at birth]. Unified Interdepartmental Information and Statistical System of Russia (bằng tiếng Nga). Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2022.
^(tiếng Nga: Предкавказье, chuyển tự Predkavkazye)
^Bắc Kavkaz cũng có chung biên giới với hai quốc gia ly khai được công nhận một phần là Nam Ossetia và Abkhazia ở phía nam, cả hai đều được quốc tế công nhận là một phần của Gruzia.
Đọc thêm
In Quest for God and Freedom: Sufi Responses to the Russian Advance in the North Caucasus by Anna Zelkina
Russia in the Modern World: A New Geography by Denis J. B. Shaw, Institute of British Geographers